MoodleDocs - Wkład użytkownika [pl]

Wydajność

2008-02-29T16:03:29Z

Szymonk: /* Wydajność Apache'a */ literówki, korekty j.

Location: ''Administration > Server > Performance''

Można dostosować wydajność Moodle'a tak, żeby dawał sobie radę zarówno z małymi jak i dużymi ilościami użytkowników. Czynniki wpływające na wydajność są zasadniczo takie same jak w przypadku każdego systemu bazującego na PHP i bazie danych. Optymalizując swój serwer, staraj się zwrócić uwagę na to, co zrobi największą różnicę użytkownikowi. Jeśli więcej użytkowników tylko przegląda twoją witrynę, nie wprowadzając zmian do bazy danych, staraj się poprawić wydajność samego serwera WWW.

== Zdobądź benchmark ==

Przed podjęciem czynności optymalizacyjnych, powinieneś zaopatrzyć się w benchmark dla twojego systemu operacyjnego. W przypadku Linuksa spróbuj [http://lbs.sourceforge.net/ LBS]. Dla Windows użyj Monitora Wydajności (ang. Performance Monitor). Jeśli masz już wystarczającą ilość danych na temat tego, jak twój system działa aktualnie, będziesz w stanie określić, czy wprowadzone zmiany odniosły jakikolwiek efekt.

Ogólnym środkiem do zwiększenia wydajności jest używanie RAM-u (cache'owanie) i zredukowanie aktywności dysku. Szczególnie ważne jest wyeliminowanie swapowania (pliku stron). Jeśli twój system zaczyna swapować, oznacza to, że potrzebujesz więcej RAM-u.

'''Kolejność optymalizacji''' jest zazwyczaj taka: więcej pamięci RAM, wydajniejsze dyski twarde, szybsze procesory.

== Skalowalność ==

Projekt Moodle'a (z wyraźnym oddzieleniem warstw aplikacji) pozwala na szeroką skalowalność. (Sprawdź listę [[Large installations|dużych instalacji Moodle'a]].

Duże witryny zazwyczaj mają co najmniej dwie maszyny: jedną na serwer WWW i jedną na serwer bazodanowy. Jednak w przypadku małych instalacji nie jest to konieczne.

Można rozdzielić obciążenie Moodle'a, np. przez stosowanie kilku serwerów WWW. Oddzielne serwery powinny odnosić się do tych samych zasobów (bazy danych). Niezależność pewnych warstw aplikacji to umożliwia. Podobie baza danych może być klastrem serwerów (np. klaster MySQL), ale nie jest to proste zadanie i powinieneś poszukać profesjonalnej pomocy, np. od Partnera Moodle.

'''Zobacz także''':
*[http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=4801 Scalability] forum discussion.
*[http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=57202 Moodle clustering] forum discussion.
*[http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=44470 Software load balancing] forum discussion.
*[http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=49986 TCP load balancing] forum dicsussion.

== Konfiguracja sprzętowa ==
'''Zauważ:''' Najszybszą i najbardziej efektywną metodą zwiększenia wydajności twojego serwera jest '''zwiększenie ilości pamięci operacyjnej (RAM) twojego serwera''' - zainstaluj tak dużo, jak to tylko możliwe (np. 4GB). Zwiększenie ilości pamięci zmniejszy potrzebę swapowania, a co za tym idzie - umożliwi obsługę większej ilości użytkowników.
* Większa wydajność jest osiągana przez stosowanie najlepszych '''konfiguracji procesorów''', np. podwójne procesory lub procesory z podwójnym rdzeniem. Współczesne BIOS-y powinny umożliwić włączenie hyperthreadingu, ale sprawdź, czy wpływa to na ogólną wydajność procesorów, używając [http://en.wikipedia.org/wiki/Super_PI narzędzia benchmarkującego CPU].
* Jeśli możesz, używaj '''dysków twardych SCSI''' zamiast dysków SATA. Dyski SATA zwiększają użycie procesora, podczas gdy SCSI posiadają swoje własne wbudowane procesory. Jeśli musisz stosować dyski SATA upewnij się, że twoja płyta i same dyski wspierają NCQ (Native Command Queuing).
* Kup dysk z '''niskim czasem dostępu'''. Poprawi to ogólną szybkość systemu, zwłaszcza w przypadku raportów Moodle'a.
* Odpowiednio dopasuj rozmiar '''pliku swap'''. Ogólną zasadą jest ustawianie jego rozmiaru na 4 x wielkość RAM.
* Użyj '''macierzy RAID'''. Co prawda jest wiele możliwych konfiguracji RAID, ale poniższe działa najlepiej:
** zainstaluj sprzętowy kontroler RAID (jeśli możesz)
** system operacyjny i plik/partycję swap ustaw na jednym zestawie dysków skonfigurowanym w RAID-1.
** Moodle, serwer WWW i serwer bazodanowy ustaw na zestawie dysków w RAID-5.
** Użyj '''gigabitowego ethernetu''', aby poprawić latencje i przepustowość. Jest to szczególnie ważne, kiedy masz serwer WWW i bazodanowy rozdzielone na dwa hosty.
* Sprawdź ustawienia swojej '''karty sieciowej'''. Możesz zwiększyć wydajność przez zwiększenia rozmiaru buforów oraz deskryptorów nadawania/odbioru (ang. transmit/receive descriptors), wypośrodkowując je z użyciem pamięci i procesora. Możesz także przenieść obliczanie sum kontrolnych TCP z systemu operacyjnego na kartę.
* Przeczytaj dokument o obciążeniu przy 300 użytkownikach: [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=68579]
* Przeczytaj raport o ruchu sieciowym i obciążeniu serwera: [http://elearning.sgu.ac.jp/doc/PT/]

== System operacyjny ==
* Możesz używać [http://pl.wikipedia.org/wiki/Linux Linuksa] (zalecane), jakiegokolwiek Uniksa, Windowsa lub Mac OS X jako '''system operacyjny''' serwera. Wszelkie Uniksy zazwyczaj potrzebują mniej pamięci niż Mac OS X czy też Windows do wykonania tego samego zadania, gdyż serwer jest skonfigurowany tylko z interfejsem powłoki. Dodatkowo Linux nie wymaga uiszczania opłat licencyjnych. Może jednak wymagać sporo nauki, jeśli przywykłeś do innych systemów. Jeśli posiadasz dużą liczbę procesorów działających w SMP, rozważ instalację wyspecjalizowanego systemu, takiego jak [http://pl.wikipedia.org/wiki/Solaris_%28system_operacyjny%29 Solaris].
* Sprawdź '''zalecenia producenta''' dotyczące optymalizacji
** W przypadku Linuksa, zobacz stronę [http://linuxperf.sourceforge.net/ Linux Performance Team].
** Zobacz też polecenie hdparm, np. hdparm -m16 -d1 może zostać użyte do uaktywnienia odczytu/zapisu na wielu sektorach i włączenie DMA. Montuj partycje z opcjami async i noatime.
** W przypadku Windowsa, ustaw optymalizacje dla aplikacji sieciowych (Control Panel, Network Connections, LAN connection, Properties, File & Printer Sharing for Microsoft Networks, Properties, Optimization). Możesz także przeszukać stronę [http://technet.microsoft.com/ Microsoft TechNet] pod kątem artykułów o optymalizacji.

== Wydajność serwera WWW ==

Instalacja [http://www.mozilla.com/en-US/ Firefoksa] wraz z rozszerzeniem [https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/1843 firebug] pozwoli ci na monitorowanie czasu ładowania każdego komponentu strony. Rozszerzenie [https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/5369 Yslow] natomiast, zweryfikuje twoją witrynę pod kątem [http://www.skrenta.com/2007/05/14_rules_for_fast_web_pages_by_1.html 14 reguł] ([http://video.yahoo.com/video/play?vid=1040890 video]) Yahoo dotyczących szybkiego wczytywania stron.

=== Wydajność PHP ===
* Aby zmniejszyć użycie procesora, zaleca się stosowanie '''akceleratora PHP''', takiego jak [http://pecl.php.net/apc APC] (zalecany), [http://www.php-accelerator.co.uk/ PHPA], [http://trac.lighttpd.net/xcache/ Xcache] lub [http://eaccelerator.net/ eAccelerator]. Wybierz taki akcelerator, który działa dobrze z twoją wersją PHP i zauważ, że Turck MMCache [http://turckmmcache.exeprod.com/TheManifestoEnglish nie jest już wspierany] i może powodować problemy z PHP 5. Cache'owane strony umieszczaj na systemie plików [[TMPFS]].
* Wydajność PHP jest lepsza, kiedy zainstaluje się go jako '''moduł ISAPI Apache/IIS''' (nie jako CGI).
* Sprawdź także '''memory_limit''' w php.ini, zmniejsz go do 16M dla Moodle wcześniejszych niż 1.7 (zobacz [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=39656 tą dyskusję na forum]). Dla Moodle 1.7 i późniejszych zalecaną wartością jest 40M.

=== Wydajność Apache'a ===
* Ustaw poprawnie dyrektywę '''MaxClients'''. Możesz użyć tego wzoru (zakłada on 80-procentowe zużycie pamięci):
MaxClients = cała dostępna pamięć * 80% / maksymalne użycie pamięci procesu Apache
:Pojedynczy proces Apache'a wykorzystuje zazwyczaj 10MB pamięci, tak więc ogólną zasadą na obliczenie MaxClients jest podzielenie ilości dostępnej pamięci przez 10. Aby odczytać maksymalne zużycie pamięci przez proces Apache'a, uruchom polecenie:
#ps -ylC httpd --sort:rss

:Jeśli okaże się konieczne zwiększenie wartości '''MaxClients''' powyżej 256, pamiętaj o ustawieniu dyrektywy '''ServerLimit'''.

:'''Ostrzeżenie''': Nie ustawiaj wartości MaxClients na większą, niż ilość twojej pamięci RAM - twój serwer zacznie używać więcej RAM-u niż jest obecne w systemie, a co za tym idzie - zacznie swapować.
* Rozważ zmniejszenie '''ilości ładowanych modułów''' Apache'a w pliku httpd.conf, aby maksymalnie ograniczyć zużycie pamięci.
* Używaj '''najnowszych wersji Apache'a''' - Apache 2 posiada ulepszony model pamięci, zmniejszający jej użycie.
* Dla Unix/Linux, rozważ zmniejszenie '''MaxRequestsPerChild''' w httpd.conf do 20-30 (jeśli zmniejszysz poniżej tych wartości, narzut związany z forkowaniem procesów będzie większe niż wszystkie potencjalne korzyści).
* Jeśli twój serwer jest mocno obciążony, rozważ ustawienie '''KeepAlive Off''' (zrób tak tylko wtedy, kiedy twoje strony Moodle nie zawierają łączy do zasobów lub uploadowanych obrazków). Możesz też obniżyć '''KeepAliveTimeout''' do wartości pomiędzy 2 a 5. Domyślną wartością jest 15 (sekund) - wyższa wartość spowoduje wzrost liczby procesów, które oczekują bezczynnie na połączenia. Dokładniejsza wartość KeepAliveTimeout może zostać określona przez obserwowanie, jak długo twoi użytkownicy muszą czekać na wczytanie się strony. Po zmianie jakiejkolwiek z wyżej wymienionych wartości, monitoruj użycie CPU, gdyż może pojawić się dodatkowy narzut związany z inicjowaniem nowych procesów/wątków.
* Alternatywą dla KeepAlive Off może być ustawienie '''zwrotnego serwera proxy''' przed serwerem Moodle'a, aby cache'ował on pliki HTML z obrazkami. W takiej sytuacji będziesz mógł przywrócić używanie KeepAlive na serwerze Moodle.
* Jeśli nie używasz plików .htaccess, ustaw zmienną '''AllowOverride''' na None, aby uniknąć szukania plików .htaccess.
* Ustaw poprawnie '''DirectoryIndex''', aby uniknąć negocjacji treści. Oto przykład z serwera produkcyjnego:
DirectoryIndex index.php index.html index.htm
* Jeśli nie prowadzisz prac developerskich na serwerze, ustaw '''ExtendedStatus Off''' i wyłącz mod_info, a także mod_status.
* Zostaw '''HostnamesLookups Off''' (domyślnie), aby ograniczyć opóźnienia na DNS.
* Rozważ zmniejszenie wartości '''TimeOut''' do wartości z zakresu od 30 do 60 sekund.
* W przypadku '''dyrektywy Options''', unikaj ustawiania Options Multiviews, gdyż powoduje to skanowanie katalogu. Aby zmniejszyć operacje I/O dysku, użyj
Options -Indexes FollowSymLinks
* '''Cache'owanie''' - Apache może przyspieszyć wczytywanie stron przez poproszenie przeglądarkę o cache'owanie pewnych elementów stron, takich jak obrazki i wczytywanie ich z lokalnego dysku (zamiast żądania ich wysyłania za każdym razem). Sposób na osiągnięcie tego zależy odrobinę od systemu operacyjnego, ale zasadniczo potrzebne są dwa kroki:

# Zainstaluj i włącz mod_expires - zobacz strony podręcznika man i dokumentację
# Dodaj ten kod do pliku konfiguracyjnego twojego vserwera, do sekcji <directory> głównego katalogu (lub do pliku .htacces jeśli AllowOverrides jest On):
<IfModule mod_expires.c>
ExpiresActive On
ExpiresDefault "access plus 1 seconds"
ExpiresByType text/html "access plus 1 seconds"
ExpiresByType image/gif "access plus 1 week"
ExpiresByType image/jpeg "access plus 1 week"
ExpiresByType image/png "access plus 1 week"
ExpiresByType text/css "access plus 1 week"
ExpiresByType text/javascript "access plus 1 week"
ExpiresByType application/x-javascript "access plus 1 week"
ExpiresByType text/xml "access plus 1 seconds"
</IfModule>

Efektem jest przechowanie wszystkiego oprócz HTML i XML (które zmieniają się dynamicznie) w cache'u. W ten sposób możesz zmniejszyć obciążenie o kilkaset procent. Dostosuj czas cache'owania do tego, jak często zmieniają się twoje obrazki i inne dane.

Więcej informacji: [http://www.metaskills.net/blog/heuristics/sysadmin/how-to-control-browser-caching-with-apache-2 www.metaskills.net]

* Alternatywnie, możesz zwiększyć wydajność serwera WWW zastępując Apache'a '''lekkim serwerem''' [http://www.lighttpd.net/ lighttpd] wraz z PHP w trybie fastCGI. Lighttpd potrzebuje mniej pamięci niż Apache. Jeden pojedynczy proces Apache'a wymaga więcej pamięci RAM niż cały lighttpd ze wszystkimi procesami fastCGI razem. Weź pod uwagę, że Lighttpd jest stosunkowo trudny w konfiguracji, a administracja nim zajmuje więcej czasu.

=== Wydajność IIS ===
Wszystko odnosi się do tej lokalizacji w rejestrze:
HKLM\SYSTEM\CurrentControlSet\Services\Inetinfo\Parameters\
* Odpowiednikiem KeepAliveTimeout jest '''ListenBackLog'''. Ustaw liczbę z przedziału od 2 do 5.
* Zmień wartość '''MemCacheSize''', aby dopasować ilość pamięci (Mb), jaką IIS będzie używał dla jego pliku cache (domyślnie 50% całkowitej pamięci).
* Zmień '''MaxCachedFileSize''' aby dostosować maksymalną wielkość pliku, przechowywanego w cache w bajtach. Domyślnie jest to 262,144 (256K).
* Utwórz nową wartość DWORD, nazwaną '''ObjectCacheTTL''', aby zmienić długość czasu (w milisekundach), jaką obiekt w cache'u przechowuje w pamięci. Domyślnie jest to 30 000 milisekund (30 sekund).

== Wydajność bazy danych ==

Moodle zawiera skrypt, wyświetlający pewne kluczowe statystyki wydajności bazy danych z [http://phplens.com/lens/adodb/docs-perf.htm monitora wydajności ADOdb]. Uruchom ten skrypt w twojej przeglądarce, tak jak w poniższym przykładzie:

http://www.mymoodle.com/admin/dbperformance.php

Wykorzystaj wyświetlone dane jako wskazówkę do poprawienia wydajności twojego serwera bazy danych.

=== Wydajność MySQL ===

Poniższe ustawienia są specyficzne dla MySQL i mogą być dopasowane w pliku my.cnf (my.ini w Windows), aby uzyskać lepszą wydajność. Plik ten zawiera listę ustawień i ich wartości. Aby zobaczyć bieżące wartości, użyj tych poleceń:
SHOW STATUS;
SHOW VARIABLES;
'''Ważne''': Musisz zrobić kopię zapasową twojej bazy danych przed zmianą jakichkolwiek parametrów serwera MySQL. Po każdej zmianie my.cnf, zrestartuj mysqld.
* Włącz '''cache zapytań''':
query_cache_type = 1.
W większości instalacji Moodle'a, możesz ustawić poniższe:
query_cache_size = 36M
query_cache_min_res_unit = 2K.
Cache'owanie zapytań poprawi wydajność, jeśli rzadko uaktualniasz dane w bazie.
* Poprawnie ustaw '''cache tabeli'''. Dla Moodle 1.6 ustaw
table_cache = 256
(minimum), a dla Moodle 1.7
table_cache = 512
(minimum). Cache tabeli jest używany przez wszystkie wątki (połączenia), tak więc monitoruj wartość opened_tables, dla dalszych optymalizacji - jeśli opened_tables > 3 * table_cache, to zwiększ table_cache do limitu twojego systemu. Zauważ także, że liczba table_cache będzie się zmieniać w zależności od liczby modułów i wtyczek, jakie zainstalowałeś. Znajdź odpowiednią liczbę dla twojego serwera, wykonując poniższe zapytanie. Zwróconą liczbę ustaw jako table_cache.
mysql>SELECT COUNT(nazwa_tabeli) FROM information_schema.tables WHERE table_schema='nazwatwojejbazymoodle';
* Ustaw poprawnie '''cache wątku'''. Dopasuj wartość tak, aby użycie cache'u wątku było jak najbliższe 100% zgodnie z tym wzorem:
użycie cache'u wątku (%) = (wątki utworzone / połączenia) * 100
* '''Bufor kluczy''' może zwiększyć szybkość wykonywania zapytań typu SELECT. Poprawny jego rozmiar zależy od rozmiaru plików indeksu (.myi). W Moodle 1.6 i poźniejszych (bez żadnych dodatkowych modułów i wtyczek) zalecaną wartością jest key_buffer_size = 32M. Idealną stan osiągniesz wtedy, kiedy na każde 100 zapytań baza danych będzie czytana z dysku tylko raz. Obserwuj więc zachowanie systemu przy różnych wartościach key_buffer_size, tak, aby poniższe nierówności były prawdziwe:
ilość_kluczy_odczytane / ilość_żądań_kluczy < 0.01
ilość kluczy_zapisanych / ilość_żądań_zapisu <= 1.0
* Ustaw '''maksymalną ilość połączeń''' tak, aby twoi użytkownicy nigdy nie zobaczyli komunikatu "Too many connections" (zbyt wiele połączeń). Bądź ostrożny, gdyż ta wartość może mieć wpływ na zużycie pamięci. Połączenia MySQL zazwyczaj trwają milisekundy, tak więc nawet w przypadku bardzo obciążonego serwera wartość ta nie przekracza 200.
* Zarządzaj wartością '''wysokiej aktywności''' (ang. high burst activity). Jeśli twoja instalacja Moodle'a używa dużo quizów i doświadczasz problemów z wydajnością (monitoruj wartość threads_connected - nie powinna rosnąć), rozważ zwiększenie wartości back_log.
* '''Optymalizuj tabele co tydzień i po każdej aktualizacji Moodle'''. Dobrym zwyczajem jest także optymalizacja tabel po usunięciu dużej ilości danych, np. pod koniec semestru lub roku akademickiego. Zapewni to aktualność plików z indeksami. Stwórz kopię zapasową bazy danych, a potem użyj:
mysql>CHECK TABLE mdl_tablename;
mysql>OPTIMIZE TABLE mdl_tablename;
:Pierwszymi tabelami, jakie powinieneś sprawdzić są: mdl_course_sections, mdl_forum_posts, mdl_log oraz mdl_sessions (jeśli używasz dbsessions). Wszystkie błędy muszą zostać naprawione przez REPAIR TABLE (zobacz [http://dev.mysql.com/doc/refman/5.0/en/repair-table.html podręcznik MySQL] i [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=58208#p279638 ten skrypt na forum]).
* '''Utrzymuj dystrybucję kluczy'''. Co miesiąc dobrze jest zatrzymać serwer i uruchomić polecenie myisamchk. Jeśli tego nie robisz, ryzykujesz utratą danych.
* Zredukuj liczbę '''tabel tymczasowych zapisywanych na dysku'''. Możesz ją sprawdzić przez odczytywanie wartości created_tmp_disk_tables. Jeśli jest ona stosunkowo duża (>5%) zwiększaj tmp_table_size, dopóki nie zauważysz poprawy. Zwróć uwagę, że może to mieć wpływ na zużycie pamięci operacyjnej.
* Tabele Moodle'a są przechowywane w formacie MyISAM, tak więc '''wyłącz InnoDB''', gdyż nie zyskasz przez niego na wydajności. Dodaj <code>skip-innodb</code> to twojego pliku <code>my.cnf</code>. Jeśli musisz używać InnoDB, będziesz musiał skonwertować wszystkie tabele Moodle'a. Aby to zrobić, uruchom ten skrypt innodb:

http://www.mymoodle.com/admin/innodb.php

=== Łącza do stron o wydajności baz danych ===
* Rozważ użycie '''systemu cache'owania obiektów''', takiego jak [http://en.wikipedia.org/wiki/Memcached memcached]. Miej jednak na uwadze, że memcached nie posiada pewnych funkcji związanych z bezpieczeństwem, tak więc powinien być uruchamiany z firewallem.
* Rozważ zastosowanie PostgreSQL. Zobacz [[Argumenty za PostgreSQL|Argumenty przemawiające za PostgreSQL]] oraz [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=49195 migracja z MySQL do PostgreSQ] (dyskusja na forum).
* [[Increasing the database connection lifetime | Spróbuj wydłużyć trwałość połączeń z bazą]]
* [http://dev.mysql.com/doc/refman/5.0/en/server-parameters.html Wskazówki na temat poprawiania parametrów MySQL] (z podręcznika MySQL)

== Ustawienia administratorskie Moodle ==
* W Moodle 1.7 i późniejszych, ustaw '''typ chache'u''' twojego serwera: Site Admin -> Server -> Performance -> Cache type. Dostępnych jest kilka możliwości.
:*Jeśli nie masz zainstalowanego eacceleratora lub memcached, wybierz "internal" (wewnętrzny). Używa on wewnętrznego cache'u rekordów - zobacz w następnym punkcie.
:* Jeśli posiadasz pojedynczy serwer i skomplowałeś '''eaccelerator z obsługą współdzielonej pamięci''', ustaw typ cache'u na eaccelerator.
:* Jeśli posiadasz '''oddzielny serwer memcached''', ustaw typ cache'u na "memcached" i podaj listę adresów IP, oddzielonych przecinkami.
* Włącz '''wewnętrzny cache rekordów''': Site Admin -> Server -> Performance -> Record cache = True. Ustaw maksymalną ilość zaalokowanej pamięci cache w polu Int Cache Max. Uaktywni to niejako nadrzędny typ cache'owania rekordów, bez użycia żadnego mechanizmu cache'owania, pochodzącego od systemu bazodanowego, np. MySQL, PostgreSQL. Zobacz traktujący o tym [http://tracker.moodle.org/browse/MDL-7196 wpis na trackerze].
Włącz '''cache języka''' (language cache).
* Duże pliki dziennika (logi), mogą na dłuższą metę spowodować obniżenie wydajności. Jeśli zauważasz stopniowo postępujące opóźnienia w ładowaniu stron, '''zmniejsz czas przechowywania logów''' w Admin/Server/Cleanup.
* Wydajność może zostać znacząco poprawiona przez użycie mechanizmu poleceń '''zip/unzip''' (w przeciwieństwie do bibliotek zip z PHP). Wejdź do Admin/Server/System Paths i wprowadź ścieżki do odpowiednich plików wykonywalnych. (Podobnie wprowadzenie ścieżki dostępu do '''du''' zwiększy szybkość listowania zawartości katalogów.)
* Zauważ, że używanie '''bezpiecznych połączeń sieciowych''' ('''https''', nie: '''http''') pociąga ze sobą koszty obliczeniowe - zarówno po stronie serwera jak i klienta. W szczególności cache'owanie nie może być w pełni wykorzystywane cache'owanie, a co za tym idzie - liczba żądań rośnie. Z tej przyczyny używanie https na wszystkich stronach Moodle'a nie jest zalecane. Możesz uaktywnić https tylko dla ekranu logowania z poziomu strony konfiguracyjnej Moodle'a.
* Sprawdź swoje '''filtry'''. Posiadanie zbyt dużej liczby aktywnych filtrów może doprowadzić do poważnego wzrostu obciążenia systemu, szczególnie na niezbyt mocnych maszynach. Ilość aktywnych filtrów ma bezpośredni wpływ na widoczne opóźnienia twojej witryny przy każdej odsłonie strony.
* Włącz '''cache tekstu''' (text cache), wyłącz natomiast filtrowanie wszystkich napisów ("Filter all strings"), chyba że faktycznie masz taką potrzebę. Jeśli masz dylemat, zmierz wydajność twojego systemu i zobacz jak wprowadzone zmiany wpływają na czas przetwarzania strony.
* Sprawdź ustawienia skanowania '''antywirusem'''. Mimo, iż skanowanie jest pomocne w zabezpieczaniu się przed wykorzystywaniem luk bezpieczeństwa, niektóre skanery typu "na żądanie", mogą mieć wpływ na wydajność, przez skanowanie treści stron www (plików .doc, .ppt, itd.).
* Jeśli występują problemy z wydajnością przy wczytywaniu stron kursów, sprawdź '''ustawienia modułu zasobów''' ("Resource module settings"). Ustawienie resource_filterexternalpages jest znane z wydłużania czasu potrzebnego na wyświetlenie strony kursu i powinno być ustawione na "Nie", w celu uzyskania lepszej wydajności.
* Sprawdź '''ustawienia forum'''. Aby zwiększyć wydajność ustaw forum_trackreadposts = No oraz forum_usermarksread = Yes (wpłynie to na wygodę użytkowania forum). Rozważ także ustawienie pory dnia, kiedy stare posty mają być usuwane z tabeli odczytów (forum_cleanreadtime), kiedy witryna jest najmniej obciążona.

== Wydajność różnych modułów Moodle ==

Moduły aktywności Moodle, filtry i inne wtyczki mogą być aktywowane i wyłączane. Zazwyczaj nie jest to konieczne, ale możesz wyłączyć niektóre opcje (takie jak chat), jeśli nie są używane. Wskazówki dotyczące wydajności niektórych modułów:

* '''Chat''' jest [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=37979&parent=175079 znany] z generowania częstych żądań HTTP. Możesz zmniejszyć ich liczbę przez używanie aktualizacji '''strumieniowych''' ("Streamed") lub - jeśli używasz serwera WWW na Uniksie - przez uruchomienia chata w trybie demona. Dopasuj też opcje konfiguracyjne do oczekiwanego obciążenia. Zwróć szczególną uwagę na parametry ''chat_old_ping'' i ''chat_refresh'', gdyż mają one największy wpływ na obciążenie serwera.
* Moduł '''Quiz''' jest znany z obniżania wydajności bazy danych. Spróbuj zoptymalizować twój serwer bazodanowy przez ustawianie odpowiednich opcji. Zobacz dyskusję na forum, zawierającą [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=25616&parent=120770 skrócony opis wydajności przy 55 uczniach jednocześnie używających quizów].
** Zobacz analizę przypadku wysokiego obciążenia serwera z trzystoma użytkownikami quizów ([http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=68579]) oraz uzupełniający raport z ruchu sieciowego i obciążenia serwera ([http://elearning.sgu.ac.jp/doc/PT/])
* Zadanie Moodle'a "'''Cron'''" jest uruchamiane przez wywołanie skryptu ''cron.php''. Jeśli jest on wywoływany przez HTTP (np. przez wget czy też curl), może zużyć sporo pamięci na dużych witrynach. Jeśli natomiast jest uruchamiany przez wywołanie polecenia php (np. ''php -f /scieżka/do/katalogu/moodle/admin/cron.php''), działa znacznie wydajniej.

== Zobacz także ==
*Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/view.php?f=94 Servers and Performance] forum
*Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=57028 Performance perspectives - a little script] forum discussion

Na moodle.org było toczyło się dużo dyskusji o wydajności (w języku angielskim). Oto niektóre ciekawsze i potencjalnie użyteczne:

* [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=83057 Performance woes!]

[[Category:Wydajność]]

[[en:Performance]]

Dla Administratorów

2008-01-19T22:59:00Z

Szymonk: /* Instrukcje pod konkretne systemy operacyjne */

Celem tej strony jest zebranie linków do dobrych tekstów dla administratorów.

== Instalacja i Aktualizacja ==
*[[Instalacja Moodle|Kompletny przewodnik po instalacji Moodle]]
*[[Aktualizacja|Aktualizacja Moodle'a]]
*[[Instalacja FAQ]]
*[[Instalacja AMP|Instalacja Apache, MySQL i PHP]]

== Instrukcje pod konkretne systemy operacyjne==
* [[Instalacja Moodle w Debianie]]
* [[Instalacja w RedHat]]
* [[Instalacja w Windows]]
* [[Konfiguracja aspell w Windows 2003 Server]]

==Bezpieczeństwo, Wydajność i Role==
*[https://docs.moodle.org/pl/Bezpiecze%C5%84stwo Bezpieczeństwo]

== FAQ ==
*[[Instalacja FAQ]] - najczęściej zadawane pytania dot. instalacji Moodle
*[[Administracja FAQ]] - najczęściej zadawane pytania dot. administracji Moodle
*[[Backup FAQ]] - najczęściej zadawane pytania dot. tworzenia kopii zapasowych (backupów) Moodle

== Konfiguracja ==
* [[Cron]]

==Zarządzanie użytkownikami==
- brak polskich tekstów -

==Inne==
- brak polskich tekstów -

==Przeczytaj również==

*[[:Category:Administrator | Spis wszystkich tekstów dla administratorów]]
*[http://download.moodle.org/docs/using_moodle/ch16_server_admin.pdf Using Moodle Chapter 16: Moodle Administration]

[[Category: Administrator]]
[[en:Administrator documentation]]
[[cs:Rukověť správce]]
[[es:Documentación para Administradores]]
[[eu:Kudeatzaileentzako dokumentazioa]]
[[fr:Documentation administrateur]]
[[ja:管理者ドキュメント]]
[[ko:관리자 문서]]
[[nl:Documentatie voor beheerders]]
[[pt:Documentação para administradores]]
[[ru:Администраторам]]
[[zh:管理员文档]]

Kompletne pakiety instalacyjne

2008-01-19T22:57:40Z

Szymonk:

Kompletne pakiety instalacyjne są dostępne w [http://download.moodle.org/ dziale pobrań], na karcie odpowiedniego systemu operacyjnego. Pakiety są przygotowywane z myślą o świeżych instalacjach na serwerze lub samodzielnym komputerze. Zauważ, że standardowe dystrybucje zawierają tylko kod Moodle'a.

Niniejszy dokument zawiera instrukcje dotyczące instalacji pakietów windowsowych. Dla systemu Mac OS X przygotowano [[Complete Install Packages for Mac OS X|oddzielne instrukcje]].

W przypadku systemów Windows 2000 lub Windows 2003 Server dobrze jest wykonać ręczną instalację (zobacz sekcję o ręcznej [[Instalacja w Windows|instalacji w Windows]]).

Po zainstalowaniu pakietu dla Windows możesz zainstalować inne dodatki (np. moduły, wtyczki), które mogą zawierać więcej pików konfiguracyjnych.

Kompletne pakiety instalacyjne oprócz samego Moodle zawierają wszystkie inne wymagane programy, takie jak serwer WWW, system bazodanowy, interpreter języka skryptowego (w naszym przypadku Apache, MySQL i PHP). Dostępnych jest kilka wersji pakietów. Instrukcje zawarte na stronie z pobraniami zawierają wskazówki, pomocne podczas wyboru odpowiedniej wersji.

Zauważ: Komponenty najnowszych pakietów mogą nie być kompatybilne wstecz. Zawsze sprawdź kompatybilność wersji każdego komponentu, jeśli masz zamiar opracowywać materiały na nowszym Moodle'u, niż ten, który masz zainstalowany na swojej głównej witrynie (produkcyjnej). W skrócie, kompletne pakiety instalacyjne są przeznaczone do świeżych, czystych instalacji.

==Wymagania systemowe==
+ 256 MB RAM (minimum), 512 MB RAM (zalecane)
+ 160 MB wolnego miejsca na twardym dysku (plus dodatkowe miejsce na wgrywane z zewnątrz pliki)
+ Windows 98/ME (minimum)
+ Windows NT/2000/XP (zalecane)

== Instalacja pakietu ==
Jak napisano powyżej, pakiet instalacyjny jest plikiem zip, zawierającym Moodle oraz programy, takie jak serwer WWW Apache, MySQL i PHP.

=== Pierwsze kroki ===
Krok 1: [http://download.moodle.org/windows Pobierz pakiet dla Windows] w postaci pliku zip.

Krok 2: Rozpakuj pobrany plik na wybraną partycję dysku do domyślnego katalogu C:\moodle, W:\moodle lub podobnego. Dobrym zwyczajem na tym etapie jest zmiana nazwy katalogu C:\moodle na C:\Web, C:\Xampplite czy też C:\Moodle19. Wewnątrz tego katalogu będzie podkatalog \moodle.

Krok 3: Uruchom "setup_xampp.bat" w głównym katalogu. Ten skrypt skonfiguruje Xampplite. Zauważ, że XAMPP nie tworzy żadnych wpisów w rejestrze Windows, ani nie ustawia zmiennych systemowych.

Krok 4: Teraz jesteś gotowy do uruchomienia twojego serwera WWW. Użyj pliku Xampp_start, który powinieneś znaleźć w głównym katalogu (np. C:\Xampplite). Kiedy program Xampp_start jest już uruchomiony, nie zamykaj go. Do tego celu używaj Xampp_stop. Oba te programy (Xampp_start i Xampp_stop) kontrolują zarówno Apache'a jak i MySQL.
* Alternatywnie możesz osobiście uruchamiać i zatrzymywać Apache i MySQL, używając ich plików bat, znajdujących się w głównym katalogu (np. C:\xampplite).

Krok 5: Uruchom swoją przeglądarkę i wpisz <nowiki> http://127.0.0.1 lub http://localhost </nowiki> w pasku adresu. Ujrzysz główną stronę swojej witryny lub ekran instalatora, w zależności od tego, czy Moodle jest już zainstalowany, czy nie.

=== Rozpocznij instalację Moodle ===

* W pasku adresu swojej przeglądarki wpisz ścieżkę do folderu, zawierającego pliki Moodle. W tym przykładzie jest to <nowiki>http://localhost/moodle</nowiki>, w przykładzie powyższym -- <nowiki>http://localhost</nowiki>.

* Zostanie wyświetlony domyślny ekran instalacyjny.

[[image:Xampp24.gif|thumb|center|665px]]

* Wybierz swój preferowany język (w tym przykładzie będzie używany angielski) i kliknij przycisk "Next" ("Dalej").

* Zostanie wyświetlony raport diagnostyczny. Powinien wyglądać tak, jak pokazano poniżej. Jeśli jest inaczej, prawdopodobnie będziesz musiał poprawić parę usterek.

[[image:Xampp25.gif|thumb|center|546px]]

* Kliknij przycisk "Next", aby kontynuować.

* Ścieżki dostępu do katalogów instalacyjnych zostaną pokazane. Zaakceptuj te, które są już wpisane.

[[image:Xampp26.gif|thumb|center|527px]]

* Wciśnij przycisk "Next", aby kontynuować.

* To co wpiszesz w polu "Host Server" zależy od tego, do czego zamierzasz używać tej instalacji Moodle'a.
Jeśli zamierzasz tylko trochę go potestować, wpisz "localhost".
Jeśli zamierzasz testować tą instalację w sieci LAN i będziesz łączył się ze swoją witryną z innych komputerów w tej sieci, wpisz tutaj twój prywatny adres IP lub nazwę sieciową komputera hostującego serwis i słowo "moodle", oddzielone ukośnikiem: Host Server - 192.168.1.1/moodle .
Jeśli będziesz testował tą instalacją przez Internet, wpisz tutaj swój publiczny adres IP, ukośnik i "moodle": twoj_adres_ip/moodle. Możesz tutaj także podać twoją nazwę domenową.

* W kolejnych polach wprowadzamy ustawienia bazy danych. Pola zostały już wypełnione pewnymi proponowanymi wartościami.

* Zalecamy podanie na tym etapie nazwy użytkownika i hasła (nie zapomnij ich).

* NIE UŻYWAJ KONTA "ROOT" BEZ HASŁA NA INSTALACJACH PRODUKCYJNYCH, GDYŻ POWODUJE TO POWAŻNĄ LUKĘ W ZABEZPIECZENIACH
[[image:Xampp27.gif|thumb|center|535px]]

* Po wypełnieniu wszystkich pól, wciśnij przycisk "Next", aby kontynuować.

* Jeśli katalog Moodle'a jest dostępny do zapisu, zostanie wyświetlony komunikat, powiadamiający o zakończonej instalacji.

[[image:Xampp29.gif|thumb|center|549px]]

* Kliknij "Continue", aby przejść dalej.

Zostanie wyświetlona notka licencyjna.

[[image:Xampp30.gif|thumb|center|723px]]

* Kliknij "Tak" ("Yes"), aby kontynuować. W większości przypadków nastąpi wyświetlenie serii stron z przyciskiem "Continue" na dole strony. W Moodle 1.8 możesz poszukać pola "Unattended". Dzięki temu przycisk "Continue" będzie wciskany automatycznie. Ten proces kończy się wypełnianiem profilu administratora, następnie następuje przejście do strony ustawień.

=== Gratulacje - Moodle został zainstalowany ===
Tak kończy się instalacja kompletnego pakietu instalacyjnego. Wystarczy wpisać http://localhost w przeglądarce, a otworzy się Moodle.

Twoim kolejnym zadaniem będzie konfiguracja Moodle'a. Zobacz [[Administrator_documentation#Konfiguracja]] lub [[Administrator_documentation]]. Nie przejmuj się, w każdej chwili możesz zmienić dowolne ustawienie, także wtedy, kiedy Moodle jest już uruchomiony.

== Kwestie bezpieczeństwa (MUSISZ PRZECZYTAĆ!) ==

Jak wspomniano wcześniej, XAMPP nie jest przeznaczony do użytku produkcyjnego, lecz tylko dla ludzi rozwijających Moodle lub przygotowujących na nim jakieś materiały. XAMPP jest skonfigurowany w taki sposób, że developer może zmienić wszystko co chce i wszystko jest dostępne. W środowisku developerskim jest to pożądana cecha, jednak na maszynie produkcyjnej takie ustawienia mogą być tragiczne w skutkach. Oto lista brakujących zabezpieczeń w XAMPP:

Administrator MySQL (root) nie ma hasła.
Demon MySQL jest dostępny z sieci.
phpMyAdmin jest dostępny z sieci.
Przykłady są dostępne z sieci.

Aby poprawić większość problemów związanych z bezpieczeństwem, wystarczy wywołać poniższy URL:

http://localhost/security/

Hasło roota dla MySQL i phpMyAdmin oraz ochrona katalogu XAMPP może zostać ustawiona właśnie tam.

Zauważ, że w pakietach instalacyjnych Windows większość (jeśli nie wszystkie) z tych problemów zostały wyeliminowane, a wyżej podany link nie działa.

W razie wątpliwości, [http://www.apachefriends.org/en/faq-xampp-windows.html zajrzyj tutaj].

== Ulepszenia przy Apache i MySQL ==
=== Instalacja Apache i MySQL jako usługi ===
(tylko dla systemów NT4 | Windows 2000 | Windows XP)

\xampplite\apache\apache_installervice.bat =
==> Instalacja usługi Apache 2

\xampplite\apache\apache_uninstallservice.bat =
==> Deinstalacja usługi Apache 2

\xampplite\mysql\mysql_installservice.bat =
==> Instalacja usługi MySQL

\xampplite\mysql\mysql_uninstallservice.bat =
==> Deinstalacja usługi MySQL

==> Po wszystkich (de)instalacjach usług, zrestartuj swój system!

=== Uwagi dotyczące Apache ===

Powinieneś używać plików bat apache_start i apache_stop, aby odpowiednio uruchoamiać i zatrzymywać Apache'a.

=== Rozwiązywanie problemów ===

Jeśli Apache działa niestabilnie, zawiesza się, nie poprawnie ładuje strony albo w ogóle nie działa (zwłaszcza na localhoście), spróbuj dodać te linie na końcu pliku C:\katalog_instalatora_moodle\apache\conf\httpd.conf

EnableSendfile Off
EnableMMAP Off
Win32DisableAcceptEx

=== Uwagi dotyczące MySQL ===

(1) Serwer MySQL może zostać uruchomiony przez podwójne kliknięcie
(wykonanie) mysql_start.bat. Ten plik znajduje się w katalogu,
gdzie zainstalowano xampp. Prawdopodobnie będzie do C:\xampplite\.
Dokładna ścieżka do tego pliku to X:\xampllite\mysql_start.bat,
gdzie "X" wskazuje na literę dysku, na którym rozpakowałeś xampp.
Ten plik wsadowy uruchamia serwer MySQL w trybie tekstowym.
Pierwsza inicjalizacja może potrwać kilka minut.

Nie zamykaj okna DOS -- serwer zostanie niepoprawnie zamknięty!
Aby zatrzymać serwer, użyj mysql_shutdown.bat, znajdującego się
w tym samym katalogu.

(2) Aby używać demona MySQL z "innodb" dla poprawienia wydajności,
wyedytuj plik "my" (lub "my.cnf") w katalogu /xampplite/mysql/bin
lub c:\my.cnf w przypadku usług Windows NT/2000/XP.
W tym miejscu, uaktywnij opcję "innodb_data_file_path=ibdata1:30M".
Uwaga: "innodb" nie jest zalecany dla Windows 95/98/ME.

Aby używać MySQL jako usługę w Windows NT/2000/XP, po prostu
skopiuj "my ("my.cnf") do C:\my lub C:\my.cnf. Zauważ, że plik ten
musi być w korzeniu C:\, inne lokalizacje nie są dozwolone.
Następnie wykonaj "mysql_installservice.bat" w katalogu mysql.

(3) MySQL startuje ze standardowymi wartościami dla id użytkownika i hasła.
Domyślnym użytkownikiem jest "root", a hasłem "" (brak hasła).
Aby uzyskać dostęp do MySQL przez PHP z domyślnymi wartościami,
będziesz musiał użyć poniższej składni:
mysql_connect("localhost","root","");
Jeśli chcesz ustawić hasło dostępu do MySQL, użyj mysqladmin.
Aby ustawić hasło "tajne" dla użytkownika "root", wpisz poniższe:
\xampplite\mysql\bin\mysqladmin -u root password secret

Po zmianie hasła będziesz musiał ponownie skonfigurować phpMyAdmin,
aby używał nowego hasła. Inaczej nie będzie on mógł uzyskać dostępu
do baz danych. Aby to zrobić, otwórz plik config.inc.php
w \xampplite\phpmyadmin\ i wyedytuj poniższe linie:

$cfg['Servers'][$i]['user'] = 'root'; // użytkownik MySQL
$cfg['Servers'][$i]['auth_type'] = 'http'; // uwierzytelnianie HTTP

Aby phpMyAdmin przed uzyskaniem dostępu do MySQL uwierzytelnił
użytkownika "root" za pomocą hasła.

Dobrej zabawy!

== Zobacz też ==
* [[Administrator_documentation]] - linki pomocne w konfiguracji.
* [[Installation guide - Moodle for Windows on a USB Memory Stick]]
* Wróć do [[Instalacja w Windows|Instalacji w Windows]]
* [[Windows 1 computer many servers |Wiele serwerów WWW na jednym komputerze]] podobne do strony o instalacji na Windows, z pewnymi wskazówkami
* [[Instalacja w Windows za pomocą XAMPP]] -> rozwiązywanie problemów (jeśli używasz Skype).
* [[Instalacja AMP]] - dużo opisów XAMPP. XAMPP to skrót od XP, Apache, MySQL, PHP i Perl. XAMPPlite nie zawiera Perla. MAMP oznacza Mac, Apache, MySQL i PHP.
* [[Complete Install Packages for Mac OS X]]

[[en:Complete_install_packages]]

[[Category:Administrator]]
[[Category:Installation]]

Instalacja w Windows

2008-01-19T22:55:39Z

Szymonk:

== Pakiety instalacyjne ==
Jeśli chcesz postawić mały (mniej niż 30 użytkowników) serwer Moodle'a albo chcesz potestować Moodle na swoim komputerze z Windows XP, możesz użyć gotowych pakietów instalacyjnych. Oto łącza do stron, zawierających instrukcje dotyczące instalacji Moodle z gotowych pakietów:

* [[Kompletne pakiety instalacyjne]] dla większość wersji Windows

* [[Instalacja_AMP#Windows| Ta sekcja zawiera omówienie]] szybkiej instalacji gotowego pakietu na komputerze z Windows XP

* [[Windows installation using XAMPP|Przewodnik po instalacji za pomocą XAMPP]]
* [[Installation guide for Windows using EasyPHP|Przewodnik po instalacji w Windows za pomocą EasyPHP]]
* [[Installation guide - Moodle for Windows on a USB Memory Stick|Przewodnik po instalacji w Windows na pendrive'ie USB]]

== Ręczna instalacja ==
W przypadku średnich i dużych instalacji (szkoła, uniwersytet, firma) najlepiej jest zainstalować Moodle na serwerze ręcznie.

* '''Zaplanuj przepustowość systemu''', włącznie z zastosowaniem odpowiedniego sprzętu, zdolnego utrzymać odpowiednią ilość użytkowników w twojej organizacji. Zobacz sekcję "Ilu użytkowników?" w artykule "[[Instalacja_Moodle#Ilu_u.C5.BCytkownik.C3.B3w.3F | Instalacja Moodle]]", aby dowiedzieć się jak to zrobić.
* '''Zainstaluj swój serwer bazodanowy'''. Możesz wybrać [http://dev.mysql.com/downloads/ MySQL] (zalecany), [http://www.postgresql.org/download/ PostgreSQL], [[Installing MSSQL for PHP | Microsoft SQL Server 2005]] (tylko dla Moodle 1.7 i późniejszych) lub Oracle.
* '''Zainstaluj PHP'''. Zobacz instrukcje dotyczące [http://www.peterguy.com/php/install_IIS6.html instalacji PHP 5.x na Windows Server 2003 z IIS 6].
* '''Zainstaluj serwer WWW'''. Jest kilka do wyboru. To, na który się zdecydujesz będzie zależeć od twojej własnej wiedzy i doświadczenia, a także wymaganego poziomu zrównoważenia:
** Apache 2 jest zalecany jako najbardziej sprawdzony i popularny wśród administratorów Moodle'a. Zobacz "[[Installing Apache on Windows | ręczna instalacja Apache 2 w Windows]]".
** IIS 6 także może być użyty. Przejrzyj windowsowe forum, aby znaleźć informacje dotyczące instalacji oraz (a może przede wszystkim) ustawienia uprawnień dla Moodle pod IIS.
** Inne serwery WWW także dają się zainstalować pod Windowsem, np. Lighttpd. Możesz z nim poeksperymentować, jeśli posiadasz mało pamięci operacyjnej.
* '''Zainstaluj Moodle''', pobierając standardową instalację z [http://download.moodle.org/ http://download.moodle.org/] i przeczytaj artykuł "[[Instalacja Moodle]]", zawierający szczegółowy opis instalacji.
* '''Stwórz kopie zapasowe'''. Po zainstalowaniu i skonfigurowaniu Moodle, powinieneś wykonać kopię zapasową systemu na wypadek awarii lub utraty danych.
** '''Aby zrobić backup całej witryny''' musisz skopiować katalogi moodledata i moodle, a także plik konfiguracyjny httpd.conf Apache'a (jeśli go używasz), plik konfiguracyjny php.ini PHP (i wszystkie inne niestandardowe rozszerzenia PHP) oraz bazę danych MySQL. Aby to zrobić, użyj zintegrowanego programu do tworzenia kopii (Start -> All Programs -> Accessories -> System Tools -> Backup) lub innego oprogramowania (np. BackupExec). Aby stworzyć kopię bazy danych, zobacz [[Backup FAQ]].
** '''Aby wykonać kopie kursów''' zobacz stronę [[Course backup|backup kursu]].
** Powinieneś także wykonać '''backup stanu''' (ang. state backup) [http://technet2.microsoft.com/WindowsServer/en/library/921f0ed5-523d-48ac-8825-e850b0e548841033.mspx?mfr=true serwera] lub [http://www.microsoft.com/resources/documentation/windows/xp/all/proddocs/en-us/ntbackup_backup_sysstate.mspx?mfr=true komputera]. Jest to szczególnie ważne jeśli używasz IIS, gdyż wykona to kopię zapasową metabazy danych IIS.
* '''Sprawdź bezpieczeństwo i wydajność twojego serwera'''. Dobrze jest także przeczytać strony dokumentacji takie jak [[Wydajność]] i [[Bezpieczeństwo]]. Mimo, iż ich treść koncentruje się na użytkownikach Linuksa/Uniksa, to istnieje rosnąca grupa systemów działających pod kotrolą Windowsa.
* Ustaw '''uwierzytelnianie Active Directory'''. Możesz używać [[LDAP authentication | standardowego uwierzytelniania LDAP]], pytającego użytkowników o nazwę użytkownika/hasło lub [[NTLM authentication | zintegrowanego uwierzytelniania NTLM]], który nie wymaga podawania żadnych danych od użytkowników zarejestrowanych w kampusie.

== Zobacz także ==

* [http://moodle.org/mod/forum/view.php?id=6799 Windows-based server forum] jest głównym forum dotyczącym instalacji Moodle na Windows (w języku angielskim)
* [[Instalacja APC w Windows]] Zawiera instrukcję instalacji akceleratora PHP, który zmniejszy użycie procesora.
* [[Cron | Instalacja Crona w Windowsie]] - aby ustawić zadania wykonywane okresowo
* [[Konfiguracja aspell w Windows 2003 Server]] -- aby uaktywnić sprawdzanie pisowni w Moodle'u.
* [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=56835 Uruchamianie Apache i IIS na tym samym serwerze] -- dyskusja na forum w języku angielskim
* [http://moodle.org/blog/index.php?userid=212926&courseid=55 Log z instalacji na Windowsie]

[[Category:Administrator]]
[[Category:Instalacja]]

[[en:Windows installation]]

Instalacja w Windows

2008-01-19T22:54:07Z

Szymonk:

== Pakiety instalacyjne ==
Jeśli chcesz postawić mały (mniej niż 30 użytkowników) serwer Moodle'a albo chcesz potestować Moodle na swoim komputerze z Windows XP, możesz użyć gotowych pakietów instalacyjnych. Oto łącza do stron, zawierających instrukcje dotyczące instalacji Moodle z gotowych pakietów:

* [[Kompletne pakiety instalacyjne]] dla większość wersji Windows

* [[Instalacja_AMP#Windows| Ta sekcja zawiera omówienie]] szybkiej instalacji gotowego pakietu na komputerze z Windows XP

* [[Windows installation using XAMPP|Przewodnik po instalacji za pomocą XAMPP]]
* [[Installation guide for Windows using EasyPHP]]
* [[Installation guide - Moodle for Windows on a USB Memory Stick]]

== Ręczna instalacja ==
W przypadku średnich i dużych instalacji (szkoła, uniwersytet, firma) najlepiej jest zainstalować Moodle na serwerze ręcznie.

* '''Zaplanuj przepustowość systemu''', włącznie z zastosowaniem odpowiedniego sprzętu, zdolnego utrzymać odpowiednią ilość użytkowników w twojej organizacji. Zobacz sekcję "Ilu użytkowników?" w artykule "[[Instalacja_Moodle#Ilu_u.C5.BCytkownik.C3.B3w.3F | Instalacja Moodle]]", aby dowiedzieć się jak to zrobić.
* '''Zainstaluj swój serwer bazodanowy'''. Możesz wybrać [http://dev.mysql.com/downloads/ MySQL] (zalecany), [http://www.postgresql.org/download/ PostgreSQL], [[Installing MSSQL for PHP | Microsoft SQL Server 2005]] (tylko dla Moodle 1.7 i późniejszych) lub Oracle.
* '''Zainstaluj PHP'''. Zobacz instrukcje dotyczące [http://www.peterguy.com/php/install_IIS6.html instalacji PHP 5.x na Windows Server 2003 z IIS 6].
* '''Zainstaluj serwer WWW'''. Jest kilka do wyboru. To, na który się zdecydujesz będzie zależeć od twojej własnej wiedzy i doświadczenia, a także wymaganego poziomu zrównoważenia:
** Apache 2 jest zalecany jako najbardziej sprawdzony i popularny wśród administratorów Moodle'a. Zobacz "[[Installing Apache on Windows | ręczna instalacja Apache 2 w Windows]]".
** IIS 6 także może być użyty. Przejrzyj windowsowe forum, aby znaleźć informacje dotyczące instalacji oraz (a może przede wszystkim) ustawienia uprawnień dla Moodle pod IIS.
** Inne serwery WWW także dają się zainstalować pod Windowsem, np. Lighttpd. Możesz z nim poeksperymentować, jeśli posiadasz mało pamięci operacyjnej.
* '''Zainstaluj Moodle''', pobierając standardową instalację z [http://download.moodle.org/ http://download.moodle.org/] i przeczytaj artykuł "[[Instalacja Moodle]]", zawierający szczegółowy opis instalacji.
* '''Stwórz kopie zapasowe'''. Po zainstalowaniu i skonfigurowaniu Moodle, powinieneś wykonać kopię zapasową systemu na wypadek awarii lub utraty danych.
** '''Aby zrobić backup całej witryny''' musisz skopiować katalogi moodledata i moodle, a także plik konfiguracyjny httpd.conf Apache'a (jeśli go używasz), plik konfiguracyjny php.ini PHP (i wszystkie inne niestandardowe rozszerzenia PHP) oraz bazę danych MySQL. Aby to zrobić, użyj zintegrowanego programu do tworzenia kopii (Start -> All Programs -> Accessories -> System Tools -> Backup) lub innego oprogramowania (np. BackupExec). Aby stworzyć kopię bazy danych, zobacz [[Backup FAQ]].
** '''Aby wykonać kopie kursów''' zobacz stronę [[Course backup|backup kursu]].
** Powinieneś także wykonać '''backup stanu''' (ang. state backup) [http://technet2.microsoft.com/WindowsServer/en/library/921f0ed5-523d-48ac-8825-e850b0e548841033.mspx?mfr=true serwera] lub [http://www.microsoft.com/resources/documentation/windows/xp/all/proddocs/en-us/ntbackup_backup_sysstate.mspx?mfr=true komputera]. Jest to szczególnie ważne jeśli używasz IIS, gdyż wykona to kopię zapasową metabazy danych IIS.
* '''Sprawdź bezpieczeństwo i wydajność twojego serwera'''. Dobrze jest także przeczytać strony dokumentacji takie jak [[Wydajność]] i [[Bezpieczeństwo]]. Mimo, iż ich treść koncentruje się na użytkownikach Linuksa/Uniksa, to istnieje rosnąca grupa systemów działających pod kotrolą Windowsa.
* Ustaw '''uwierzytelnianie Active Directory'''. Możesz używać [[LDAP authentication | standardowego uwierzytelniania LDAP]], pytającego użytkowników o nazwę użytkownika/hasło lub [[NTLM authentication | zintegrowanego uwierzytelniania NTLM]], który nie wymaga podawania żadnych danych od użytkowników zarejestrowanych w kampusie.

== Zobacz także ==

* [http://moodle.org/mod/forum/view.php?id=6799 Windows-based server forum] jest głównym forum dotyczącym instalacji Moodle na Windows (w języku angielskim)
* [[Instalacja APC w Windows]] Zawiera instrukcję instalacji akceleratora PHP, który zmniejszy użycie procesora.
* [[Cron | Instalacja Crona w Windowsie]] - aby ustawić zadania wykonywane okresowo
* [[Konfiguracja aspell w Windows 2003 Server]] -- aby uaktywnić sprawdzanie pisowni w Moodle'u.
* [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=56835 Uruchamianie Apache i IIS na tym samym serwerze] -- dyskusja na forum w języku angielskim
* [http://moodle.org/blog/index.php?userid=212926&courseid=55 Log z instalacji na Windowsie]

[[Category:Administrator]]
[[Category:Instalacja]]

[[en:Windows installation]]

Instalacja w Windows

2008-01-19T22:53:17Z

Szymonk:

== Pakiety instalacyjne ==
Jeśli chcesz postawić mały (mniej niż 30 użytkowników) serwer Moodle'a albo chcesz potestować Moodle na swoim komputerze z Windows XP, możesz użyć gotowych pakietów instalacyjnych. Oto łącza do stron, zawierających instrukcje dotyczące instalacji Moodle z gotowych pakietów:

* [[Kompletne pakiety instalacyjne]] dla większość wersji Windows

* [[Instalacja_AMP#Windows| Ta sekcja zawiera omówienie]] szybkiej instalacji gotowego pakietu na komputerze z Windows XP

* [[Windows installation using XAMPP|Przewodnik po instalacji za pomocą XAMPP]]
* [[en:Installation guide for Windows using EasyPHP]]
* [[en:Installation guide - Moodle for Windows on a USB Memory Stick]]

== Ręczna instalacja ==
W przypadku średnich i dużych instalacji (szkoła, uniwersytet, firma) najlepiej jest zainstalować Moodle na serwerze ręcznie.

* '''Zaplanuj przepustowość systemu''', włącznie z zastosowaniem odpowiedniego sprzętu, zdolnego utrzymać odpowiednią ilość użytkowników w twojej organizacji. Zobacz sekcję "Ilu użytkowników?" w artykule "[[Instalacja_Moodle#Ilu_u.C5.BCytkownik.C3.B3w.3F | Instalacja Moodle]]", aby dowiedzieć się jak to zrobić.
* '''Zainstaluj swój serwer bazodanowy'''. Możesz wybrać [http://dev.mysql.com/downloads/ MySQL] (zalecany), [http://www.postgresql.org/download/ PostgreSQL], [[Installing MSSQL for PHP | Microsoft SQL Server 2005]] (tylko dla Moodle 1.7 i późniejszych) lub Oracle.
* '''Zainstaluj PHP'''. Zobacz instrukcje dotyczące [http://www.peterguy.com/php/install_IIS6.html instalacji PHP 5.x na Windows Server 2003 z IIS 6].
* '''Zainstaluj serwer WWW'''. Jest kilka do wyboru. To, na który się zdecydujesz będzie zależeć od twojej własnej wiedzy i doświadczenia, a także wymaganego poziomu zrównoważenia:
** Apache 2 jest zalecany jako najbardziej sprawdzony i popularny wśród administratorów Moodle'a. Zobacz "[[Installing Apache on Windows | ręczna instalacja Apache 2 w Windows]]".
** IIS 6 także może być użyty. Przejrzyj windowsowe forum, aby znaleźć informacje dotyczące instalacji oraz (a może przede wszystkim) ustawienia uprawnień dla Moodle pod IIS.
** Inne serwery WWW także dają się zainstalować pod Windowsem, np. Lighttpd. Możesz z nim poeksperymentować, jeśli posiadasz mało pamięci operacyjnej.
* '''Zainstaluj Moodle''', pobierając standardową instalację z [http://download.moodle.org/ http://download.moodle.org/] i przeczytaj artykuł "[[Instalacja Moodle]]", zawierający szczegółowy opis instalacji.
* '''Stwórz kopie zapasowe'''. Po zainstalowaniu i skonfigurowaniu Moodle, powinieneś wykonać kopię zapasową systemu na wypadek awarii lub utraty danych.
** '''Aby zrobić backup całej witryny''' musisz skopiować katalogi moodledata i moodle, a także plik konfiguracyjny httpd.conf Apache'a (jeśli go używasz), plik konfiguracyjny php.ini PHP (i wszystkie inne niestandardowe rozszerzenia PHP) oraz bazę danych MySQL. Aby to zrobić, użyj zintegrowanego programu do tworzenia kopii (Start -> All Programs -> Accessories -> System Tools -> Backup) lub innego oprogramowania (np. BackupExec). Aby stworzyć kopię bazy danych, zobacz [[Backup FAQ]].
** '''Aby wykonać kopie kursów''' zobacz stronę [[Course backup|backup kursu]].
** Powinieneś także wykonać '''backup stanu''' (ang. state backup) [http://technet2.microsoft.com/WindowsServer/en/library/921f0ed5-523d-48ac-8825-e850b0e548841033.mspx?mfr=true serwera] lub [http://www.microsoft.com/resources/documentation/windows/xp/all/proddocs/en-us/ntbackup_backup_sysstate.mspx?mfr=true komputera]. Jest to szczególnie ważne jeśli używasz IIS, gdyż wykona to kopię zapasową metabazy danych IIS.
* '''Sprawdź bezpieczeństwo i wydajność twojego serwera'''. Dobrze jest także przeczytać strony dokumentacji takie jak [[Wydajność]] i [[Bezpieczeństwo]]. Mimo, iż ich treść koncentruje się na użytkownikach Linuksa/Uniksa, to istnieje rosnąca grupa systemów działających pod kotrolą Windowsa.
* Ustaw '''uwierzytelnianie Active Directory'''. Możesz używać [[LDAP authentication | standardowego uwierzytelniania LDAP]], pytającego użytkowników o nazwę użytkownika/hasło lub [[NTLM authentication | zintegrowanego uwierzytelniania NTLM]], który nie wymaga podawania żadnych danych od użytkowników zarejestrowanych w kampusie.

== Zobacz także ==

* [http://moodle.org/mod/forum/view.php?id=6799 Windows-based server forum] jest głównym forum dotyczącym instalacji Moodle na Windows (w języku angielskim)
* [[Instalacja APC w Windows]] Zawiera instrukcję instalacji akceleratora PHP, który zmniejszy użycie procesora.
* [[Cron | Instalacja Crona w Windowsie]] - aby ustawić zadania wykonywane okresowo
* [[Konfiguracja aspell w Windows 2003 Server]] -- aby uaktywnić sprawdzanie pisowni w Moodle'u.
* [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=56835 Uruchamianie Apache i IIS na tym samym serwerze] -- dyskusja na forum w języku angielskim
* [http://moodle.org/blog/index.php?userid=212926&courseid=55 Log z instalacji na Windowsie]

[[Category:Administrator]]
[[Category:Instalacja]]

[[en:Windows installation]]

Instalacja AMP

2008-01-19T22:16:21Z

Szymonk:

AMP lub AMPPlite oznacza '''A'''pache, '''M'''ySQL i '''P'''HP. Moodle jest napisany w języku skryptowym [[PHP]] i przechowuje większość potrzebnych informacji w bazie danych. Zalecaną bazą jest [[MySQL]]. Przed instalacją Moodle musisz posiadać działającą instalację PHP i bazę danych, aby stworzyć na własnym komputerze funkcjonalną platformę serwera WWW. XAMP jest odmianą AMP dla w odniesieniu do Windows, a MAMP w odniesieniu do Mac OS.
Moodle posiada [[Kompletne pakiety instalacyjne]] w [http://download.moodle.org/ dziale download] oraz pakiet zawierający samego Moodle.

Instalacja aplikacji AMP może sprawiać trudności przeciętnemu użytkownikowi komputera. Ta strona została napisana, aby możliwie uprościć ten proces na różnych platformach.

== Usługi hostingowe ==

Usługi hostingowe różnią się swoją ofertą i sposobem działania. Niektórzy ludzie są gotowi nawet zainstalować Moodle'a dla ciebie.

Większość usługodawców oferuje panel sterowania na WWW, który umożliwia kontrolowanie twojej witryny, tworzenie baz danych i zarządzanie cronem. Niektórzy oferują także dostęp do terminala przez ssh, umożliwiając ci używanie powłoki.

Powinieneś przejść przez [[Instalacja Moodle|Przewodnik po instalacji]], kolejno wykonując wszystkie kroki. Jeśli nie będziesz mógł sobie poradzić, poproś swojego usługodawcę o pomoc.

== Mac OS X ==

Najprostszą metodą postawienia platformy AMP na Mac OS X jest użycie serwera [[Apache]] dostarczanego przez Apple i dołączenia PHP z MySQL z pakietów Marca Liyanage'a. Poniższe strony internetowe zawierają cenne wskazówki, których nie będziemy tutaj powielać:

* '''PHP''': pobierz stąd: http://www.entropy.ch/software/macosx/php/
* '''MySQL''': pobierz stąd: http://www.entropy.ch/software/macosx/mysql/

Po zainstalowaniu Apache, PHP i MySQL, powinieneś postępować zgodnie z instrukcjami zawartymi w [[Instalacja Moodle|Przewodniku po instalacji]].

Zobacz także [[Przewodnik po instalacji Moodle na Mac OS X 10.4 Client]] (nie Server).

== Red Hat Linux ==

Powinieneś zainstalować wszystkie dostępne pakiety RPM dotyczące Apache, PHP i MySQL. Często zapominanym pakietem jest php-mysql, który jest konieczny, aby PHP mógł komunikować się z MySQL.

Po ich zainstalowaniu powinieneś postępować zgodnie z instrukcjami zawartymi w [[Instalacja Moodle|Przewodniku po instalacji Moodle]].

Bardziej szczegółowy opis znajdziesz tutaj: [[Instalacja w RedHat]].

== Windows ==

'''Pierwsza''' instalacja Moodle na [[Localhost|localhoście]] (samodzielnym, osobnym komputerze) jest prosta i może być bardzo użytecznym narzędziem, nawet gdy dysponujemy produkcyjną maszyną z serwerem Moodle'a. Poniższe instrukcje dotyczą Windowsa XP.
# Pobierz [http://download.moodle.org/windows/ pakiety instalacyjne dla Windows], wybierając taką wersję, jaką chcesz. Kliknij na link "Download" w prawej kolumnie tabeli. Rozpocznie się pobieranie dużego archiwum zip.
# Rozpakuj pobrany plik do c:, zachowując strukturę ścieżek do plików.
# Zmień nazwę utworzonego c:\moodle do c:\xampplite (c:\xampplite posłuży nam w dalszej części instrukcji, ale ty możesz nazwać ten katalog c:\moodle16, c:\moodle17, c:\testMoodle czy jakkolwiek inaczej).
# Używając Eksploratora Windows uruchom plik c:\xampplite\setup_xampp.bat, który upewni się, że wszystkie pliki konfiguracyjne używają c:\xampplite jako głównego katalogu.
# Poniższe kroki zakładają, że serwer WWW będzie mógł używać portu 80 twojego komputera. Zobacz [[Instalacja w Windows za pomocą XAMPP#Skype|jak sobie radzić z problemami, jeśli używasz Skype]], który również domyślnie używa portu 80.
# Upewnij się, że jesteś zalogowany jako administrator albo przynajmniej masz prawa do instalowania nowych usług.
# Od tego momentu jest wiele sposobów na uruchomienie lokalnego serwera WWW. Przedstawimy dwie z nich:
## Bardzo szybka
### Używając Eksploratora Windows uruchom plik c:\xampplite\restart_xampp.bat i nie zamykaj okna, które się otworzy.
## Szybka
### W oknie Eksploratora Windows kliknij c:\xampplite\apache_start, aby uruchomić serwer WWW Apache. Otworzy się nowe okno, które powinno pozostać otwarte.
### W oknie Eksploratora Windows kliknij c:\xampplite\mysql_start, aby uruchomić serwer bazy danych MySQL. Otworzy się inne okno, które również powinno zostać otwarte.
# W pasku adresu swojej ulubionej przeglądarki WWW wpisz "localhost" albo "127.0.0.1", po czym wciśnij enter (lub kliknij "idź").
# Rozpocznie się procedura instalacyjna Moodle, która została opisana trochę bardziej szczegółowo w [[Installing_Moodle#Go_to_the_admin_page_to_continue_configuration|sekcji o MoodleDoc]] [[Instalacja Moodle|Przewodnika po instalacji]]. To może zając trochę czasu niedoświadczonemu użytkownikowi. '''Nie panikuj''', wszystko możesz zmienić później, a program instalacyjny wskaże ci, co musisz wypełnić albo co poprawić.

=== Łatwiejsze restarty Moodle ===
Jest wiele sposobów, aby uruchomić Moodle po instalacji. Większość użytkowników posiada jedną lub kilka pozycji w zakładkach/ulubionych, wskazujących na localhost. Inni ustawiają Moodle jako stronę startową przeglądarki. Jednak przede wszystkim trzeba uruchomić serwer. Przedstawimy dwa możliwe sposoby:
==== Automatyczne uruchamianie usług Windows ====
Aby ułatwić uruchamianie Moodle w przyszłości, możesz zainstalować serwer WWW i bazodanowy jako usługę Windows. Aby to zrobić, przejdź to Start -> Uruchom... i wpisz "c:/xampplite/service.exe -install" do pola tekstowego. Wciśnij przycisk OK.

Teraz możesz uruchomić Moodle, wpisując localhost w przeglądarce i/lub dodając localhost do zakładek/ulubionych.
==== Uruchamianie pojedynczym kliknięciem ====
Zdarza się, że na komputerze jest zainstalowany więcej niż jeden localhost. Utwórz skróty w menu Start, w zakładkach, ulubionych czy też na pulpicie, z których każdy będzie prowadził do jednego pliku restart_xampp.bat, znajdującego się w karalogu c:\xampplite lub innych katalogach. Nazwij skróty tak, aby się od siebie różniły, np. C_MoodleXampp, Moodle16, Moodle17 itd.

Uruchom Moodle, wpisując localhost w pasku adresu przeglądarki lub dodając go do zakładek/ulubionych. Uruchomi się ten egzemplarz Moodle, którego localhost zrestartowałeś skryptem restart_xampp.bat.

==Inne wersje instalacji==
Zamiast używać powyższych pakietów, możesz zainstalować XAMPP i Moodle oddzielnie, tak jak pokazano na stronie [[Instalacja w Windows za pomocą XAMPP]].

Możesz też użyć pakietu takiego jak EasyPHP, który w pojedynczej aplikacji Windows zawiera cały zestaw potrzebnego oprogramowania. Zauważ, że EasyPHP 1.8 zawiera zbyt stare wersje oprogamowania, które nie będą działać z Moodle 1.6. Spora część interfejsu EasyPHP jest cały czas w języku francuskim. EasyPHP może być dobrym wyborem, jeśli ukaże się wersja 2.0.

Tutaj możesz znaleźć instrukcje dla [[IIS]]: [[Instalacja w Windows]] dla XAMPP lub Windows 2003.

== Testowanie PHP ==
Jeśli zainstalowałeś już serwer WWW razem z PHP, powinieneś mieć możliwość utworzenia pliku (np. phpinfo.php w głównym katalogu serwera), zawierającego poniższą lnijkę:

<?php phpinfo()?>

Teraz po wpisaniu URL '''localhost/phpinfo.php''' w przeglądarce WWW, powinna pokazać ci się strona z informacjami o stanie PHP, podobna do tej, przedstawionej na stronie o [[phpinfo]].

==Zobacz także==

*[[Instalacja Moodle]]
*[[Instalacja FAQ]]
*[[Aktualizacja|Aktualizacja Moodle]]
*[[Instalacja Moodle w Debianie]]
*[[Kompletne pakiety instalacyjne]] także zawierają instrukcje dotyczące samodzielnej, osobnej instalacji Moodle na pojedynczym komputerze.

[[Category:Instalacja]]

[[en:Installing AMP]]

Instalacja APC w Windows

2008-01-19T22:10:40Z

Szymonk:

== Wprowadzenie ==
APC (Alternative PHP Cache) jest systemem cache'owania kodu operacyjnego PHP. Przechowuje on strony PHP w pamięci operacyjnej, zmniejszając tym samym aktywność dysku twardego. Ma to duże znaczenie dla wydajności Moodle'a. Powinieneś być w stanie osiągnąć 50%-owy wzrost przepustowości systemu i 50% mniejsze użycie procecsora.

Ten przewodnik opisuje instalację APC na serwerze windowsowym. Instrukcje te zostały przetestowane na Windows 2003 Server. Powinny także działać z Windowsem XP, jeśli używasz takiego do celów testowych.

== Instalacja w Windows Server ==
'''Ostrzeżenie: Nie możesz zainstalować APC i Zend Optimizera na tym samym serwerze. Musisz wybrać jednego z nich.'''

Postępuj zgodnei z poniższymi instrukcjami, aby zainstalować APC.

=== Pobierz właściwą wersję ===
Pobierz plik binarny Windows dla wersji PHP, jaką masz zainstalowaną z http://pecl4win.php.net/ext.php/php_apc.dll. Zapisz ten plik do katalogu z rozszerzeniami PHP, którym domyślnie jest c:\php\ext.

Uwaga: Upewnij się, że wybrałeś wersję prawidłową dla twojej wersji (gałęzi) PHP.

=== Włącz rozszerzenie APC w pliku PHP.INI ===
Wyedytuj plik php.ini, dodając poniższą linię do sekcji rozszerzeń (extensions):

extension = php_apc.dll

Sprawdź czy to działa przez zrestartowanie swojego serwera i przejrzenie tego, co zwraca [[phpinfo]]. Możesz to zrobić z poziomu panelu administracyjnego Moodle'a lub przez użycie pliku tekstowego, zawierającego jedną linię:

<?php phpinfo(); ?>

=== Sprawdź ilość dostępnej pamięci ===
Aby sprawdzić, ile pamięci jest dostępnej dla APC:

* Uruchom WordPada i utwórz plik apcmeminfo.php.
* Skopiuj i wklej do niego tą linię:

<?php print_r(apc_sma_info()); ?>

* Zapisz ten plik do moodle/admin/apcmeminfo.php.
* Otwórz w przeglądarce http://mymoodle.com/moodle/admin/apcmeminfo.php.
* Odczytaj wartość avai_mem (w bajtach):

... [avail_mem] => 31447368 ...

Ilość całej pamięci używanej przez cache wyraża się poniższym wzorem:

całkowita_pamięć = apc.shm_segments * apc.shm_size

W tym przykładzie, dostępna pamięć wynosi mniej więcej 32 MB. Przeważnie jeśli potrzebujemy więcej niż 32 MB cache'u, powinniśmy zwiększyć ilość używanych przez APC segmentów. Jednakże może to powodować zawieszenia serwera, tak więc lepiej zamiast tego jest zwiększyć rozmiar segmentu.

Podczas ustawiania wielkości całej dostępnej pamięci, zacznij od najniższej wartości, przy której Moodle może działać (64MB). Ta ilość może nie być wystarczająca, jeśli posiadasz zainstalowane dodatkowe moduły i bloki, więc monitoruj cache regularnie przez pierwsze dwa tygodnie działania serwera. Przeczytaj sekcje o monitorowaniu poniżej i stopniowo zwiększaj rozmiar cache'u.

=== Dopasowywanie ustawień APC pod Moodle ===
Domyślne ustawienia APC są następujące:

apc.cache_by_default = On
apc.enable_cli = Off
apc.enabled = On
apc.file_update_protection = 2
apc.filters = ''
apc.gc_ttl = 3600
apc.include_once_override = Off
apc.max_file_size = 1M
apc.num_files_hint = 1000
apc.optimization = Off
apc.report_autofilter = Off
apc.shm_segments = 1
apc.shm_size = 30
apc.slam_defense = 0
apc.stat = On
apc.ttl = 0
apc.user_entries_hint = 100
apc.user_ttl = 0
apc.write_lock = On

Wyczerpujące wyjaśnienie tych ustawień znajdziesz na http://www.php.net/apc.

Przy typowej instalacji Moodle'a wymagane są pewne zmiany:
* apc.shm_size (rozmiar cache'u) powinien być początkowo ustawiony na 64MB.
* apc.shm_segments powinien być ustawiony na 1. Daje to całkowity rozmiar cache'u równy 64MB (początkowo).
* apc.stat (statowanie plików) powinno być ustawione na 1. W przeciwnym wypadku będą wyświetlane puste strony.
* apc.max_file_size powinno być zwiększone to 10MB.

Aby tymczasowo wyłączyć APC ustaw apc.enabled = 0 w PHP.INI i zrestartuj serwer WWW.

Działąjącą sekcję APC pliku PHP.INI przedstawiono poniżej. Możesz ją skopiować i wkleić na końcu pliku PHP.INI:

[APC]
apc.enabled = 1
apc.shm_segments = 1
apc.shm_size = 64
apc.max_file_size = 10M
apc.stat=1

Pozostałe ustawienia mogą być zostawione domyślnie.

=== Ustaw domyślny katalog ===
APC potrzebuje domyślnego katalogu, w którym może przechowywać swoje pliki. Spróbuje je zapisać w katalogu temp Windowsa, więc zadbaj o to, by C:\WINDOWS\TEMP był dostępny do zapisu dla użytkownika serwera (dla IIS jest to IUSR_nazwa-maszyny, przy Apache nie jest wymagana zmiana żadnych uprawnień).

== Monitoring i dostosowywanie cache'u ==
Źródła APC zawierają skrypt PHP, który jest użyteczny podczas monitorowania i zwiększania wydajności twojego cache'u.

* Pobierz plik monitoringu APC z http://pecl.php.net/package/apc i rozpakuj zawartość.
* Poszukaj pliku apc.php. Wyświetla on informacje monitorujące APC.
* Zapisz plik apc.php do katalogu /moodle/admin na twoim serwerze.

Uwaga: Kiedy już zakończysz z sukcesem instalację APC, przenieś ten plik do obszaru chronionego hasłem, aby zwiększyć bezpieczeństwo.

* Sprawdź, czy ten skrypt działa, kierując przeglądarkę na http://mymoodle.com/moodle/admin/apc.php (czy też innej lokalizacji apc.php na twoim serwerze). Powinieneś zobaczyć graficzną reprezentację twojego cache'u wraz z pewnymi danymi statystycznymi z lewej strony.

Aby dostosować cache, spójrz na sekcje ''General Cache Information'' i ''Detailed Memory Usage and Fragmentation''. Obserwuj wskaźniki '''Cache Full Count''' (licznik zajętości cache'u) oraz '''Fragmentation %''' (stopień fragmentacji w procentach).
* Jeśli Cache Full Count > 0, znaczy to, że cache zapełnia się i brakuje zaalokowanej pamięci. Aby rozwiązać ten prblem zwiększ ilość alokowanej pamięci (apc.shm_size).
* Wskaźnik Fragmentation % powinien pokazywać 0%, lecz może się zwiększać od czasu do czasu, szczególnie jeśli cache się przepełnia.

== Sprawdzanie wydajności ==
By potwierdzić poprawę wydajności, zrób poniższe:

* Wyłącz cache w PHP.INI i zrestartuj serwer.
* Uruchom ab.exe (w katalogu bin Apache'a) z wiersza poleceń, tak jak poniżej:

c:\apache2\bin>ab.exe -n 50 -c 1 -d http://mymoodle.com/moodle/index.php

* Zwróć uwagę na wartości szybkości transferu i czasu na żądanie.
* Włącz cache w PHP.INI i zrestartuj serwer WWW.
* Wczytaj stronę http://mymoodle.com/moodle/index.php, aby została ona zapamiętana w cache.
* Uruchom ab.exe ponownie i porównaj poprzednio odczytane wartości z bieżącymi. Powinieneś odnotować 50%-owe polepszenie obu tych wartości.

== Deinstalacja APC ==
Aby odinstalować APC, dodaj średnik na początku linii, w której ładujesz APC w pliku PHP.INI:

;extension = php_apc.dll

Pamiętaj, aby zrestartować twój serwer.

== Zobacz także ==
* [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=56900 A discussion of an alternative to APC - Xcache]
* [http://cvs.php.net/viewvc.cgi/pecl/apc/TECHNOTES.txt?view=co APC technical notes]

[[Category:Administrator]]
[[Category:Instalacja]]
[[Category:Wydajność]]

[[en:Installing APC in Windows]]

Instalacja APC w Windows

2008-01-19T22:09:38Z

Szymonk:

Wydajność

2008-01-19T20:39:38Z

Szymonk:

Location: ''Administration > Server > Performance''

Można dostosować wydajność Moodle'a tak, żeby dawał sobie radę zarówno z małymi jak i dużymi ilościami użytkowników. Czynniki wpływające na wydajność są zasadniczo takie same jak w przypadku każdego systemu bazującego na PHP i bazie danych. Optymalizując swój serwer, staraj się zwrócić uwagę na to, co zrobi największą różnicę użytkownikowi. Jeśli więcej użytkowników tylko przegląda twoją witrynę, nie wprowadzając zmian do bazy danych, staraj się poprawić wydajność samego serwera WWW.

== Zdobądź benchmark ==

Przed podjęciem czynności optymalizacyjnych, powinieneś zaopatrzyć się w benchmark dla twojego systemu operacyjnego. W przypadku Linuksa spróbuj [http://lbs.sourceforge.net/ LBS]. Dla Windows użyj Monitora Wydajności (ang. Performance Monitor). Jeśli masz już wystarczającą ilość danych na temat tego, jak twój system działa aktualnie, będziesz w stanie określić, czy wprowadzone zmiany odniosły jakikolwiek efekt.

Ogólnym środkiem do zwiększenia wydajności jest używanie RAM-u (cache'owanie) i zredukowanie aktywności dysku. Szczególnie ważne jest wyeliminowanie swapowania (pliku stron). Jeśli twój system zaczyna swapować, oznacza to, że potrzebujesz więcej RAM-u.

'''Kolejność optymalizacji''' jest zazwyczaj taka: więcej pamięci RAM, wydajniejsze dyski twarde, szybsze procesory.

== Skalowalność ==

Projekt Moodle'a (z wyraźnym oddzieleniem warstw aplikacji) pozwala na szeroką skalowalność. (Sprawdź listę [[Large installations|dużych instalacji Moodle'a]].

Duże witryny zazwyczaj mają co najmniej dwie maszyny: jedną na serwer WWW i jedną na serwer bazodanowy. Jednak w przypadku małych instalacji nie jest to konieczne.

Można rozdzielić obciążenie Moodle'a, np. przez stosowanie kilku serwerów WWW. Oddzielne serwery powinny odnosić się do tych samych zasobów (bazy danych). Niezależność pewnych warstw aplikacji to umożliwia. Podobie baza danych może być klastrem serwerów (np. klaster MySQL), ale nie jest to proste zadanie i powinieneś poszukać profesjonalnej pomocy, np. od Partnera Moodle.

'''Zobacz także''':
*[http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=4801 Scalability] forum discussion.
*[http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=57202 Moodle clustering] forum discussion.
*[http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=44470 Software load balancing] forum discussion.
*[http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=49986 TCP load balancing] forum dicsussion.

== Konfiguracja sprzętowa ==
'''Zauważ:''' Najszybszą i najbardziej efektywną metodą zwiększenia wydajności twojego serwera jest '''zwiększenie ilości pamięci operacyjnej (RAM) twojego serwera''' - zainstaluj tak dużo, jak to tylko możliwe (np. 4GB). Zwiększenie ilości pamięci zmniejszy potrzebę swapowania, a co za tym idzie - umożliwi obsługę większej ilości użytkowników.
* Większa wydajność jest osiągana przez stosowanie najlepszych '''konfiguracji procesorów''', np. podwójne procesory lub procesory z podwójnym rdzeniem. Współczesne BIOS-y powinny umożliwić włączenie hyperthreadingu, ale sprawdź, czy wpływa to na ogólną wydajność procesorów, używając [http://en.wikipedia.org/wiki/Super_PI narzędzia benchmarkującego CPU].
* Jeśli możesz, używaj '''dysków twardych SCSI''' zamiast dysków SATA. Dyski SATA zwiększają użycie procesora, podczas gdy SCSI posiadają swoje własne wbudowane procesory. Jeśli musisz stosować dyski SATA upewnij się, że twoja płyta i same dyski wspierają NCQ (Native Command Queuing).
* Kup dysk z '''niskim czasem dostępu'''. Poprawi to ogólną szybkość systemu, zwłaszcza w przypadku raportów Moodle'a.
* Odpowiednio dopasuj rozmiar '''pliku swap'''. Ogólną zasadą jest ustawianie jego rozmiaru na 4 x wielkość RAM.
* Użyj '''macierzy RAID'''. Co prawda jest wiele możliwych konfiguracji RAID, ale poniższe działa najlepiej:
** zainstaluj sprzętowy kontroler RAID (jeśli możesz)
** system operacyjny i plik/partycję swap ustaw na jednym zestawie dysków skonfigurowanym w RAID-1.
** Moodle, serwer WWW i serwer bazodanowy ustaw na zestawie dysków w RAID-5.
** Użyj '''gigabitowego ethernetu''', aby poprawić latencje i przepustowość. Jest to szczególnie ważne, kiedy masz serwer WWW i bazodanowy rozdzielone na dwa hosty.
* Sprawdź ustawienia swojej '''karty sieciowej'''. Możesz zwiększyć wydajność przez zwiększenia rozmiaru buforów oraz deskryptorów nadawania/odbioru (ang. transmit/receive descriptors), wypośrodkowując je z użyciem pamięci i procesora. Możesz także przenieść obliczanie sum kontrolnych TCP z systemu operacyjnego na kartę.
* Przeczytaj dokument o obciążeniu przy 300 użytkownikach: [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=68579]
* Przeczytaj raport o ruchu sieciowym i obciążeniu serwera: [http://elearning.sgu.ac.jp/doc/PT/]

== System operacyjny ==
* Możesz używać [http://pl.wikipedia.org/wiki/Linux Linuksa] (zalecane), jakiegokolwiek Uniksa, Windowsa lub Mac OS X jako '''system operacyjny''' serwera. Wszelkie Uniksy zazwyczaj potrzebują mniej pamięci niż Mac OS X czy też Windows do wykonania tego samego zadania, gdyż serwer jest skonfigurowany tylko z interfejsem powłoki. Dodatkowo Linux nie wymaga uiszczania opłat licencyjnych. Może jednak wymagać sporo nauki, jeśli przywykłeś do innych systemów. Jeśli posiadasz dużą liczbę procesorów działających w SMP, rozważ instalację wyspecjalizowanego systemu, takiego jak [http://pl.wikipedia.org/wiki/Solaris_%28system_operacyjny%29 Solaris].
* Sprawdź '''zalecenia producenta''' dotyczące optymalizacji
** W przypadku Linuksa, zobacz stronę [http://linuxperf.sourceforge.net/ Linux Performance Team].
** Zobacz też polecenie hdparm, np. hdparm -m16 -d1 może zostać użyte do uaktywnienia odczytu/zapisu na wielu sektorach i włączenie DMA. Montuj partycje z opcjami async i noatime.
** W przypadku Windowsa, ustaw optymalizacje dla aplikacji sieciowych (Control Panel, Network Connections, LAN connection, Properties, File & Printer Sharing for Microsoft Networks, Properties, Optimization). Możesz także przeszukać stronę [http://technet.microsoft.com/ Microsoft TechNet] pod kątem artykułów o optymalizacji.

== Wydajność serwera WWW ==

Instalacja [http://www.mozilla.com/en-US/ Firefoksa] wraz z rozszerzeniem [https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/1843 firebug] pozwoli ci na monitorowanie czasu ładowania każdego komponentu strony. Rozszerzenie [https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/5369 Yslow] natomiast, zweryfikuje twoją witrynę pod kątem [http://www.skrenta.com/2007/05/14_rules_for_fast_web_pages_by_1.html 14 reguł] ([http://video.yahoo.com/video/play?vid=1040890 video]) Yahoo dotyczących szybkiego wczytywania stron.

=== Wydajność PHP ===
* Aby zmniejszyć użycie procesora, zaleca się stosowanie '''akceleratora PHP''', takiego jak [http://pecl.php.net/apc APC] (zalecany), [http://www.php-accelerator.co.uk/ PHPA], [http://trac.lighttpd.net/xcache/ Xcache] lub [http://eaccelerator.net/ eAccelerator]. Wybierz taki akcelerator, który działa dobrze z twoją wersją PHP i zauważ, że Turck MMCache [http://turckmmcache.exeprod.com/TheManifestoEnglish nie jest już wspierany] i może powodować problemy z PHP 5. Cache'owane strony umieszczaj na systemie plików [[TMPFS]].
* Wydajność PHP jest lepsza, kiedy zainstaluje się go jako '''moduł ISAPI Apache/IIS''' (nie jako CGI).
* Sprawdź także '''memory_limit''' w php.ini, zmniejsz go do 16M dla Moodle wcześniejszych niż 1.7 (zobacz [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=39656 tą dyskusję na forum]). Dla Moodle 1.7 i późniejszych zalecaną wartością jest 40M.

=== Wydajność Apache'a ===
* Poprawnie ustaw dyrektywę '''MaxClients'''. Użyj tego wzoru (korzysta on z 80% pamięci):
MaxClients = cała dostępna pamięć * 80% / maksymalne użycie pamięci procesu Apache
:Użycie pamięci jednego procesu Apache wynosi zazwyczaj 10MB, tak więc ogólną zasadą na obliczenie MaxClients jest podzielenie ilości dostępnej pamięci przez 10. Aby odczytać maksymalne zużycie pamięci przez proces Apache'a, uruchom polecenie:
#ps -ylC httpd --sort:rss

:Jeśli potrzebujesz zwiększyć wartość '''MaxClients''' powyżej 256, będziesz musiał także ustawić dyrektywę '''ServerLimit'''.

:'''Ostrzeżenie''': Nie ustawiaj wartości MaxClients na większą, niż ilość twojej pamięci RAM - twój serwer zacznie używać więcej RAM-u niż jest obecne w systemie, a co za tym idzie - zacznie swapować.
* Rozważ zmniejszenie '''ilości ładowanych modułów''' Apache'a w pliku httpd.conf, aby maksymalnie ograniczyć zużycie pamięci.
* Używaj '''najnowszych wersji Apache'a''' - Apache 2 posiada ulepszony model pamięci, zmniejszający jej użycie.
* Dla Unix/Linux, rozważ zmniejszenie '''MaxRequestsPerChild''' w httpd.conf do 20-30 (jeśli zmniejszysz poniżej tych wartości, narzut związany z forkowaniem procesów będzie większe niż wszystkie potencjalne korzyści).
* Na mocno obciążonym sererze, rozważ ustawienie '''KeepAlive Off''' (zrób tak tylko wtedy, kiedy twoje strony Moodle nie zawierają łączy do zasobów lub uploadowanych obrazków). Możesz też obiżyć '''KeepAliveTimeout''' do wartości pomiędzy 2 a 5. Domyślną wartością jest 15 (sekund) - wyższa wartość spowoduje wzrost liczby procesów, które oczekują bezczynnie na połączenia. Dokładniejsza wartość KeepAliveTimeout może zostać określona przez obserwowanie, jak długo twoi użytkownicy muszą czekać na wczytanie się strony. Po zmianie jakiejkolwiek z wyżej wymienionych wartości, monitoruj użycie CPU, gdyż może pojawić się dodatkowy narzut związany z inicjowaniem nowych procesów/wątków.
* Alternatywą dla KeepAlive Off może być ustawienie '''zwrotnego serwera proxy''' przed serwerem Moodle'a, aby cache'ował on pliki HTML z obrazkami. W takiej sytuacji będziesz mógł przywrócić używanie KeepAlive na serwerze Moodle.
* Jeśli nie używasz plików .htaccess, ustaw zmienną '''AllowOverride''' na None, aby uniknąć szukania plików .htaccess.
* Ustaw poprawnie '''DirectoryIndex''', aby uniknąć negocjacji treści. Oto przykład z serwera produkcyjnego:
DirectoryIndex index.php index.html index.htm
* Jeśli nie prowadzisz prac developerskich na serwerze, ustaw '''ExtendedStatus Off''' i wyłącz mod_info, a także mod_status.
* Zostaw '''HostnamesLookups Off''' (domyślnie), aby zmniejszyć latencje na DNS.
* Rozważ zmniejszenie wartości '''TimeOut''' do zakresu od 30 do 60 sekund.
* W przypadku '''dyrektywy Options''', unikaj ustawiania Options Multiviews, gdyż powoduje to saknowanie katalogu. Aby zmniejszyć operacje I/O dysku, użyj
Options -Indexes FollowSymLinks
* '''Cache'owanie''' - Apache może przyspieszyć wczytywanie stron przez poproszenie przeglądarkę o cache'owanie pewnych elementów stron, takich jak obrazki i wczytywanie ich z lokalnego dysku (zamiast żądania ich wysyłania za każdym razem). Sposób na osiągnięcie tego zależy odrobinę od systemu operacyjnego, ale zasadniczo potrzebne są dwa kroki:

# Zainstaluj i włącz mod_expires - zobacz strony podręcznika man i dokumentację
# Dodaj ten kod do pliku konfiguracyjnego twojego vserwera, do sekcji <directory> głównego katalogu (lub do pliku .htacces jeśli AllowOverrides jest On):
<IfModule mod_expires.c>
ExpiresActive On
ExpiresDefault "access plus 1 seconds"
ExpiresByType text/html "access plus 1 seconds"
ExpiresByType image/gif "access plus 1 week"
ExpiresByType image/jpeg "access plus 1 week"
ExpiresByType image/png "access plus 1 week"
ExpiresByType text/css "access plus 1 week"
ExpiresByType text/javascript "access plus 1 week"
ExpiresByType application/x-javascript "access plus 1 week"
ExpiresByType text/xml "access plus 1 seconds"
</IfModule>

Efektem jest przechowanie wszystkiego oprócz HTML i XML (które zmieniają się dynamicznie) w cache'u. W ten sposób możesz zmniejszyć obciążenie o kilkaset procent. Dostosuj czas cache'owania do tego, jak często zmieniają się twoje obrazki i inne dane.

Więcej informacji: [http://www.metaskills.net/blog/heuristics/sysadmin/how-to-control-browser-caching-with-apache-2 www.metaskills.net]

* Alternatywnie, możesz zwiększyć wydajność serwera WWW przez użycie '''lekkiego serwera''' [http://www.lighttpd.net/ lighttpd] w połączeniu z PHP w trybie fastCGI, zamist Apache. Lighttpd wymaga mniej pamięci niż Apache. Jeden pojedynczy proces Apache'a wymaga więcej pamięci RAM niż cały lighttpd ze wszystkimi procesami fastCGI razem. Weź pod uwagę, że Lighttpd jest stosunkowo trudny w konfiguracji, a administracja zajmuje więcej czasu.

=== Wydajność IIS ===
Wszystko odnosi się do tej lokalizacji w rejestrze:
HKLM\SYSTEM\CurrentControlSet\Services\Inetinfo\Parameters\
* Odpowiednikiem KeepAliveTimeout jest '''ListenBackLog'''. Ustaw liczbę z przedziału od 2 do 5.
* Zmień wartość '''MemCacheSize''', aby dopasować ilość pamięci (Mb), jaką IIS będzie używał dla jego pliku cache (domyślnie 50% całkowitej pamięci).
* Zmień '''MaxCachedFileSize''' aby dostosować maksymalną wielkość pliku, przechowywanego w cache w bajtach. Domyślnie jest to 262,144 (256K).
* Utwórz nową wartość DWORD, nazwaną '''ObjectCacheTTL''', aby zmienić długość czasu (w milisekundach), jaką obiekt w cache'u przechowuje w pamięci. Domyślnie jest to 30 000 milisekund (30 sekund).

== Wydajność bazy danych ==

Moodle zawiera skrypt, wyświetlający pewne kluczowe statystyki wydajności bazy danych z [http://phplens.com/lens/adodb/docs-perf.htm monitora wydajności ADOdb]. Uruchom ten skrypt w twojej przeglądarce, tak jak w poniższym przykładzie:

http://www.mymoodle.com/admin/dbperformance.php

Wykorzystaj wyświetlone dane jako wskazówkę do poprawienia wydajności twojego serwera bazy danych.

=== Wydajność MySQL ===

Poniższe ustawienia są specyficzne dla MySQL i mogą być dopasowane w pliku my.cnf (my.ini w Windows), aby uzyskać lepszą wydajność. Plik ten zawiera listę ustawień i ich wartości. Aby zobaczyć bieżące wartości, użyj tych poleceń:
SHOW STATUS;
SHOW VARIABLES;
'''Ważne''': Musisz zrobić kopię zapasową twojej bazy danych przed zmianą jakichkolwiek parametrów serwera MySQL. Po każdej zmianie my.cnf, zrestartuj mysqld.
* Włącz '''cache zapytań''':
query_cache_type = 1.
W większości instalacji Moodle'a, możesz ustawić poniższe:
query_cache_size = 36M
query_cache_min_res_unit = 2K.
Cache'owanie zapytań poprawi wydajność, jeśli rzadko uaktualniasz dane w bazie.
* Poprawnie ustaw '''cache tabeli'''. Dla Moodle 1.6 ustaw
table_cache = 256
(minimum), a dla Moodle 1.7
table_cache = 512
(minimum). Cache tabeli jest używany przez wszystkie wątki (połączenia), tak więc monitoruj wartość opened_tables, dla dalszych optymalizacji - jeśli opened_tables > 3 * table_cache, to zwiększ table_cache do limitu twojego systemu. Zauważ także, że liczba table_cache będzie się zmieniać w zależności od liczby modułów i wtyczek, jakie zainstalowałeś. Znajdź odpowiednią liczbę dla twojego serwera, wykonując poniższe zapytanie. Zwróconą liczbę ustaw jako table_cache.
mysql>SELECT COUNT(nazwa_tabeli) FROM information_schema.tables WHERE table_schema='nazwatwojejbazymoodle';
* Ustaw poprawnie '''cache wątku'''. Dopasuj wartość tak, aby użycie cache'u wątku było jak najbliższe 100% zgodnie z tym wzorem:
użycie cache'u wątku (%) = (wątki utworzone / połączenia) * 100
* '''Bufor kluczy''' może zwiększyć szybkość wykonywania zapytań typu SELECT. Poprawny jego rozmiar zależy od rozmiaru plików indeksu (.myi). W Moodle 1.6 i poźniejszych (bez żadnych dodatkowych modułów i wtyczek) zalecaną wartością jest key_buffer_size = 32M. Idealną stan osiągniesz wtedy, kiedy na każde 100 zapytań baza danych będzie czytana z dysku tylko raz. Obserwuj więc zachowanie systemu przy różnych wartościach key_buffer_size, tak, aby poniższe nierówności były prawdziwe:
ilość_kluczy_odczytane / ilość_żądań_kluczy < 0.01
ilość kluczy_zapisanych / ilość_żądań_zapisu <= 1.0
* Ustaw '''maksymalną ilość połączeń''' tak, aby twoi użytkownicy nigdy nie zobaczyli komunikatu "Too many connections" (zbyt wiele połączeń). Bądź ostrożny, gdyż ta wartość może mieć wpływ na zużycie pamięci. Połączenia MySQL zazwyczaj trwają milisekundy, tak więc nawet w przypadku bardzo obciążonego serwera wartość ta nie przekracza 200.
* Zarządzaj wartością '''wysokiej aktywności''' (ang. high burst activity). Jeśli twoja instalacja Moodle'a używa dużo quizów i doświadczasz problemów z wydajnością (monitoruj wartość threads_connected - nie powinna rosnąć), rozważ zwiększenie wartości back_log.
* '''Optymalizuj tabele co tydzień i po każdej aktualizacji Moodle'''. Dobrym zwyczajem jest także optymalizacja tabel po usunięciu dużej ilości danych, np. pod koniec semestru lub roku akademickiego. Zapewni to aktualność plików z indeksami. Stwórz kopię zapasową bazy danych, a potem użyj:
mysql>CHECK TABLE mdl_tablename;
mysql>OPTIMIZE TABLE mdl_tablename;
:Pierwszymi tabelami, jakie powinieneś sprawdzić są: mdl_course_sections, mdl_forum_posts, mdl_log oraz mdl_sessions (jeśli używasz dbsessions). Wszystkie błędy muszą zostać naprawione przez REPAIR TABLE (zobacz [http://dev.mysql.com/doc/refman/5.0/en/repair-table.html podręcznik MySQL] i [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=58208#p279638 ten skrypt na forum]).
* '''Utrzymuj dystrybucję kluczy'''. Co miesiąc dobrze jest zatrzymać serwer i uruchomić polecenie myisamchk. Jeśli tego nie robisz, ryzykujesz utratą danych.
* Zredukuj liczbę '''tabel tymczasowych zapisywanych na dysku'''. Możesz ją sprawdzić przez odczytywanie wartości created_tmp_disk_tables. Jeśli jest ona stosunkowo duża (>5%) zwiększaj tmp_table_size, dopóki nie zauważysz poprawy. Zwróć uwagę, że może to mieć wpływ na zużycie pamięci operacyjnej.
* Tabele Moodle'a są przechowywane w formacie MyISAM, tak więc '''wyłącz InnoDB''', gdyż nie zyskasz przez niego na wydajności. Dodaj <code>skip-innodb</code> to twojego pliku <code>my.cnf</code>. Jeśli musisz używać InnoDB, będziesz musiał skonwertować wszystkie tabele Moodle'a. Aby to zrobić, uruchom ten skrypt innodb:

http://www.mymoodle.com/admin/innodb.php

=== Łącza do stron o wydajności baz danych ===
* Rozważ użycie '''systemu cache'owania obiektów''', takiego jak [http://en.wikipedia.org/wiki/Memcached memcached]. Miej jednak na uwadze, że memcached nie posiada pewnych funkcji związanych z bezpieczeństwem, tak więc powinien być uruchamiany z firewallem.
* Rozważ zastosowanie PostgreSQL. Zobacz [[Argumenty za PostgreSQL|Argumenty przemawiające za PostgreSQL]] oraz [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=49195 migracja z MySQL do PostgreSQ] (dyskusja na forum).
* [[Increasing the database connection lifetime | Spróbuj wydłużyć trwałość połączeń z bazą]]
* [http://dev.mysql.com/doc/refman/5.0/en/server-parameters.html Wskazówki na temat poprawiania parametrów MySQL] (z podręcznika MySQL)

== Ustawienia administratorskie Moodle ==
* W Moodle 1.7 i późniejszych, ustaw '''typ chache'u''' twojego serwera: Site Admin -> Server -> Performance -> Cache type. Dostępnych jest kilka możliwości.
:*Jeśli nie masz zainstalowanego eacceleratora lub memcached, wybierz "internal" (wewnętrzny). Używa on wewnętrznego cache'u rekordów - zobacz w następnym punkcie.
:* Jeśli posiadasz pojedynczy serwer i skomplowałeś '''eaccelerator z obsługą współdzielonej pamięci''', ustaw typ cache'u na eaccelerator.
:* Jeśli posiadasz '''oddzielny serwer memcached''', ustaw typ cache'u na "memcached" i podaj listę adresów IP, oddzielonych przecinkami.
* Włącz '''wewnętrzny cache rekordów''': Site Admin -> Server -> Performance -> Record cache = True. Ustaw maksymalną ilość zaalokowanej pamięci cache w polu Int Cache Max. Uaktywni to niejako nadrzędny typ cache'owania rekordów, bez użycia żadnego mechanizmu cache'owania, pochodzącego od systemu bazodanowego, np. MySQL, PostgreSQL. Zobacz traktujący o tym [http://tracker.moodle.org/browse/MDL-7196 wpis na trackerze].
Włącz '''cache języka''' (language cache).
* Duże pliki dziennika (logi), mogą na dłuższą metę spowodować obniżenie wydajności. Jeśli zauważasz stopniowo postępujące opóźnienia w ładowaniu stron, '''zmniejsz czas przechowywania logów''' w Admin/Server/Cleanup.
* Wydajność może zostać znacząco poprawiona przez użycie mechanizmu poleceń '''zip/unzip''' (w przeciwieństwie do bibliotek zip z PHP). Wejdź do Admin/Server/System Paths i wprowadź ścieżki do odpowiednich plików wykonywalnych. (Podobnie wprowadzenie ścieżki dostępu do '''du''' zwiększy szybkość listowania zawartości katalogów.)
* Zauważ, że używanie '''bezpiecznych połączeń sieciowych''' ('''https''', nie: '''http''') pociąga ze sobą koszty obliczeniowe - zarówno po stronie serwera jak i klienta. W szczególności cache'owanie nie może być w pełni wykorzystywane cache'owanie, a co za tym idzie - liczba żądań rośnie. Z tej przyczyny używanie https na wszystkich stronach Moodle'a nie jest zalecane. Możesz uaktywnić https tylko dla ekranu logowania z poziomu strony konfiguracyjnej Moodle'a.
* Sprawdź swoje '''filtry'''. Posiadanie zbyt dużej liczby aktywnych filtrów może doprowadzić do poważnego wzrostu obciążenia systemu, szczególnie na niezbyt mocnych maszynach. Ilość aktywnych filtrów ma bezpośredni wpływ na widoczne opóźnienia twojej witryny przy każdej odsłonie strony.
* Włącz '''cache tekstu''' (text cache), wyłącz natomiast filtrowanie wszystkich napisów ("Filter all strings"), chyba że faktycznie masz taką potrzebę. Jeśli masz dylemat, zmierz wydajność twojego systemu i zobacz jak wprowadzone zmiany wpływają na czas przetwarzania strony.
* Sprawdź ustawienia skanowania '''antywirusem'''. Mimo, iż skanowanie jest pomocne w zabezpieczaniu się przed wykorzystywaniem luk bezpieczeństwa, niektóre skanery typu "na żądanie", mogą mieć wpływ na wydajność, przez skanowanie treści stron www (plików .doc, .ppt, itd.).
* Jeśli występują problemy z wydajnością przy wczytywaniu stron kursów, sprawdź '''ustawienia modułu zasobów''' ("Resource module settings"). Ustawienie resource_filterexternalpages jest znane z wydłużania czasu potrzebnego na wyświetlenie strony kursu i powinno być ustawione na "Nie", w celu uzyskania lepszej wydajności.
* Sprawdź '''ustawienia forum'''. Aby zwiększyć wydajność ustaw forum_trackreadposts = No oraz forum_usermarksread = Yes (wpłynie to na wygodę użytkowania forum). Rozważ także ustawienie pory dnia, kiedy stare posty mają być usuwane z tabeli odczytów (forum_cleanreadtime), kiedy witryna jest najmniej obciążona.

== Wydajność różnych modułów Moodle ==

Moduły aktywności Moodle, filtry i inne wtyczki mogą być aktywowane i wyłączane. Zazwyczaj nie jest to konieczne, ale możesz wyłączyć niektóre opcje (takie jak chat), jeśli nie są używane. Wskazówki dotyczące wydajności niektórych modułów:

* '''Chat''' jest [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=37979&parent=175079 znany] z generowania częstych żądań HTTP. Możesz zmniejszyć ich liczbę przez używanie aktualizacji '''strumieniowych''' ("Streamed") lub - jeśli używasz serwera WWW na Uniksie - przez uruchomienia chata w trybie demona. Dopasuj też opcje konfiguracyjne do oczekiwanego obciążenia. Zwróć szczególną uwagę na parametry ''chat_old_ping'' i ''chat_refresh'', gdyż mają one największy wpływ na obciążenie serwera.
* Moduł '''Quiz''' jest znany z obniżania wydajności bazy danych. Spróbuj zoptymalizować twój serwer bazodanowy przez ustawianie odpowiednich opcji. Zobacz dyskusję na forum, zawierającą [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=25616&parent=120770 skrócony opis wydajności przy 55 uczniach jednocześnie używających quizów].
** Zobacz analizę przypadku wysokiego obciążenia serwera z trzystoma użytkownikami quizów ([http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=68579]) oraz uzupełniający raport z ruchu sieciowego i obciążenia serwera ([http://elearning.sgu.ac.jp/doc/PT/])
* Zadanie Moodle'a "'''Cron'''" jest uruchamiane przez wywołanie skryptu ''cron.php''. Jeśli jest on wywoływany przez HTTP (np. przez wget czy też curl), może zużyć sporo pamięci na dużych witrynach. Jeśli natomiast jest uruchamiany przez wywołanie polecenia php (np. ''php -f /scieżka/do/katalogu/moodle/admin/cron.php''), działa znacznie wydajniej.

== Zobacz także ==
*Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/view.php?f=94 Servers and Performance] forum
*Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=57028 Performance perspectives - a little script] forum discussion

Na moodle.org było toczyło się dużo dyskusji o wydajności (w języku angielskim). Oto niektóre ciekawsze i potencjalnie użyteczne:

* [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=83057 Performance woes!]

[[Category:Wydajność]]

[[en:Performance]]

Instalacja Moodle

2008-01-19T20:39:21Z

Szymonk:

'''Po pierwsze: nie panikuj! :-)'''

Ten przewodnik wyjaśnia, jak po raz pierwszy zainstalować Moodle. Niektóre z opisanych kroków zawierają rozbudowane, szczegółowe instrukcje i większość możliwych sposobów instalacji serwera. Z tego powodu ta strona może wyglądać skomplikowanie i wydawać się bardzo długa. Nie panikuj, tak naprawdę jeśli będziesz wiedział co robić, możesz zainstalować Moodle w kilka minut!

W razie problemów przeczytaj tę stronę uważnie - większość kwestii została już tutaj wyjaśniona. Jeśli cały czas będziesz miał kłopoty, możesz poszukać pomocy u społeczności Moodle'a za pomocą [http://moodle.org/course/view.php?id=5 Using Moodle] na stronach moodle.org.

Inną możliwością jest skontaktowanie się z [http://moodle.com/hosting/ Partnerem Moodle, oferującym hosting Moodle'a], który zapewni kompleksową opiekę hostingową Moodle'a. W ten sposób możesz zignorować cały ten tekst i przejść od razu do nauki! Partner Moodle jest zalecaną opcją, jednak jeśli zdecydujesz się na firmę hostingową, oferującą cpanel, to [http://otaru-jc.ac.jp/hagley/settingupmoodleonhostingwithcpanel.swf ten tutorial] pomoże ci przejść przez proces wyboru hosta i postawienia moodle przez cpanel.

Jeśli chcesz uruchomić Moodle na twoim własnym komputerze, a ta strona zraża cię do siebie samym wyglądem, obejrzyj nasze przewodniki: [[Instalacja AMP|Instalacja Apache, MySQL i PHP (AMP)]] lub [[Kompletne pakiety instalacyjne|jak zainstalować jeden z kompletnych pakietów instalacyjnych]]. Zawierają one alternatywne instrukcje dotyczące instalacji na większości popularnych platform.
==Spis treści==
__TOC__

== Wymagania ==

Moodle jest rozwijany głównie na Linuksie, przy użyciu [[Apache]], [[MySQL]] i [[PHP]] (grupę tych czterech programów nazywa się czasem platformą LAMP), ale jest też regularnie testowany na systemach operacyjnych: Windows XP/2000/2003 (WAMP), Solaris 10 (Sparc i x64), Mac OS X oraz Netware 6. Możliwa jest także obsługa PostgreSQL, Oracle i Microsoft SQL Server.

'''Jeśli używasz konta hostingowego''': Większość kont spełnia wszystkie te wymagania od razu. Powinieneś skontaktować się z działem wsparcia twojego usługodawcy, aby upewnić się, że tak jest '''jeszcze przed''' podpisaniem z nimi umowy. Szczególnie ważne jest, aby zapytać o limity pamięci na PHP i limity zapytań MySQL. Jeśli podpisałeś już umowę, a usługodawca nie dostarcza ci konta o odpowiednich parametrach, zapytaj dlaczego i rozważ zmianę usługodawcy, jeśli ten nie dostosuje się do twoich wymagań.

Wymagania Moodle:
'''Sprzęt''' (chyba, że używasz serwera hostingowego).
* Przestrzeń dyskowa: min. 160MB wolnego miejsca. Będziesz potrzebował więcej, aby przechowywać materiały do nauczania.
* Pamięć: minimum 256MB, zalecany 1GB. Ogólna zasada jest taka, że Moodle może obsługiwać ''jednocześnie'' 50 użytkowników na każdy 1GB RAM-u, jednak liczby te mogą się różnić w zależności od twojego sprzętu i oprogramowania.
'''Oprogramowanie'''
* Serwer WWW. Większość ludzi używa [[Apache]]'a, ale Moodle powinien działać także pod każdym innym serwerem obsługującym [[PHP]], takim jak [[IIS]] dla Windows. PHP narzuca swoje wymagania dotyczące serwera WWW. Są one jednak skomplikowane i najprościej trzymać się zasady używania możliwie najnowszej wersji serwera WWW.
* Interpreter PHP. (Miej na uwadze, że występowały problemy przy próbach zainstalowania Moodle'a razem z [http://www.php-accelerator.co.uk PHP-Accelerator].) Obecnie istnieją dwie dostępne wersje (lub raczej gałęzie) PHP: PHP4 i PHP5. Wymagania dotyczące wersji przedstawiono poniżej.
** Dla Moodle w wersji 1.4 lub późniejszej: PHP4 (wersja 4.1.0 lub późniejsza) lub PHP5 (wersja 5.1.0 lub późniejsza).
** Dla Moodle w wersji 1.6 lub późniejszej: PHP4 (wersja 4.3.0 lub późniejsza) lub PHP5 (wersja 5.1.0 lub późniejsza).
** Przyszła wersja Moodle 2.0 i późniejsze nie będą wspierały PHP4 i będą wymagały PHP5 (w wersji 5.2.0 lub późniejszej).
** Ustawienia PHP
*** ''safe_mode'' musi być ustawiony na OFF (sprawdź w pliku php.ini albo pliku konfiguracyjnym Apache'a)
*** ''memory_limit'' powinien być minimalnie 16M (32M jest zalecane dla Moodle 1.7, a 40M dla Moodle 1.8 i późniejszych). Duże witryny mogą potrzebować więcej niż 128M. PHP 5.2.x potrzebuje większego memory_limit, niż poprzednie wersje. 64-bitowe systemy operacyjne potrzebują jeszcze więcej.
*** ''session.save_handler'' musi być ustawiony na files (pliki).
** Rozszerzenia i biblioteki PHP
*** Rozszerzenie mbstring jest zalecane dla Moodle 1.6 i późniejszych.
*** Rozszerzenie iconv jest zalecane dla Moodle 1.6 i późniejszych.
*** [http://www.libgd.org/ Biblioteka GD], biblioteka [http://www.freetype.org/ FreeType 2] oraz rozszerzenia są potrzebne do generowania dynamicznych wykresów generowanych przez strony związane z logami.
*** Rozszerzenie mysql jest wymagane, jeśli używasz bazy danych MySQL. Zwróć uwagę, że w niektórych dystrybucjach Linuksa (np. w RedHacie) to rozszerzenie jest instalowane opcjonalnie.
*** Rozszerzenie pgsql jest wymagane, jeśli używasz bazy danych PostgreSQL.
*** Rozszerzenie zlib jest wymagane do obsługi archiwów zip.
*** Rozszerzenie curl jest zalecane w przypadku Moodle 1.8 i późniejszych.
*** Rozszerzenie tokenizer jest zalecane dla Moodle 1.8 i późniejszych.
*** Rozszerzenia curl i openssl są wymagane do obsługi sieci w Moodle (wersja 1.8 i późniejsze).
*** Inne rozszerzenia PHP mogą być wymagane do obsługi dodatkowych funkcji Moodle, szczególnie zewnętrznego uwierzytelniania i/lub rejestracji (np. rozszerzenie LDAP do uwierzytelniania przez LDAP czy rozszerzenie sockets do serwera chat).
* Działający serwer bazodanowy: [[MySQL]] lub [[PostgreSQL]] są całkowicie wspierane i zalecane do używania z każdą wersją Moodle. Obsługa Microsoft SQL Server i Oracle została dodana w Moodle 1.7. MySQL jest wyborem wielu ludzi, ale są też pewne [[Argumenty za PostgreSQL|argumenty przemawiające za PostgreSQL]], zwłaszcza, jeśli planujesz szeroko rozwinąć działalność.
** Dla Moodle 1.5 i późniejszych, MySQL (w wersji 3.23 lub późniejszej) albo PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej).
** Dla Moodle 1.6 i późniejszych, MySQL (w wersji 4.1.12 lub późniejszej) albo PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej).
** Dla Moodle 1.7 i późniejszych, MySQL (w wersji 4.1.12 lub późniejszej), PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej) albo Microsoft SQL Server 2005 (w wersji 9 lub [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=59284 SQL Server Express 2005])
: Uwagi dot. MySQL: W Moodle 1.6 lub późniejszych, jeśli używasz wyłącznie języków łacińskich, możesz używać MySQL 4.1.12. Jeśli używasz języków innych niż łacińskie, potrzebujesz MySQL 4.1.16 lub późniejszego. Obecnie opcja "strict mode" MySQLa musi być wyłączona (ustawiona na "" lub "MYSQL40") w pliku konfiguracyjnym MySQL.
: Uwagi dot. PostgreSQL: Minimalną wersją PostgreSQL jest 7.4, ale Moodle jest często używany z wersją 8.0 lub 8.1.

== Ilu użytkowników? ==

Poza wymaganiami sprzętowymi i programowymi, będziesz także musiał pomyśleć o objętości twojej instalacji Moodle w znaczeniu ilu użytkowników ma obsługiwać. Istotne są dwie liczby:

* '''Użytkownicy przeglądający''': maksymalna liczba użytkowników, którzy będą mogli przeglądać twoją witrynę Moodle'a. Ta liczba jest równa liczbie komputerów w twojej organizacji lub na twoim kursie, w zależności od tego, która z nich jest większa.
* '''Równocześni użytkownicy bazy''': maksymalna liczba użytkowników, którzy będą korzystać z bazy danych (potrzebnej dla aktywności Moodle'a takich jak quizy). Jest to liczba użytkowników, którzy będą jednocześnie korzystać z Moodle'a. W instytucji edukacyjnej, użyj planu zajęć, aby znaleźć tą liczbę.

Jeśli już poznasz te dwie liczby, możesz się zastanowić, czy twoja instalacja Moodle'a sprosta wielkości zadania. Dokładna liczba użytkowników zależy od konkretnej kombinacji sprzętu/oprogramowania/sieci. Zazwyczaj ilość zainstalowanej pamięci RAM ma decydujące znaczenie, ale także szybkość procesora może zmniejszyć czas potrzebny na wczytanie się strony.

Ogólna zasada dla pojedynczego serwera jest taka, że przybliżona maksymalna ilość użytkowników = RAM (GB) * 50, a przybliżona maksymalna ilość użytkowników przeglądających jest 5 razy większa od poprzedniej wartości. Przykładowo, uniwersytet z 500 komputerami w kampusie i 100 równoległymi użytkownikami potrzebuje 2GB RAM-u na serwerze, aby obsłużyć jednocześnie tylu użytkowników.

'''Uwaga dla korzystających z konta hostingowego''': zapytaj swojego usługodawcę o limity na liczbę jednoczesnych połączeń do bazy i na obciążenie procesora. To da ci dobre przybliżenie liczby użytkowników, jaką może obsłużyć Moodle.

'''Uwaga:''' Na dzień 31 sierpnia 2007 kod Moodle 1.8.2 cały czas nie jest przystosowany do dużej instalacji, szczególnie, jeśli posiadasz dużą ilość kursów (powyżej 20 000). Główną przyczyną jest fakt, że kody związane z rolami nie są jeszcze do końca zoptymalizowane pod względem zapytań do bazy i cały czas wymagają pracy. Jeśli planujesz używanie kodu 1.8.2 dla dużej instytucji, upewnij się, że masz wystarczająco dużo czasu, aby wykonać odpowiednie testy i profilowanie wydajności.

[Uaktualnienie] Powyższy problem z wydajnością został częściowo zlikwidowany w najnowszych wersjach 1.8.3+ (obejrzyj tą dyskusję: http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=83281). Jednak cały czas powinieneś ostrożnie podchodzić do instalowania Moodle 1.8.x w dużym środowisku.

== Pobierz pliki i skopiuj na miejsce ==

Możesz pobrać Moodle na dwa sposoby: w skompresowanym pakiecie albo przez CVS.
* Są dwa rodzaje skompresowanych pakietów w http://download.moodle.org/ dziale download: http://download.moodle.org/]: standardowa dystrybucja zawierająca tylko pliki Moodle'a i [[Kompletne pakiety instalacyjne|kompletna instalacja]], zawierająca programy do zarządzania Moodle'em w środowisku sieciowym.
* Podczas używania CVS, pomocne wskazówki znajdziesz na stronie [[CVS for Administrators]]. Pełne [http://cvs.moodle.org/moodle/ repozytorium CVS Moodle'a] jest również dostępne do przeglądania.

Po pobraniu pliku, rozpakuj archiwum używając
tar -zxvf [nazwapliku]
lub
unzip [nazwapliku]

Jeśli używasz CVS, uruchom polecenie CVS Checkout. Zostanie utworzony katalog "moodle", zawierający kilka plików i folderów.

Możesz umieścić cały folder w katalogu dokumentów twojego serwera WWW (w takim przypadku twoja witryna będzie dostępna przez '''<nowiki>http://yourwebserver.com/moodle</nowiki>''') albo możesz skopiować całą zawartość tego folderu bezpośrednio do katalogu dokumentów twojego serwera (wtedy twoja witryna będzie dostępna na '''<nowiki>http://yourwebserver.com</nowiki>''').

Jeśli pobierasz Moodle na swój lokalny komputer, a dopiero później wysyłasz na serwer WWW, to zazwyczaj lepiej jest wysłać całe archiwum w jednym pliku, a rozpakować już na serwerze. Nawet interfejsy hostingowe takie jak cPanel umożliwiają ci dekompresję archiwów w "Menedżerze plików".

=== Struktura katalogu moodle ===

Możesz spokojnie opuścić tą sekcję, ale jeśli przeczytasz to krótkie streszczenie, będziesz lepiej zorientowany w strukturze katalogów:

:''config.php'' - zawiera podstawowe ustawienia. Ten plik nie jest częścią samego Moodle - zostanie utworzony przez ciebie.
:''install.php'' - skrypt, który uruchomisz w celu utworzenia pliku config.php
:''version.php'' - określa wersję kodu Moodle
:''index.php'' - główna strona witryny
:''admin/'' - kod, służący do zarządzania serwerem
:''auth/'' - moduły wtyczek, służących do uwierzytelniania
:''blocks/'' - moduły wtyczek, służących do obsługi małych bloków tekstowych, znajdujących się z boku wielu stron
:''calendar/'' - kod, obsługujący zarządzanie i wyświetlanie kalendarzy
:''course/'' - kod wyświetlający i zarządzający kursami
:''doc/'' - dokumentacja pomocy Moodle (np. ta strona)
:''files/'' - kod wyświetlający i zarządzający plikami wysłanymi na serwer
:''lang/'' - teksty w różnych językach, jeden katalog na język
:''lib/'' - biblioteki rdzenia kodu Moodle
:''login/'' - kod do obsługi kont
:''mod/'' - zawiera wszystkie główne moduły kursów Moodle
:''pix/'' - podstawowa grafika strony
:''theme/'' - motywy graficzne/skórki, zmieniające wygląd strony
:''user/'' - kod wyświetlający i zarządzający użytkownikami

== Instalacja i konfiguracja systemu ==
Aby upewnić się, że Moodle zostanie pomyślnie zainstalowany, musisz sprawdzić, czy ustawienia serwera są prawidłowe. Następnie utwórz pustą bazę danych do użytku Moodle'a. Na zakończenia utworzysz katalog na twardym dysku, w którym będą przechowywane twoje materiały i inne pliki, które wgrasz do kursów.

=== Sprawdź ustawienia serwera WWW ===
* Najpierw upewnij się, że twój serwer jest skonfigurowany tak, aby traktować pliki o nazwie index.php jako domyślne strony (prawdopodobnie obok takich plików jak index.html, default.htm itd.). W Apache'u ustawia się to za pomocą parametru DirectoryIndex w pliku httpd.conf. Mój zazwyczaj wygląda mniej więcej tak:

'''DirectoryIndex''' index.php index.html index.htm

:Wystarczy, że index.php znajdzie się na tej liście (najlepiej na jej początku, aby zwiększyć wydajność).

* Następnie, '''jeśli używasz Apache 2''', powinieneś włączyć zmienną ''AcceptPathInfo'', która pozwoli skryptom na przekazywanie argumentów w ten sposób: <nowiki>http://serwer/plik.php/arg1/arg2</nowiki>. Jest to konieczne do działania względnych łączy między twoimi zasobami, a także powoduje wzrost wydajności. Możesz włączyć tą opcję, dodając poniższą linię do pliku httpd.conf:

'''AcceptPathInfo''' on

=== Sprawdź ustawienia PHP ===
Moodle wymaga ustawienia pewnych opcji PHP. '''Na większości serwerów opcje te są włączone domyślnie'''. Jednakże, niektóre serwery PHP (i niektóre najnowsze wersje samego PHP) mogą ustawiać nieco odmienne opcje. Są one zdefiniowane w pliku konfiguracyjnym PHP (zwanym przeważnie '''php.ini'''):

magic_quotes_gpc = 1 (zalecane, ale nie konieczne)
magic_quotes_runtime = 0 (konieczne)
file_uploads = 1
session.auto_start = 0
session.bug_compat_warn = 0

:Przy okazji edytowania php.ini, możesz także ustawić inne, opcjonalne ustawienia. Przykładowo możesz zwiększyć maksymalny rozmiar przesyłanego pliku, który domyślnie wynosi 2M(egabajty). Dla przykładu, ustawmy tą opcję na 16 Megabajtów:

post_max_size = 16M
upload_max_filesize = 16M

=== Używanie plików .htaccess do konfigurowania opcji serwera i PHP ===

Powyższą metodę możesz stosować, jeśli posiadasz bezpośredni dostęp do plików serwera. Jeśli jednak instalujesz Moodle na pojedynczym koncie, nie masz dostępu do plików '''httpd.conf''' lub '''php.ini''' albo instalujesz Moodle obok innych aplikacji, wymagających innych ustawień, nie przejmuj się, cały czas możesz wprowadzić własne ustawienia. Poniższy sposób działa tylko z serwerem Apache i tylko, jeśli opcja nadpisywania (ang. Override) zostały uaktywnione w głównej konfiguracji Apache'a.

* W głównym katalogu Moodle utwórz plik '''.htaccess''', zawierający poniższe linie:

DirectoryIndex index.php index.html index.htm
php_flag magic_quotes_gpc 1
php_flag magic_quotes_runtime 0
php_flag file_uploads 1
php_flag session.auto_start 0
php_flag session.bug_compat_warn 0

:Jeśli używasz Apache'a w wersji 2, dodaj jeszcze te linie:

<IfDefine APACHE2>
AcceptPathInfo on
</IfDefine>

:W przeciwnym wypadku dodaj tą pojedynczą linijkę:
AcceptPathInfo on

* Jeśli chcesz, możesz także zmieniać ustawienia takie jak np. maksymalny rozmiar wysyłanego pliku przez dodanie poniższych linijek:

LimitRequestBody 0
php_value upload_max_filesize 2M
php_value post_max_size 2M

* Najprościej skopiować przykładowy plik z lib/htaccess i dopasować go do swoich potrzeb. Zawiera on dalsze instrukcje. Aby skopiować plik, używając powłoki Uniksa:

cp lib/htaccess .htaccess

'''Uwaga''': Plików .htaccess używaj tylko [http://httpd.apache.org/docs/1.3/howto/htaccess.html#when w ostatecznym przypadku]. Ich używanie może mieć znaczący wpływ na wydajność twojej witryny i powodować powolne wczytywanie stron.

=== Tworzenie pustej bazy danych ===

W swoim systemie bazodanowym musisz utworzyć pustą bazę danych (np. "''moodle''") oraz specjalnego użytkownika (np. "moodleuser"), który będzie miał dostęp do tej i tylko do tej bazy. Dla celów testowych możesz co prawda użyć użytkownika "root", ale nie rób tego na serwerze produkcyjnym: jeśli crackerzy poznają twoje hasło, zagrożony będzie cały system bazodanowy, zamiast tylko jednej bazy danych Moodle'a.

::'''Uwaga:''': Miej na uwadze, że począwszy od wersji 1.5.x Moodle'a, Moodle nie współpracuje z włączonym trybem ścisłym MySQL 5.x (STRICT_TRANS_TABLES i/lub STRICT_ALL_TABLES) -- obejrzyj [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=58552 dyskusję na forum]. Tak więc jeśli używasz MySQL 5.x, wyedytuj plik konfiguracyjny MySQL ("my.ini" w Windows i "my.cnf" w Uniksach) i wykomentuj tą opcję albo ustaw ją na <code>sql-mode=<nowiki>''</nowiki></code>. Musisz zrestartować MySQL po wprowadzeniu tej zmiany. Jeśli nie masz dostępu do swojego serwera, użyj PHPMyAdmin (lub innego klienta MySQL) i wprowadź polecenie <code>SET @@global.sql_mode=<nowiki>''</nowiki>;</code> (upewnij się, że używasz apostrofów (nie cudzysłowów) i nie zapomnij o średniku).

==== Na koncie hostingowym ====
Jeśli posiadasz konto hostingowe, prawdopodobnie masz dostęp do panelu kontrolnego na WWW, w którym możesz utworzyć bazę danych.

System '''[http://www.cpanel.com/ cPanel]''' jest jednym z najpopularniejszych produktów tego typu. Aby utworzyć bazę danych w cPanelu:

# Kliknij ikonę "'''MySQL Databases'''"
# Wpisz "moodle" w polu "database" i kliknij "'''Add Database'''".
# Wpisz nazwę użytkownika i hasło (takie, którego jeszcze nigdzie nie używałeś) w odpowiednich polach i kliknij "'''Add User'''".
# Zauważ, że nazwa użytkownika i nazwa bazy danych mogą zostać automatycznie poprzedzone nazwą twojego konta w cPanelu. Wprowadzając te wartości później do instalatora Moodle, użyj pełnych nazw.

==== Używając wiersza poleceń ====

Jeśli posiadasz dostęp do wiersza poleceń Uniksa lub Windowsa, możesz zrobić to samo, wpisując odpowiednie polecenia. Powinieneś to zrobić, używając programu MySQL Client, tak jak pokazano poniżej (polecenia, które wpisujesz, są wyróżnione tłustym drukiem):

- Uruchom program MySQL Client:
#'''mysql -u root -p'''
Enter password:
Welcome to the MySQL monitor. Commands end with ; or \g.
Your MySQL connection id is 2 to server version: 5.0.22-log

Type 'help;' or '\h' for help. Type '\c' to clear the buffer.

mysql>

- Znak zachęty zmieni się na "mysql>", wskazując na fakt, że pracujesz w programie MySQL Client. Podczas pracy w MySQL wszystkie polecenia, jakie wpisujesz, muszą kończyć się średnikiem (jeśli wciśniesz enter zanim wpiszesz średnik, ukaże ci się znak kontynuacji linii "->"; jest to twoja druga szansa na wpisanie średnika i ponowne wciśnięcie klawisza enter).

- Zacznij od sprawdzenia, czy jakakolwiek z istniejących baz danych nazywa się już "moodle". Jeśli tak, to powinieneś podmienić nazwę twojej bazy danych we wszystkich dalszych poleceniach:
mysql> '''SHOW DATABASES;'''
+-------------------------+
| Database |
+-------------------------+
| information_schema |
| mysql |
| test |
+-------------------------+
3 rows in set (0.03 sec)

- Utwórz bazę danych do przechowywania tabel Moodle'a. My nazwiemy ją "moodle", jako że baza o takiej nazwie jeszcze nie istnieje. Jeśli po wykonaniu powyższego polecenia zobaczysz już słowo "moodle" na liście, nazwij swoją bazę inaczej.
mysql> '''CREATE DATABASE moodle;'''
Query OK, 1 row affected (0.00 sec)

- Zmień domyślne kodowanie i porządek znaków (ang. collation) bazy danych "moodle" na UTF8 (pomiń ten krok, jeśli instalujesz Moodle 1.5 lub wcześniejszy):
mysql> '''ALTER DATABASE moodle DEFAULT CHARACTER SET utf8 COLLATE utf8_unicode_ci;'''
Query OK, 1 row affected (0.00 sec)

- Utwórz użytkownika z hasłem, który będzie miał dostęp do bazy "moodle" i nadaj mu odpowiednie uprawnienia. Nazwiemy tego użytkownika "moodleuser", a hasło ustawimy na "yourpassword". Dobrym pomysłem jest zmiana tej nazwy i hasła, aczkolwiek większość ludzi używa nazwy "moodleuser". Zapamiętaj wybraną nazwę użytkownika i hasło, będziesz ich potrzebował później. Poniższe polecenie jest dosyć długie, zostało więc podzielone na kilka linii, przez kilkukrotne wciśnięcie klawisza enter.
mysql> '''GRANT SELECT,INSERT,UPDATE,DELETE,CREATE,CREATE TEMPORARY TABLES,'''
-> '''DROP,INDEX,ALTER ON moodle.*'''
-> '''TO moodleuser@localhost IDENTIFIED BY 'yourpassword';'''
Query OK, 0 rows affected (0.01 sec)

:'''Ostrzeżenia bezpieczeństwa''': Nigdy nie używaj hasła zaprezentowanego powyżej. Upewnij się, że twoje hasło jest silne (mieszanka cyfr oraz wielkich i małych liter). Unikaj przyznawania wszystkich praw do bazy danych (np. przez słowo kluczowe ALL).
:'''Zauważ''': Od wersji 4.0.1 MySQL nie musisz nadawać uprawnienia CREATE TEMPORARY TABLES.

- Wyjdź z klienta MySQL:
mysql> '''QUIT'''
Bye
#

- Przeładuj tabele uprawnień za pomocą programu mysqladmin:
#'''mysqladmin -u root -p reload'''
Enter password:
#

Kilka przykładów dla PostgreSQL:

# su - postgres
> psql -c "create user moodleuser createdb;" template1
> psql -c "create database moodle with encoding 'unicode';" -U moodleuser template1
> psql -c "alter user moodleuser nocreatedb;" template1
> psql -c "alter user moodleuser with encrypted password 'yourpassword';" template1
> su - root
# /etc/init.d/postgresql reload

Jeśli polecenie utworzenia bazy danych (>psql -c "create database moodle...") zwraca błąd, możesz spróbować:
psql -c "create database moodle with template=template1 encoding = 'unicode' owner = moodleuser location = '/var/mydata';"

Jeśli podczas tworzenia bazy danych ("create database...") zostaniesz poproszony o wpisanie hasła, uruchom polecenie zawierające "encrypted password", zanim będziesz kontynuował.

'''Zobacz także''':
* Instrukcje krok-po-kroku w [https://docs.moodle.org/en/Step-by-step_Install_Guide_for_Ubuntu installation for Ubuntu(Debian)]

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

=== Tworzenie katalogu z danymi (moodledata) ===

Moodle będzie potrzebował trochę miejsca na twardym dysku twojego serwera, do przechowywania wgranych plików, takich jak dokumenty kursów czy obrazki uczniów. Instalator Moodle będzie się starał samodzielnie utworzyć ten katalog, jednak jeśli mu się nie uda, będziesz musiał to zrobić ręcznie.

'''Ostrzeżenie bezpieczeństwa''': Z przyczyn bezpieczeństwa, najlepiej uczynić ten katalog niedostępnym z zewnątrz (z Internetu). Najprostszą metodą, aby to osiągnąć jest umieszczenie go NA ZEWNĄTRZ katalogu z dokumentami WWW. Jeśli jednak z jakichś przyczyn musi się on znajdować w tym katalogu i używasz Apache'a, zabezpiecz ten katalog przez utworzenie w nim pliku '''.htaccess''', zawierającego poniższe linie:

order deny,allow
deny from all

'''Uprawnienia''': Aby upewnić się, że Moodle może zapisywać wysyłane pliki do tego katalogu, sprawdź, czy serwer WWW posiada uprawnienia do odczytu, zapisu i wykonywania w obrębie tego folderu. Na maszynach uniksowych, oznacza to, że właścicielem tego katalogu powinien być użytkownik "nobody" lub "apache" i powinien mieć on uprawnienia odczytu, zapisu i wykonania. Przykładowo, aby zmienić właściciela na "nobody", możsez użyć polecenia:

chown -R nobody:apache moodledata

Aby zmienić uprawnienia tak, żeby użytkownik mógł czytać, pisać i otwierać ten katalog, wpisz:

chmod -R 0770 moodledata

'''Uwaga''': Jeśli otrzymujesz komunikaty "brak dostępu" (ang. "permission denied"), spróbuj ''chmod -R 0770 moodledata'', a potem zmień ustawienia tak, aby były bezpieczniejsze. Bardziej bezpiecznym ustawieniem jest ''chmod -R 0750 moodledata''. Zgodnie z komentarzami w pliku config-dist.php, "W systemach hostingowych może zajść potrzeba upewnienia się, że grupa nie ma żadnych uprawnień, podczas gdy inni (others) posiadają pełne uprawnienia.". Aby to zrobić, możesz użyć polecenia ''chmod -R 707 moodledata''. Zobacz także [[Bezpieczeństwo | stronę o bezpieczeństwie]].

Pamiętaj, że domyślnie Moodle będzie monitował o fakcie, że katalog z danymi Moodle'a znajduje się wewnątrz katalogu sieciowego, lecz możesz go umieścić gdzie tylko chcesz. W przyszłości możesz go przenieść, jednak jeśli to zrobisz, pamiętaj o odpowiednim wyedytowaniu pliku '''config.php'''. Na przykład, jeśli moodledata jest podkatalogiem folderu data, odpowiedni wpis będzie wyglądał następująco:

$CFG->dataroot = '/data/moodledata';

'''CPanel i konta hostingowe''': W systemie cPanel możesz użyć menedżera plików, aby odszukać katalog, kliknąć go, a następnie wybrać "Change Permissions" ("Zmień uprawnienia"). Na wielu współdzielonych serwerach hostingowych będziesz prawdopodobnie musiał ograniczyć dostęp do twojej "grupy" (aby zabezpieczyć się przed zmienianiem twoich plików przez innych klientów hostingu), jednocześnie przyznawając pełne prawa do odczytu/zapisu dla wszystkich innych (to pozwoli serwerowi WWW na dostęp do twoich plików). Porozmawiaj z administratorem swojego serwera, jeśli masz kłopoty z właściwym ustawieniem tych uprawnień. W szczególności, nie będzie możliwe utworzenie używalnego katalogu z danymi na witrynach, których PHP używa opcji "'''Trybu bezpiecznego'''" (ang. Safe Mode).

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

== Uruchom skrypt instalacyjny aby utworzyć config.php ==

Aby uruchomić skrypt instalacyjny (install.php), po prostu wejdź na główną stronę twojej instalacji Moodle'a albo bezpośrednio '''<nowiki>http://twojserwer/install.php</nowiki>'''.

(Instalator będzie próbował ustawić ciasteczko sesji. Jeśli dostałeś ostrzeżenie od przeglądarki, upewnij się, że akceptujesz ciasteczka!)

Moodle wykryje, że konfiguracja jest konieczna i poprowadzi cię przez kilka ekranów, aby pomóc ci w tworzeniu nowego pliku konfiguracyjnego '''config.php'''. Na końcu tego procesu Moodle spróbuje zapisać plik we właściwym miejscu. Jeśli ta próba się nie powiedzie, będziesz mógł pobrać wygenerowany plik '''config.php''' i wgrać go w odpowiednie miejsce na serwerze.

Podczas procesu instalacji instalator wykryje wszelkie problemy związane ze środowiskiem twojego serwera i podpowie ci, jak sobie z nimi poradzić. W większości przypadków te wskazówki powinny być wystarczające, jednak jeśli będziesz miał kłopoty, skorzystaj z Installation Forum (forum dotyczące instalacji).

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

== Kontynuuj konfigurację na stronie administratora ==

Po wygenerowaniu podstawowego config.php, próba wejścia na główną stronę twojej witryny przekieruje cię na stronę administratora w celu dopełnienia konfiguracji.

Kiedy odwiedzisz stronę administratora za pierwszym razem, będziesz musiał zaakceptować umowę GPL "shrink wrap". Bez tego nie będziesz mógł kontynuować.

Następnie Moodle rozpocznie proces konfigurowania twojej bazy danych i tworzenia tabel do przechowywania danych. Najpierw tworzone się główne tabele. Powinieneś zobaczyć kilka poleceń SQL i komunikatów statusu, podobnych do tych:

CREATE TABLE course (
id int(10) unsigned NOT NULL auto_increment,
category int(10) unsigned NOT NULL default '0',
password varchar(50) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
fullname varchar(254) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
shortname varchar(15) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
summary text NOT NULL,
format tinyint(4) NOT NULL default '1',
teacher varchar(100) NOT NULL default 'Teacher',
startdate int(10) unsigned NOT NULL default '0',
enddate int(10) unsigned NOT NULL default '0',
timemodified int(10) unsigned NOT NULL default '0',
PRIMARY KEY (id)
) TYPE=MyISAM;

SUCCESS

...i tak dalej, a na końcu: Main databases set up successfully.

Jeśli nie zobaczysz podobnych komunikatów, będzie to oznaczało, że jest problem z opcjami konfiguracyjnymi w pliku config.php. Sprawdź, czy PHP nie jest ustawiony w tryb bezpieczny (komercyjne usługi hostingowe czasami mają ten tryb włączony). Możesz sprawdzić zmienne PHP, tworząc mały plik .php zawierający linijkę '''<?php [[phpinfo]]() ?>''' i wyświetlając go w przeglądarce. Sprawdź wszystkie opcje i spróbuj ponownie.

Przewiń na sam dół tej strony i kliknij link "Continue".

Powinieneś zobaczyć formularz, gdzie możesz zdefiniować więcej zmiennych konfiguracyjnych, takich jak domyślny język, hosty SMTP, itd. Nie martw się tym, że wszystko musisz ustawić teraz. Zawsze możesz wrócić do tych ustawień poprzez interfejs administratora. Domyślne ustawienia są dość przyjazne i w większości przypadków bezpieczne. Przewiń na dół tej strony i kliknij "Save changes" ("zachowj zmiany").

Jeśli - i tylko wtedy, gdy - staniesz na tej stronie i nie będziesz mógł kontynuować, to twój serwer prawdopodobnie ma problem "złego nadawcy" (tak go nazywam). Jest to proste do naprawienia: wystarczy wyłączyć opcję "secureforms" i spróbować ponownie.

Potem zobaczysz więcej stron, które będą zawierały mnóstwo komunikatów o statusach. W tym czasie będą tworzyły się tabele wymagane przez różne moduły Moodle'a. Tak jak poprzednio, wszystkie te statusy powinny być green.

Przewiń na sam dół tej strony i kliknij link "Continue".

Kolejna strona jest formularzem, gdzie możesz zdefiniować parametry twojej witryny i strony głównej, takie jak nazwa, format, opis, itd. Wypełnij go (zawsze możesz zmienić je później) i kliknij "Save changes".

Na samym końcu zostaniesz poproszony o utworzenie nadrzędnego użytkownika-administratora, który później będzie miał dostęp do stron administratorskich. Wypełnij poszczególne pola swoim imieniem, adresem e-mail, etc. i kliknij "Save changes". Nie wszystkie pola są wymagane, ale jeśli pominiesz jakieś ważne, zostaniesz ponownie poproszony o jego wypełnienie.

'''Upewnij się, że pamiętasz nazwę użytkownika i hasło do konta administratora. Będzie ono potrzebne, aby uzyskać dostęp do strony administratora w przyszłości.'''

(Jeśli z jakiegoś powodu twoja instalacja została przerwana albo wystąpił jakiś błąd, który nie pozwala ci się zalogować jako administrator, zazwyczaj możesz się zalogować, używając domyślnej nazwy użytkownika "'''admin'''" i hasła "'''admin'''".)

Jeśli instalacja przebiegła pomyślnie, zostaniesz przekierowany na główną stronę twojej nowej witryny! Zwróć uwagę na łącza administratorskie w lewym dolnym rogu strony (są one widoczne także na oddzielnej stronie administratora). Te elementy są widoczne tylko dla ciebie, ponieważ jesteś zalogowany jako administrator. Dalszego zarządzania Moodlem możesz dokonywać za pomocą tego menu. Możesz między innymi:

* tworzyć i usuwać kursy
* tworzyć i edytować konta użytkowników
* administrować kontami nauczycieli
* zmieniać ustawienia całej witryny, takie jak motywy graficzne itp.

Ale jeszcze nie skończyłeś instalacji! Została do zrobienia jeszcze jedna bardzo ważna rzecz (zobacz następną sekcję o cronie).

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

== Konfiguracja crona ==

Patrz: [[Cron|instrukcje dotyczące crona]].

== Ustawienia backupów ==

Obejrzyj [[Backup settings|instrukcje dotyczące backupów]].

[[Instalacja_Moodle#Spis_treści|Spis treści]]

== Tworzenie nowego kursu ==

Kiedy Moodle działa już poprawnie, możesz utworzyć nowy kurs.

Wybierz "Create a new course" ze strony administratora (lub hiperłączy administratorskich na stronie głównej).

Wypełnij formularz, przywiązując szczególną uwagę do formatu kursu. Na tym etapie nie musisz się martwić o szczegóły, wszystko może być zmienione później. Zwróć uwagę na żółte ikony pomocy, które możesz znaleźć na każdym kroku. Oferują one pomoc kontekstową we wszystkich aspektach.

Kliknij "Save changes". Zostaniesz przekierowany do nowego formularze, gdzie możesz przypisać nauczycieli do kursów. Możesz przypisywać kursy tylko istniejącym kontom nauczycielskim. Aby dodać nowego nauczyciela, albo poproś go o to osobiście (obejrzyj stronę logowania) albo sam utwórz mu konto, używając opcji "Add a new user" na stronie administratora.

Teraz kurs jest gotowy do modyfikacji i dostosowywania. Jest także dostępny w menu "Courses" na stronie głównej.

== Zobacz także ==

* [[Instalacja FAQ]]
* [[Kompletne pakiety instalacyjne]] czasem mogą być łatwiejsze do pierwszej instalacji
* [[Instalacja AMP|Instalacja Apache, MySQL i PHP]] - opensource'owe programy, które mogą uruchomić Moodle w sieci lub lokalnie
* [[Aktualizacja|Aktualizacja Moodle]]
* Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=42688 Selecting a web host for Moodle] forum discussion
* [[masquerading|Masquerading]] - uruchamianie Moodle'a za maskaradą lub NAT-em

[[Category:Instalacja]]

[[en:Installing Moodle]]

Arguments in favour of PostgreSQL

2008-01-19T20:38:34Z

Szymonk:

#redirect [[Argumenty_za_PostgreSQL]]

Argumenty za PostgreSQL

2008-01-19T20:38:16Z

Szymonk:

Martin Langhoff '''popiera PostgreSQL''' (źródło: [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=24831#121862 Moodle over webct and LNLS at Athabasca University?] - post na forum).

Jest kilka powodów, dla których miałbyś używać Postgres. Spróbuję w skrócie nakreślić najważniejsze. W Catalyst uruchamiamy najróżniejsze RDBMS-y i mamy z nimi duże doświadczenie: Oracle, Postgres, MySQL oraz Progress, plus kilka innych. Mamy także doświadczenie z replikowanymi bazami danych, klastrami i innymi trickami, których używamy w serwerach z domeny .nz jak i na kilku innych krytycznych systemach.

Pod względem wydajności Postgres wymaga odrobinę więcej przygotowania ze strony konfiguracji niż MySQL. Dobrze skonfigurowany Postgres przy zapytaniach SELECT jest bardzo bliski wydajności MySQLa na małych bazach. Na dużych tabelach MySQL ma problemy z wydajnością. Postgres radzi sobie dużo lepiej.

Również wydajność zapisu jest problemem w MySQL. Przy dużym ruchu, ma on poważne problemy z współbieżnym zapisem. Pod dużym obciążeniem Postgres zachowuje się dużo lepiej.

Prawdę mówiąc, prawdziwym powodem, dle którego warto używać Postgres, jest niezawodność. Utrzymujemy dużo baz danych a Postgres jest stabilny jak skała i zachowuje poprawność ACID: po uaktualnieniu bazy, dane są bezpiecznie przechowywane na dysku i nie zostaną utracone -- jeśli pominiemy fizyczne problemy z dyskami, których unikamy za pomocą RAID-1.

Nie zależnie od tego jak bardzo się staramy, intensywnie bazy danych MySQL będą zawsze miały problemy z utratą indeksów. Jeśli spojrzysz na skrypty startowe MySQLa większości dystrybucji Linuksa, zobaczysz, że na początku jest wykonywane sprawdzanie poprawności danych. Jest tak, ponieważ utrata indeksów jest częstym wypadkiem.

Przy małych bazach danych, gdzie dane nie są krytyczne, jest to do przyjęcia. Powinieneś jednak się zastanowić, na ile możesz ufać takiemu podejściu. Uruchamianie isamchk/myisamchk na dużych zbiorach danych będzie trwało godzinami -- nie możemy sobie na to pozwolić.

Klastry MySQL są naciągane i uważam, że mijają się one z celem. Moją główną obawą przed nimi jest fakt, że zapisują one asynchronicznie -- oznacza to, że nie ma żadnej gwarancji, że są bezpiecznie na dysku. Od czasu do czasu trafiają na dysk. Trafiają też do maszyn podrzędnych... czasami. Hmmm.

Przyjmując, że klaster MySQL używa asynchronicznych zapisów, rozdzielanie odczytów/zapisów na maszynę nadrzędną (master) i podrzędną (slave) powoduje problemy, kiedy zapiszemy trochę danych a zaraz potem spróbujemy je odczytać. A takie sytuacje zdarzają się w kilku miejscach.

Powinieneś także rozważyć przyspieszenie, jakie daje używanie asynchronicznych zapisów: jeśli skonfigurujesz samodzielnego Postgresa albo MySQL, aby zapisywał asynchronicznie, będzie działał dużo szybciej (powinien być wstanie obsłużyć 3-4 razy więcej jednoczesnych zapisów). Po tym zabiegu procentowa przewaga w wydajności klastra MySQL nad samodzielnym serwerem w większości zanika. Cały czas ma przewagę w wypadku, kiedy master padnie, lecz Postgres może to uzyskać przez Slony -- z lepszą gwarancją spójności danych na slave'ie.

W skrócie, MySQL przeważnie nie jest zbyt pewny jeśli chodzi o bezpieczne zapisanie danych na dysku (nawet jeśli teoretycznie gwarantuje, że zostały zapisane). A klaster MySQL mówi, że nie ma już żadnej gwarancji. No właśnie ;).

Michael mówił o UPS-ach. Mamy UPS-a wielkiego jak samochód. Mamy też generator na potrzeby naszej witryny. Załącza się automatycznie i jest rozmiarów kontenera. Mimo to, nie powierzałbym im spójności mojej bazy danych, jeśli mówimy o dużych systemach. Jest wiele innych rzeczy, innych niż zasilanie, które mogą się zepsuć (i faktycznie się psują). Jeśli proces ma problem z zapisem danych, powinien poinformować o tym użytkownika. Z asynchronicznymi zapisami skończysz z kolejką danych wiszących w powietrzu, które czekają na zapis. Mimo to, użytkownik został już poinformowany o prawidłowym zapisie.

To nie jest to, czego oczekujemy od bazy danych.

Aktualnie odkrywam techniki podobne do tych, których używa się na livejournal i slashdocie. Powinniśmy być w stanie zwiększyć skalowalność Moodle'a przez zmniejszenie obciążenia witryny o ok. 50%. Robimy to w przerwach pomiędzy pilniejszymi projektami. Jeśli cię to interesuje, możesz śmiało odezwać się do mnie lub do Richarda.

=== Zobacz także ===
* [https://docs.moodle.org/en/Step-by-step_Install_Guide_for_Ubuntu#Install_Postgresql_.28skip_MySQL.29 Instalacja Postgresa na Ubuntu (Debianie)]

[[Category:Administrator]]
[[Category:Wydajność]]

[[en:Arguments in favour of PostgreSQL]]

Arguments in favour of PostgreSQL

2008-01-19T20:37:29Z

Szymonk:

TMPFS

2008-01-19T19:47:14Z

Szymonk:

== Solaris: ==

/tmp jest zamontowanym swapfs. Pliki eacceleratora są umieszczone w /tmp/eaccelerator. Będziesz musiał tworzyć ponownie ten katalog po każdym restarcie systemu.

== Ubuntu (Linux) ==

W Linuksie tmpfs może być uzwany w ten sam sposób, jak w Solarisie, w /tmp lub gdziekolwiek indziej.
mkdir /var/tmp/eaccelerator
sudo chown www-data.www-data /var/tmp/eaccelerator
sudo mount -t tmpfs tmpfs /var/tmp/eaccelerator
Dopisz poniższą linię do /etc/fstab:
tmpfs /var/tmp/eaccelerator tmpfs defaults 0 0
W php.ini znajdź odpowiednią linię i zamień ją na:
eaccelerator.cache_dir="/var/tmp/eaccelerator"
Na koniec zrestartuj Apache'a:
sudo /etc/init.d/apache2 restart
Teraz nie będziesz musiał tworzyć ponownie /var/tmp/eaccelerator po ponownym uruchomieniu systemu, a tmpfs będzie montowany automatycznie.

Jeśli jesteś BARDZO sprytny, możesz skopiować gdzieś scache'owane pliki przed zatrzymaniem Apache', a po ponownym jego starcie - skopiować je z powrotem.

== Zobacz także: ==

* [http://www-128.ibm.com/developerworks/library/l-fs3.html http://www-128.ibm.com/developerworks/library/l-fs3.html]

[[en:PHP]]

TMPFS

2008-01-19T19:44:26Z

Szymonk:

Wydajność

2008-01-19T19:30:40Z

Szymonk:

Location: ''Administration > Server > Performance''

Można dostosować wydajność Moodle'a tak, żeby dawał sobie radę zarówno z małymi jak i dużymi ilościami użytkowników. Czynniki wpływające na wydajność są zasadniczo takie same jak w przypadku każdego systemu bazującego na PHP i bazie danych. Optymalizując swój serwer, staraj się zwrócić uwagę na to, co zrobi największą różnicę użytkownikowi. Jeśli więcej użytkowników tylko przegląda twoją witrynę, nie wprowadzając zmian do bazy danych, staraj się poprawić wydajność samego serwera WWW.

== Zdobądź benchmark ==

Przed podjęciem czynności optymalizacyjnych, powinieneś zaopatrzyć się w benchmark dla twojego systemu operacyjnego. W przypadku Linuksa spróbuj [http://lbs.sourceforge.net/ LBS]. Dla Windows użyj Monitora Wydajności (ang. Performance Monitor). Jeśli masz już wystarczającą ilość danych na temat tego, jak twój system działa aktualnie, będziesz w stanie określić, czy wprowadzone zmiany odniosły jakikolwiek efekt.

Ogólnym środkiem do zwiększenia wydajności jest używanie RAM-u (cache'owanie) i zredukowanie aktywności dysku. Szczególnie ważne jest wyeliminowanie swapowania (pliku stron). Jeśli twój system zaczyna swapować, oznacza to, że potrzebujesz więcej RAM-u.

'''Kolejność optymalizacji''' jest zazwyczaj taka: więcej pamięci RAM, wydajniejsze dyski twarde, szybsze procesory.

== Skalowalność ==

Projekt Moodle'a (z wyraźnym oddzieleniem warstw aplikacji) pozwala na szeroką skalowalność. (Sprawdź listę [[Large installations|dużych instalacji Moodle'a]].

Duże witryny zazwyczaj mają co najmniej dwie maszyny: jedną na serwer WWW i jedną na serwer bazodanowy. Jednak w przypadku małych instalacji nie jest to konieczne.

Można rozdzielić obciążenie Moodle'a, np. przez stosowanie kilku serwerów WWW. Oddzielne serwery powinny odnosić się do tych samych zasobów (bazy danych). Niezależność pewnych warstw aplikacji to umożliwia. Podobie baza danych może być klastrem serwerów (np. klaster MySQL), ale nie jest to proste zadanie i powinieneś poszukać profesjonalnej pomocy, np. od Partnera Moodle.

'''Zobacz także''':
*[http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=4801 Scalability] forum discussion.
*[http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=57202 Moodle clustering] forum discussion.
*[http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=44470 Software load balancing] forum discussion.
*[http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=49986 TCP load balancing] forum dicsussion.

== Konfiguracja sprzętowa ==
'''Zauważ:''' Najszybszą i najbardziej efektywną metodą zwiększenia wydajności twojego serwera jest '''zwiększenie ilości pamięci operacyjnej (RAM) twojego serwera''' - zainstaluj tak dużo, jak to tylko możliwe (np. 4GB). Zwiększenie ilości pamięci zmniejszy potrzebę swapowania, a co za tym idzie - umożliwi obsługę większej ilości użytkowników.
* Większa wydajność jest osiągana przez stosowanie najlepszych '''konfiguracji procesorów''', np. podwójne procesory lub procesory z podwójnym rdzeniem. Współczesne BIOS-y powinny umożliwić włączenie hyperthreadingu, ale sprawdź, czy wpływa to na ogólną wydajność procesorów, używając [http://en.wikipedia.org/wiki/Super_PI narzędzia benchmarkującego CPU].
* Jeśli możesz, używaj '''dysków twardych SCSI''' zamiast dysków SATA. Dyski SATA zwiększają użycie procesora, podczas gdy SCSI posiadają swoje własne wbudowane procesory. Jeśli musisz stosować dyski SATA upewnij się, że twoja płyta i same dyski wspierają NCQ (Native Command Queuing).
* Kup dysk z '''niskim czasem dostępu'''. Poprawi to ogólną szybkość systemu, zwłaszcza w przypadku raportów Moodle'a.
* Odpowiednio dopasuj rozmiar '''pliku swap'''. Ogólną zasadą jest ustawianie jego rozmiaru na 4 x wielkość RAM.
* Użyj '''macierzy RAID'''. Co prawda jest wiele możliwych konfiguracji RAID, ale poniższe działa najlepiej:
** zainstaluj sprzętowy kontroler RAID (jeśli możesz)
** system operacyjny i plik/partycję swap ustaw na jednym zestawie dysków skonfigurowanym w RAID-1.
** Moodle, serwer WWW i serwer bazodanowy ustaw na zestawie dysków w RAID-5.
** Użyj '''gigabitowego ethernetu''', aby poprawić latencje i przepustowość. Jest to szczególnie ważne, kiedy masz serwer WWW i bazodanowy rozdzielone na dwa hosty.
* Sprawdź ustawienia swojej '''karty sieciowej'''. Możesz zwiększyć wydajność przez zwiększenia rozmiaru buforów oraz deskryptorów nadawania/odbioru (ang. transmit/receive descriptors), wypośrodkowując je z użyciem pamięci i procesora. Możesz także przenieść obliczanie sum kontrolnych TCP z systemu operacyjnego na kartę.
* Przeczytaj dokument o obciążeniu przy 300 użytkownikach: [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=68579]
* Przeczytaj raport o ruchu sieciowym i obciążeniu serwera: [http://elearning.sgu.ac.jp/doc/PT/]

== System operacyjny ==
* Możesz używać [http://pl.wikipedia.org/wiki/Linux Linuksa] (zalecane), jakiegokolwiek Uniksa, Windowsa lub Mac OS X jako '''system operacyjny''' serwera. Wszelkie Uniksy zazwyczaj potrzebują mniej pamięci niż Mac OS X czy też Windows do wykonania tego samego zadania, gdyż serwer jest skonfigurowany tylko z interfejsem powłoki. Dodatkowo Linux nie wymaga uiszczania opłat licencyjnych. Może jednak wymagać sporo nauki, jeśli przywykłeś do innych systemów. Jeśli posiadasz dużą liczbę procesorów działających w SMP, rozważ instalację wyspecjalizowanego systemu, takiego jak [http://pl.wikipedia.org/wiki/Solaris_%28system_operacyjny%29 Solaris].
* Sprawdź '''zalecenia producenta''' dotyczące optymalizacji
** W przypadku Linuksa, zobacz stronę [http://linuxperf.sourceforge.net/ Linux Performance Team].
** Zobacz też polecenie hdparm, np. hdparm -m16 -d1 może zostać użyte do uaktywnienia odczytu/zapisu na wielu sektorach i włączenie DMA. Montuj partycje z opcjami async i noatime.
** W przypadku Windowsa, ustaw optymalizacje dla aplikacji sieciowych (Control Panel, Network Connections, LAN connection, Properties, File & Printer Sharing for Microsoft Networks, Properties, Optimization). Możesz także przeszukać stronę [http://technet.microsoft.com/ Microsoft TechNet] pod kątem artykułów o optymalizacji.

== Wydajność serwera WWW ==

Instalacja [http://www.mozilla.com/en-US/ Firefoksa] wraz z rozszerzeniem [https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/1843 firebug] pozwoli ci na monitorowanie czasu ładowania każdego komponentu strony. Rozszerzenie [https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/5369 Yslow] natomiast, zweryfikuje twoją witrynę pod kątem [http://www.skrenta.com/2007/05/14_rules_for_fast_web_pages_by_1.html 14 reguł] ([http://video.yahoo.com/video/play?vid=1040890 video]) Yahoo dotyczących szybkiego wczytywania stron.

=== Wydajność PHP ===
* Aby zmniejszyć użycie procesora, zaleca się stosowanie '''akceleratora PHP''', takiego jak [http://pecl.php.net/apc APC] (zalecany), [http://www.php-accelerator.co.uk/ PHPA], [http://trac.lighttpd.net/xcache/ Xcache] lub [http://eaccelerator.net/ eAccelerator]. Wybierz taki akcelerator, który działa dobrze z twoją wersją PHP i zauważ, że Turck MMCache [http://turckmmcache.exeprod.com/TheManifestoEnglish nie jest już wspierany] i może powodować problemy z PHP 5. Cache'owane strony umieszczaj na systemie plików [[TMPFS]].
* Wydajność PHP jest lepsza, kiedy zainstaluje się go jako '''moduł ISAPI Apache/IIS''' (nie jako CGI).
* Sprawdź także '''memory_limit''' w php.ini, zmniejsz go do 16M dla Moodle wcześniejszych niż 1.7 (zobacz [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=39656 tą dyskusję na forum]). Dla Moodle 1.7 i późniejszych zalecaną wartością jest 40M.

=== Wydajność Apache'a ===
* Poprawnie ustaw dyrektywę '''MaxClients'''. Użyj tego wzoru (korzysta on z 80% pamięci):
MaxClients = cała dostępna pamięć * 80% / maksymalne użycie pamięci procesu Apache
:Użycie pamięci jednego procesu Apache wynosi zazwyczaj 10MB, tak więc ogólną zasadą na obliczenie MaxClients jest podzielenie ilości dostępnej pamięci przez 10. Aby odczytać maksymalne zużycie pamięci przez proces Apache'a, uruchom polecenie:
#ps -ylC httpd --sort:rss

:Jeśli potrzebujesz zwiększyć wartość '''MaxClients''' powyżej 256, będziesz musiał także ustawić dyrektywę '''ServerLimit'''.

:'''Ostrzeżenie''': Nie ustawiaj wartości MaxClients na większą, niż ilość twojej pamięci RAM - twój serwer zacznie używać więcej RAM-u niż jest obecne w systemie, a co za tym idzie - zacznie swapować.
* Rozważ zmniejszenie '''ilości ładowanych modułów''' Apache'a w pliku httpd.conf, aby maksymalnie ograniczyć zużycie pamięci.
* Używaj '''najnowszych wersji Apache'a''' - Apache 2 posiada ulepszony model pamięci, zmniejszający jej użycie.
* Dla Unix/Linux, rozważ zmniejszenie '''MaxRequestsPerChild''' w httpd.conf do 20-30 (jeśli zmniejszysz poniżej tych wartości, narzut związany z forkowaniem procesów będzie większe niż wszystkie potencjalne korzyści).
* Na mocno obciążonym sererze, rozważ ustawienie '''KeepAlive Off''' (zrób tak tylko wtedy, kiedy twoje strony Moodle nie zawierają łączy do zasobów lub uploadowanych obrazków). Możesz też obiżyć '''KeepAliveTimeout''' do wartości pomiędzy 2 a 5. Domyślną wartością jest 15 (sekund) - wyższa wartość spowoduje wzrost liczby procesów, które oczekują bezczynnie na połączenia. Dokładniejsza wartość KeepAliveTimeout może zostać określona przez obserwowanie, jak długo twoi użytkownicy muszą czekać na wczytanie się strony. Po zmianie jakiejkolwiek z wyżej wymienionych wartości, monitoruj użycie CPU, gdyż może pojawić się dodatkowy narzut związany z inicjowaniem nowych procesów/wątków.
* Alternatywą dla KeepAlive Off może być ustawienie '''zwrotnego serwera proxy''' przed serwerem Moodle'a, aby cache'ował on pliki HTML z obrazkami. W takiej sytuacji będziesz mógł przywrócić używanie KeepAlive na serwerze Moodle.
* Jeśli nie używasz plików .htaccess, ustaw zmienną '''AllowOverride''' na None, aby uniknąć szukania plików .htaccess.
* Ustaw poprawnie '''DirectoryIndex''', aby uniknąć negocjacji treści. Oto przykład z serwera produkcyjnego:
DirectoryIndex index.php index.html index.htm
* Jeśli nie prowadzisz prac developerskich na serwerze, ustaw '''ExtendedStatus Off''' i wyłącz mod_info, a także mod_status.
* Zostaw '''HostnamesLookups Off''' (domyślnie), aby zmniejszyć latencje na DNS.
* Rozważ zmniejszenie wartości '''TimeOut''' do zakresu od 30 do 60 sekund.
* W przypadku '''dyrektywy Options''', unikaj ustawiania Options Multiviews, gdyż powoduje to saknowanie katalogu. Aby zmniejszyć operacje I/O dysku, użyj
Options -Indexes FollowSymLinks
* '''Cache'owanie''' - Apache może przyspieszyć wczytywanie stron przez poproszenie przeglądarkę o cache'owanie pewnych elementów stron, takich jak obrazki i wczytywanie ich z lokalnego dysku (zamiast żądania ich wysyłania za każdym razem). Sposób na osiągnięcie tego zależy odrobinę od systemu operacyjnego, ale zasadniczo potrzebne są dwa kroki:

# Zainstaluj i włącz mod_expires - zobacz strony podręcznika man i dokumentację
# Dodaj ten kod do pliku konfiguracyjnego twojego vserwera, do sekcji <directory> głównego katalogu (lub do pliku .htacces jeśli AllowOverrides jest On):
<IfModule mod_expires.c>
ExpiresActive On
ExpiresDefault "access plus 1 seconds"
ExpiresByType text/html "access plus 1 seconds"
ExpiresByType image/gif "access plus 1 week"
ExpiresByType image/jpeg "access plus 1 week"
ExpiresByType image/png "access plus 1 week"
ExpiresByType text/css "access plus 1 week"
ExpiresByType text/javascript "access plus 1 week"
ExpiresByType application/x-javascript "access plus 1 week"
ExpiresByType text/xml "access plus 1 seconds"
</IfModule>

Efektem jest przechowanie wszystkiego oprócz HTML i XML (które zmieniają się dynamicznie) w cache'u. W ten sposób możesz zmniejszyć obciążenie o kilkaset procent. Dostosuj czas cache'owania do tego, jak często zmieniają się twoje obrazki i inne dane.

Więcej informacji: [http://www.metaskills.net/blog/heuristics/sysadmin/how-to-control-browser-caching-with-apache-2 www.metaskills.net]

* Alternatywnie, możesz zwiększyć wydajność serwera WWW przez użycie '''lekkiego serwera''' [http://www.lighttpd.net/ lighttpd] w połączeniu z PHP w trybie fastCGI, zamist Apache. Lighttpd wymaga mniej pamięci niż Apache. Jeden pojedynczy proces Apache'a wymaga więcej pamięci RAM niż cały lighttpd ze wszystkimi procesami fastCGI razem. Weź pod uwagę, że Lighttpd jest stosunkowo trudny w konfiguracji, a administracja zajmuje więcej czasu.

=== Wydajność IIS ===
Wszystko odnosi się do tej lokalizacji w rejestrze:
HKLM\SYSTEM\CurrentControlSet\Services\Inetinfo\Parameters\
* Odpowiednikiem KeepAliveTimeout jest '''ListenBackLog'''. Ustaw liczbę z przedziału od 2 do 5.
* Zmień wartość '''MemCacheSize''', aby dopasować ilość pamięci (Mb), jaką IIS będzie używał dla jego pliku cache (domyślnie 50% całkowitej pamięci).
* Zmień '''MaxCachedFileSize''' aby dostosować maksymalną wielkość pliku, przechowywanego w cache w bajtach. Domyślnie jest to 262,144 (256K).
* Utwórz nową wartość DWORD, nazwaną '''ObjectCacheTTL''', aby zmienić długość czasu (w milisekundach), jaką obiekt w cache'u przechowuje w pamięci. Domyślnie jest to 30 000 milisekund (30 sekund).

== Wydajność bazy danych ==

Moodle zawiera skrypt, wyświetlający pewne kluczowe statystyki wydajności bazy danych z [http://phplens.com/lens/adodb/docs-perf.htm monitora wydajności ADOdb]. Uruchom ten skrypt w twojej przeglądarce, tak jak w poniższym przykładzie:

http://www.mymoodle.com/admin/dbperformance.php

Wykorzystaj wyświetlone dane jako wskazówkę do poprawienia wydajności twojego serwera bazy danych.

=== Wydajność MySQL ===

Poniższe ustawienia są specyficzne dla MySQL i mogą być dopasowane w pliku my.cnf (my.ini w Windows), aby uzyskać lepszą wydajność. Plik ten zawiera listę ustawień i ich wartości. Aby zobaczyć bieżące wartości, użyj tych poleceń:
SHOW STATUS;
SHOW VARIABLES;
'''Ważne''': Musisz zrobić kopię zapasową twojej bazy danych przed zmianą jakichkolwiek parametrów serwera MySQL. Po każdej zmianie my.cnf, zrestartuj mysqld.
* Włącz '''cache zapytań''':
query_cache_type = 1.
W większości instalacji Moodle'a, możesz ustawić poniższe:
query_cache_size = 36M
query_cache_min_res_unit = 2K.
Cache'owanie zapytań poprawi wydajność, jeśli rzadko uaktualniasz dane w bazie.
* Poprawnie ustaw '''cache tabeli'''. Dla Moodle 1.6 ustaw
table_cache = 256
(minimum), a dla Moodle 1.7
table_cache = 512
(minimum). Cache tabeli jest używany przez wszystkie wątki (połączenia), tak więc monitoruj wartość opened_tables, dla dalszych optymalizacji - jeśli opened_tables > 3 * table_cache, to zwiększ table_cache do limitu twojego systemu. Zauważ także, że liczba table_cache będzie się zmieniać w zależności od liczby modułów i wtyczek, jakie zainstalowałeś. Znajdź odpowiednią liczbę dla twojego serwera, wykonując poniższe zapytanie. Zwróconą liczbę ustaw jako table_cache.
mysql>SELECT COUNT(nazwa_tabeli) FROM information_schema.tables WHERE table_schema='nazwatwojejbazymoodle';
* Ustaw poprawnie '''cache wątku'''. Dopasuj wartość tak, aby użycie cache'u wątku było jak najbliższe 100% zgodnie z tym wzorem:
użycie cache'u wątku (%) = (wątki utworzone / połączenia) * 100
* '''Bufor kluczy''' może zwiększyć szybkość wykonywania zapytań typu SELECT. Poprawny jego rozmiar zależy od rozmiaru plików indeksu (.myi). W Moodle 1.6 i poźniejszych (bez żadnych dodatkowych modułów i wtyczek) zalecaną wartością jest key_buffer_size = 32M. Idealną stan osiągniesz wtedy, kiedy na każde 100 zapytań baza danych będzie czytana z dysku tylko raz. Obserwuj więc zachowanie systemu przy różnych wartościach key_buffer_size, tak, aby poniższe nierówności były prawdziwe:
ilość_kluczy_odczytane / ilość_żądań_kluczy < 0.01
ilość kluczy_zapisanych / ilość_żądań_zapisu <= 1.0
* Ustaw '''maksymalną ilość połączeń''' tak, aby twoi użytkownicy nigdy nie zobaczyli komunikatu "Too many connections" (zbyt wiele połączeń). Bądź ostrożny, gdyż ta wartość może mieć wpływ na zużycie pamięci. Połączenia MySQL zazwyczaj trwają milisekundy, tak więc nawet w przypadku bardzo obciążonego serwera wartość ta nie przekracza 200.
* Zarządzaj wartością '''wysokiej aktywności''' (ang. high burst activity). Jeśli twoja instalacja Moodle'a używa dużo quizów i doświadczasz problemów z wydajnością (monitoruj wartość threads_connected - nie powinna rosnąć), rozważ zwiększenie wartości back_log.
* '''Optymalizuj tabele co tydzień i po każdej aktualizacji Moodle'''. Dobrym zwyczajem jest także optymalizacja tabel po usunięciu dużej ilości danych, np. pod koniec semestru lub roku akademickiego. Zapewni to aktualność plików z indeksami. Stwórz kopię zapasową bazy danych, a potem użyj:
mysql>CHECK TABLE mdl_tablename;
mysql>OPTIMIZE TABLE mdl_tablename;
:Pierwszymi tabelami, jakie powinieneś sprawdzić są: mdl_course_sections, mdl_forum_posts, mdl_log oraz mdl_sessions (jeśli używasz dbsessions). Wszystkie błędy muszą zostać naprawione przez REPAIR TABLE (zobacz [http://dev.mysql.com/doc/refman/5.0/en/repair-table.html podręcznik MySQL] i [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=58208#p279638 ten skrypt na forum]).
* '''Utrzymuj dystrybucję kluczy'''. Co miesiąc dobrze jest zatrzymać serwer i uruchomić polecenie myisamchk. Jeśli tego nie robisz, ryzykujesz utratą danych.
* Zredukuj liczbę '''tabel tymczasowych zapisywanych na dysku'''. Możesz ją sprawdzić przez odczytywanie wartości created_tmp_disk_tables. Jeśli jest ona stosunkowo duża (>5%) zwiększaj tmp_table_size, dopóki nie zauważysz poprawy. Zwróć uwagę, że może to mieć wpływ na zużycie pamięci operacyjnej.
* Tabele Moodle'a są przechowywane w formacie MyISAM, tak więc '''wyłącz InnoDB''', gdyż nie zyskasz przez niego na wydajności. Dodaj <code>skip-innodb</code> to twojego pliku <code>my.cnf</code>. Jeśli musisz używać InnoDB, będziesz musiał skonwertować wszystkie tabele Moodle'a. Aby to zrobić, uruchom ten skrypt innodb:

http://www.mymoodle.com/admin/innodb.php

=== Łącza do stron o wydajności baz danych ===
* Rozważ użycie '''systemu cache'owania obiektów''', takiego jak [http://en.wikipedia.org/wiki/Memcached memcached]. Miej jednak na uwadze, że memcached nie posiada pewnych funkcji związanych z bezpieczeństwem, tak więc powinien być uruchamiany z firewallem.
* Rozważ zastosowanie PostgreSQL. Zobacz [[Arguments in favour of PostgreSQL|Argumenty przemawiające za PostgreSQL]] oraz [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=49195 migracja z MySQL do PostgreSQ] (dyskusja na forum).
* [[Increasing the database connection lifetime | Spróbuj wydłużyć trwałość połączeń z bazą]]
* [http://dev.mysql.com/doc/refman/5.0/en/server-parameters.html Wskazówki na temat poprawiania parametrów MySQL] (z podręcznika MySQL)

== Ustawienia administratorskie Moodle ==
* W Moodle 1.7 i późniejszych, ustaw '''typ chache'u''' twojego serwera: Site Admin -> Server -> Performance -> Cache type. Dostępnych jest kilka możliwości.
:*Jeśli nie masz zainstalowanego eacceleratora lub memcached, wybierz "internal" (wewnętrzny). Używa on wewnętrznego cache'u rekordów - zobacz w następnym punkcie.
:* Jeśli posiadasz pojedynczy serwer i skomplowałeś '''eaccelerator z obsługą współdzielonej pamięci''', ustaw typ cache'u na eaccelerator.
:* Jeśli posiadasz '''oddzielny serwer memcached''', ustaw typ cache'u na "memcached" i podaj listę adresów IP, oddzielonych przecinkami.
* Włącz '''wewnętrzny cache rekordów''': Site Admin -> Server -> Performance -> Record cache = True. Ustaw maksymalną ilość zaalokowanej pamięci cache w polu Int Cache Max. Uaktywni to niejako nadrzędny typ cache'owania rekordów, bez użycia żadnego mechanizmu cache'owania, pochodzącego od systemu bazodanowego, np. MySQL, PostgreSQL. Zobacz traktujący o tym [http://tracker.moodle.org/browse/MDL-7196 wpis na trackerze].
Włącz '''cache języka''' (language cache).
* Duże pliki dziennika (logi), mogą na dłuższą metę spowodować obniżenie wydajności. Jeśli zauważasz stopniowo postępujące opóźnienia w ładowaniu stron, '''zmniejsz czas przechowywania logów''' w Admin/Server/Cleanup.
* Wydajność może zostać znacząco poprawiona przez użycie mechanizmu poleceń '''zip/unzip''' (w przeciwieństwie do bibliotek zip z PHP). Wejdź do Admin/Server/System Paths i wprowadź ścieżki do odpowiednich plików wykonywalnych. (Podobnie wprowadzenie ścieżki dostępu do '''du''' zwiększy szybkość listowania zawartości katalogów.)
* Zauważ, że używanie '''bezpiecznych połączeń sieciowych''' ('''https''', nie: '''http''') pociąga ze sobą koszty obliczeniowe - zarówno po stronie serwera jak i klienta. W szczególności cache'owanie nie może być w pełni wykorzystywane cache'owanie, a co za tym idzie - liczba żądań rośnie. Z tej przyczyny używanie https na wszystkich stronach Moodle'a nie jest zalecane. Możesz uaktywnić https tylko dla ekranu logowania z poziomu strony konfiguracyjnej Moodle'a.
* Sprawdź swoje '''filtry'''. Posiadanie zbyt dużej liczby aktywnych filtrów może doprowadzić do poważnego wzrostu obciążenia systemu, szczególnie na niezbyt mocnych maszynach. Ilość aktywnych filtrów ma bezpośredni wpływ na widoczne opóźnienia twojej witryny przy każdej odsłonie strony.
* Włącz '''cache tekstu''' (text cache), wyłącz natomiast filtrowanie wszystkich napisów ("Filter all strings"), chyba że faktycznie masz taką potrzebę. Jeśli masz dylemat, zmierz wydajność twojego systemu i zobacz jak wprowadzone zmiany wpływają na czas przetwarzania strony.
* Sprawdź ustawienia skanowania '''antywirusem'''. Mimo, iż skanowanie jest pomocne w zabezpieczaniu się przed wykorzystywaniem luk bezpieczeństwa, niektóre skanery typu "na żądanie", mogą mieć wpływ na wydajność, przez skanowanie treści stron www (plików .doc, .ppt, itd.).
* Jeśli występują problemy z wydajnością przy wczytywaniu stron kursów, sprawdź '''ustawienia modułu zasobów''' ("Resource module settings"). Ustawienie resource_filterexternalpages jest znane z wydłużania czasu potrzebnego na wyświetlenie strony kursu i powinno być ustawione na "Nie", w celu uzyskania lepszej wydajności.
* Sprawdź '''ustawienia forum'''. Aby zwiększyć wydajność ustaw forum_trackreadposts = No oraz forum_usermarksread = Yes (wpłynie to na wygodę użytkowania forum). Rozważ także ustawienie pory dnia, kiedy stare posty mają być usuwane z tabeli odczytów (forum_cleanreadtime), kiedy witryna jest najmniej obciążona.

== Wydajność różnych modułów Moodle ==

Moduły aktywności Moodle, filtry i inne wtyczki mogą być aktywowane i wyłączane. Zazwyczaj nie jest to konieczne, ale możesz wyłączyć niektóre opcje (takie jak chat), jeśli nie są używane. Wskazówki dotyczące wydajności niektórych modułów:

* '''Chat''' jest [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=37979&parent=175079 znany] z generowania częstych żądań HTTP. Możesz zmniejszyć ich liczbę przez używanie aktualizacji '''strumieniowych''' ("Streamed") lub - jeśli używasz serwera WWW na Uniksie - przez uruchomienia chata w trybie demona. Dopasuj też opcje konfiguracyjne do oczekiwanego obciążenia. Zwróć szczególną uwagę na parametry ''chat_old_ping'' i ''chat_refresh'', gdyż mają one największy wpływ na obciążenie serwera.
* Moduł '''Quiz''' jest znany z obniżania wydajności bazy danych. Spróbuj zoptymalizować twój serwer bazodanowy przez ustawianie odpowiednich opcji. Zobacz dyskusję na forum, zawierającą [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=25616&parent=120770 skrócony opis wydajności przy 55 uczniach jednocześnie używających quizów].
** Zobacz analizę przypadku wysokiego obciążenia serwera z trzystoma użytkownikami quizów ([http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=68579]) oraz uzupełniający raport z ruchu sieciowego i obciążenia serwera ([http://elearning.sgu.ac.jp/doc/PT/])
* Zadanie Moodle'a "'''Cron'''" jest uruchamiane przez wywołanie skryptu ''cron.php''. Jeśli jest on wywoływany przez HTTP (np. przez wget czy też curl), może zużyć sporo pamięci na dużych witrynach. Jeśli natomiast jest uruchamiany przez wywołanie polecenia php (np. ''php -f /scieżka/do/katalogu/moodle/admin/cron.php''), działa znacznie wydajniej.

== Zobacz także ==
*Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/view.php?f=94 Servers and Performance] forum
*Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=57028 Performance perspectives - a little script] forum discussion

Na moodle.org było toczyło się dużo dyskusji o wydajności (w języku angielskim). Oto niektóre ciekawsze i potencjalnie użyteczne:

* [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=83057 Performance woes!]

[[Category:Wydajność]]

[[en:Performance]]

PHP

2008-01-18T19:33:16Z

Szymonk:

PHP jest językiem skryptowym, w którym jest napisany Moodle. PHP nie jest samodzielny, lecz ściśle powiązany z serwerem HTTP. Większość ludzi używa serwera [[Apache]], ale inne również są wspierane.

Twórcy PHP opisują go jako powszechnie używany język skryptowy szerokiego zastosowania, przeznaczony do tworzenia witryn internetowych, który może być osadzany w [[HTML]].

== Instalacja ==

PHP zazwyczaj jest instalowany razem z [[Apache]] i [[MySQL]], tworząc tzw. AMP. Zobacz [[Instalacja AMP]].

== Minimalne wymagania wersji ==

Minimalne wersje PHP, na których może działać Moodle są wypisane w sekcji "[[Instalacja Moodle#Wymagania|wymagania]]" podręcznika instalacji.

== Zobacz także ==

* [http://www.php.net/ Stronę domową PHP]
* [http://pl.wikipedia.org/wiki/PHP Artykuł o PHP na Wikipedii]

[[Category:Administrator]]
[[Category:Developer]]

[[en:PHP]]

Plik:Xampp30.gif

2008-01-18T19:25:41Z

Szymonk:

Plik:Xampp29.gif

2008-01-18T19:25:24Z

Szymonk:

Plik:Xampp27.gif

2008-01-18T19:25:17Z

Szymonk:

Plik:Xampp26.gif

2008-01-18T19:25:09Z

Szymonk:

Plik:Xampp25.gif

2008-01-18T19:25:03Z

Szymonk:

Plik:Xampp24.gif

2008-01-18T19:24:53Z

Szymonk:

Kompletne pakiety instalacyjne

2008-01-18T19:12:19Z

Szymonk:

Kompletne pakiety instalacyjne są dostępne w [http://download.moodle.org/ dziale pobrań], na karcie odpowiedniego systemu operacyjnego. Pakiety są przygotowywane z myślą o świeżych instalacjach na serwerze lub samodzielnym komputerze. Zauważ, że standardowe dystrybucje zawierają tylko kod Moodle'a.

Niniejszy dokument zawiera instrukcje dotyczące instalacji pakietów windowsowych. Dla systemu Mac OS X przygotowano [[Complete Install Packages for Mac OS X|oddzielne instrukcje]].

W przypadku systemów Windows 2000 lub Windows 2003 Server dobrze jest wykonać ręczną instalację (zobacz sekcję o ręcznej [[Windows_installation|instalacji w Windows]]).

Po zainstalowaniu pakietu dla Windows możesz zainstalować inne dodatki (np. moduły, wtyczki), które mogą zawierać więcej pików konfiguracyjnych.

Kompletne pakiety instalacyjne oprócz samego Moodle zawierają wszystkie inne wymagane programy, takie jak serwer WWW, system bazodanowy, interpreter języka skryptowego (w naszym przypadku Apache, MySQL i PHP). Dostępnych jest kilka wersji pakietów. Instrukcje zawarte na stronie z pobraniami zawierają wskazówki, pomocne podczas wyboru odpowiedniej wersji.

Zauważ: Komponenty najnowszych pakietów mogą nie być kompatybilne wstecz. Zawsze sprawdź kompatybilność wersji każdego komponentu, jeśli masz zamiar opracowywać materiały na nowszym Moodle'u, niż ten, który masz zainstalowany na swojej głównej witrynie (produkcyjnej). W skrócie, kompletne pakiety instalacyjne są przeznaczone do świeżych, czystych instalacji.

==Wymagania systemowe==
+ 256 MB RAM (minimum), 512 MB RAM (zalecane)
+ 160 MB wolnego miejsca na twardym dysku (plus dodatkowe miejsce na wgrywane z zewnątrz pliki)
+ Windows 98/ME (minimum)
+ Windows NT/2000/XP (zalecane)

== Instalacja pakietu ==
Jak napisano powyżej, pakiet instalacyjny jest plikiem zip, zawierającym Moodle oraz programy, takie jak serwer WWW Apache, MySQL i PHP.

=== Pierwsze kroki ===
Krok 1: [http://download.moodle.org/windows Pobierz pakiet dla Windows] w postaci pliku zip.

Krok 2: Rozpakuj pobrany plik na wybraną partycję dysku do domyślnego katalogu C:\moodle, W:\moodle lub podobnego. Dobrym zwyczajem na tym etapie jest zmiana nazwy katalogu C:\moodle na C:\Web, C:\Xampplite czy też C:\Moodle19. Wewnątrz tego katalogu będzie podkatalog \moodle.

Krok 3: Uruchom "setup_xampp.bat" w głównym katalogu. Ten skrypt skonfiguruje Xampplite. Zauważ, że XAMPP nie tworzy żadnych wpisów w rejestrze Windows, ani nie ustawia zmiennych systemowych.

Krok 4: Teraz jesteś gotowy do uruchomienia twojego serwera WWW. Użyj pliku Xampp_start, który powinieneś znaleźć w głównym katalogu (np. C:\Xampplite). Kiedy program Xampp_start jest już uruchomiony, nie zamykaj go. Do tego celu używaj Xampp_stop. Oba te programy (Xampp_start i Xampp_stop) kontrolują zarówno Apache'a jak i MySQL.
* Alternatywnie możesz osobiście uruchamiać i zatrzymywać Apache i MySQL, używając ich plików bat, znajdujących się w głównym katalogu (np. C:\xampplite).

Krok 5: Uruchom swoją przeglądarkę i wpisz <nowiki> http://127.0.0.1 lub http://localhost </nowiki> w pasku adresu. Ujrzysz główną stronę swojej witryny lub ekran instalatora, w zależności od tego, czy Moodle jest już zainstalowany, czy nie.

=== Rozpocznij instalację Moodle ===

* W pasku adresu swojej przeglądarki wpisz ścieżkę do folderu, zawierającego pliki Moodle. W tym przykładzie jest to <nowiki>http://localhost/moodle</nowiki>, w przykładzie powyższym -- <nowiki>http://localhost</nowiki>.

* Zostanie wyświetlony domyślny ekran instalacyjny.

[[image:Xampp24.gif|thumb|center|665px]]

* Wybierz swój preferowany język (w tym przykładzie będzie używany angielski) i kliknij przycisk "Next" ("Dalej").

* Zostanie wyświetlony raport diagnostyczny. Powinien wyglądać tak, jak pokazano poniżej. Jeśli jest inaczej, prawdopodobnie będziesz musiał poprawić parę usterek.

[[image:Xampp25.gif|thumb|center|546px]]

* Kliknij przycisk "Next", aby kontynuować.

* Ścieżki dostępu do katalogów instalacyjnych zostaną pokazane. Zaakceptuj te, które są już wpisane.

[[image:Xampp26.gif|thumb|center|527px]]

* Wciśnij przycisk "Next", aby kontynuować.

* To co wpiszesz w polu "Host Server" zależy od tego, do czego zamierzasz używać tej instalacji Moodle'a.
Jeśli zamierzasz tylko trochę go potestować, wpisz "localhost".
Jeśli zamierzasz testować tą instalację w sieci LAN i będziesz łączył się ze swoją witryną z innych komputerów w tej sieci, wpisz tutaj twój prywatny adres IP lub nazwę sieciową komputera hostującego serwis i słowo "moodle", oddzielone ukośnikiem: Host Server - 192.168.1.1/moodle .
Jeśli będziesz testował tą instalacją przez Internet, wpisz tutaj swój publiczny adres IP, ukośnik i "moodle": twoj_adres_ip/moodle. Możesz tutaj także podać twoją nazwę domenową.

* W kolejnych polach wprowadzamy ustawienia bazy danych. Pola zostały już wypełnione pewnymi proponowanymi wartościami.

* Zalecamy podanie na tym etapie nazwy użytkownika i hasła (nie zapomnij ich).

* NIE UŻYWAJ KONTA "ROOT" BEZ HASŁA NA INSTALACJACH PRODUKCYJNYCH, GDYŻ POWODUJE TO POWAŻNĄ LUKĘ W ZABEZPIECZENIACH
[[image:Xampp27.gif|thumb|center|535px]]

* Po wypełnieniu wszystkich pól, wciśnij przycisk "Next", aby kontynuować.

* Jeśli katalog Moodle'a jest dostępny do zapisu, zostanie wyświetlony komunikat, powiadamiający o zakończonej instalacji.

[[image:Xampp29.gif|thumb|center|549px]]

* Kliknij "Continue", aby przejść dalej.

Zostanie wyświetlona notka licencyjna.

[[image:Xampp30.gif|thumb|center|723px]]

* Kliknij "Tak" ("Yes"), aby kontynuować. W większości przypadków nastąpi wyświetlenie serii stron z przyciskiem "Continue" na dole strony. W Moodle 1.8 możesz poszukać pola "Unattended". Dzięki temu przycisk "Continue" będzie wciskany automatycznie. Ten proces kończy się wypełnianiem profilu administratora, następnie następuje przejście do strony ustawień.

=== Gratulacje - Moodle został zainstalowany ===
Tak kończy się instalacja kompletnego pakietu instalacyjnego. Wystarczy wpisać http://localhost w przeglądarce, a otworzy się Moodle.

Twoim kolejnym zadaniem będzie konfiguracja Moodle'a. Zobacz [[Administrator_documentation#Konfiguracja]] lub [[Administrator_documentation]]. Nie przejmuj się, w każdej chwili możesz zmienić dowolne ustawienie, także wtedy, kiedy Moodle jest już uruchomiony.

== Kwestie bezpieczeństwa (MUSISZ PRZECZYTAĆ!) ==

Jak wspomniano wcześniej, XAMPP nie jest przeznaczony do użytku produkcyjnego, lecz tylko dla ludzi rozwijających Moodle lub przygotowujących na nim jakieś materiały. XAMPP jest skonfigurowany w taki sposób, że developer może zmienić wszystko co chce i wszystko jest dostępne. W środowisku developerskim jest to pożądana cecha, jednak na maszynie produkcyjnej takie ustawienia mogą być tragiczne w skutkach. Oto lista brakujących zabezpieczeń w XAMPP:

Administrator MySQL (root) nie ma hasła.
Demon MySQL jest dostępny z sieci.
phpMyAdmin jest dostępny z sieci.
Przykłady są dostępne z sieci.

Aby poprawić większość problemów związanych z bezpieczeństwem, wystarczy wywołać poniższy URL:

http://localhost/security/

Hasło roota dla MySQL i phpMyAdmin oraz ochrona katalogu XAMPP może zostać ustawiona właśnie tam.

Zauważ, że w pakietach instalacyjnych Windows większość (jeśli nie wszystkie) z tych problemów zostały wyeliminowane, a wyżej podany link nie działa.

W razie wątpliwości, [http://www.apachefriends.org/en/faq-xampp-windows.html zajrzyj tutaj].

== Ulepszenia przy Apache i MySQL ==
=== Instalacja Apache i MySQL jako usługi ===
(tylko dla systemów NT4 | Windows 2000 | Windows XP)

\xampplite\apache\apache_installervice.bat =
==> Instalacja usługi Apache 2

\xampplite\apache\apache_uninstallservice.bat =
==> Deinstalacja usługi Apache 2

\xampplite\mysql\mysql_installservice.bat =
==> Instalacja usługi MySQL

\xampplite\mysql\mysql_uninstallservice.bat =
==> Deinstalacja usługi MySQL

==> Po wszystkich (de)instalacjach usług, zrestartuj swój system!

=== Uwagi dotyczące Apache ===

Powinieneś używać plików bat apache_start i apache_stop, aby odpowiednio uruchoamiać i zatrzymywać Apache'a.

=== Rozwiązywanie problemów ===

Jeśli Apache działa niestabilnie, zawiesza się, nie poprawnie ładuje strony albo w ogóle nie działa (zwłaszcza na localhoście), spróbuj dodać te linie na końcu pliku C:\katalog_instalatora_moodle\apache\conf\httpd.conf

EnableSendfile Off
EnableMMAP Off
Win32DisableAcceptEx

=== Uwagi dotyczące MySQL ===

(1) Serwer MySQL może zostać uruchomiony przez podwójne kliknięcie
(wykonanie) mysql_start.bat. Ten plik znajduje się w katalogu,
gdzie zainstalowano xampp. Prawdopodobnie będzie do C:\xampplite\.
Dokładna ścieżka do tego pliku to X:\xampllite\mysql_start.bat,
gdzie "X" wskazuje na literę dysku, na którym rozpakowałeś xampp.
Ten plik wsadowy uruchamia serwer MySQL w trybie tekstowym.
Pierwsza inicjalizacja może potrwać kilka minut.

Nie zamykaj okna DOS -- serwer zostanie niepoprawnie zamknięty!
Aby zatrzymać serwer, użyj mysql_shutdown.bat, znajdującego się
w tym samym katalogu.

(2) Aby używać demona MySQL z "innodb" dla poprawienia wydajności,
wyedytuj plik "my" (lub "my.cnf") w katalogu /xampplite/mysql/bin
lub c:\my.cnf w przypadku usług Windows NT/2000/XP.
W tym miejscu, uaktywnij opcję "innodb_data_file_path=ibdata1:30M".
Uwaga: "innodb" nie jest zalecany dla Windows 95/98/ME.

Aby używać MySQL jako usługę w Windows NT/2000/XP, po prostu
skopiuj "my ("my.cnf") do C:\my lub C:\my.cnf. Zauważ, że plik ten
musi być w korzeniu C:\, inne lokalizacje nie są dozwolone.
Następnie wykonaj "mysql_installservice.bat" w katalogu mysql.

(3) MySQL startuje ze standardowymi wartościami dla id użytkownika i hasła.
Domyślnym użytkownikiem jest "root", a hasłem "" (brak hasła).
Aby uzyskać dostęp do MySQL przez PHP z domyślnymi wartościami,
będziesz musiał użyć poniższej składni:
mysql_connect("localhost","root","");
Jeśli chcesz ustawić hasło dostępu do MySQL, użyj mysqladmin.
Aby ustawić hasło "tajne" dla użytkownika "root", wpisz poniższe:
\xampplite\mysql\bin\mysqladmin -u root password secret

Po zmianie hasła będziesz musiał ponownie skonfigurować phpMyAdmin,
aby używał nowego hasła. Inaczej nie będzie on mógł uzyskać dostępu
do baz danych. Aby to zrobić, otwórz plik config.inc.php
w \xampplite\phpmyadmin\ i wyedytuj poniższe linie:

$cfg['Servers'][$i]['user'] = 'root'; // użytkownik MySQL
$cfg['Servers'][$i]['auth_type'] = 'http'; // uwierzytelnianie HTTP

Aby phpMyAdmin przed uzyskaniem dostępu do MySQL uwierzytelnił
użytkownika "root" za pomocą hasła.

Dobrej zabawy!

== Zobacz też ==
* [[Administrator_documentation]] - linki pomocne w konfiguracji.
* [[Installation guide - Moodle for Windows on a USB Memory Stick]]
* Wróć do [[Windows installation]]
* [[Windows 1 computer many servers |Wiele serwerów WWW na jednym komputerze]] podobne do strony o instalacji na Windows, z pewnymi wskazówkami
* [[Instalacja w Windows za pomocą XAMPP]] -> rozwiązywanie problemów (jeśli używasz Skype).
* [[Instalacja AMP]] - dużo opisów XAMPP. XAMPP to skrót od XP, Apache, MySQL, PHP i Perl. XAMPPlite nie zawiera Perla. MAMP oznacza Mac, Apache, MySQL i PHP.
* [[Complete Install Packages for Mac OS X]]

[[en:Complete_install_packages]]

[[Category:Administrator]]
[[Category:Installation]]

Instalacja Moodle

2008-01-17T17:57:12Z

Szymonk:

'''Po pierwsze: nie panikuj! :-)'''

Ten przewodnik wyjaśnia, jak po raz pierwszy zainstalować Moodle. Niektóre z opisanych kroków zawierają rozbudowane, szczegółowe instrukcje i większość możliwych sposobów instalacji serwera. Z tego powodu ta strona może wyglądać skomplikowanie i wydawać się bardzo długa. Nie panikuj, tak naprawdę jeśli będziesz wiedział co robić, możesz zainstalować Moodle w kilka minut!

W razie problemów przeczytaj tę stronę uważnie - większość kwestii została już tutaj wyjaśniona. Jeśli cały czas będziesz miał kłopoty, możesz poszukać pomocy u społeczności Moodle'a za pomocą [http://moodle.org/course/view.php?id=5 Using Moodle] na stronach moodle.org.

Inną możliwością jest skontaktowanie się z [http://moodle.com/hosting/ Partnerem Moodle, oferującym hosting Moodle'a], który zapewni kompleksową opiekę hostingową Moodle'a. W ten sposób możesz zignorować cały ten tekst i przejść od razu do nauki! Partner Moodle jest zalecaną opcją, jednak jeśli zdecydujesz się na firmę hostingową, oferującą cpanel, to [http://otaru-jc.ac.jp/hagley/settingupmoodleonhostingwithcpanel.swf ten tutorial] pomoże ci przejść przez proces wyboru hosta i postawienia moodle przez cpanel.

Jeśli chcesz uruchomić Moodle na twoim własnym komputerze, a ta strona zraża cię do siebie samym wyglądem, obejrzyj nasze przewodniki: [[Instalacja AMP|Instalacja Apache, MySQL i PHP (AMP)]] lub [[Kompletne pakiety instalacyjne|jak zainstalować jeden z kompletnych pakietów instalacyjnych]]. Zawierają one alternatywne instrukcje dotyczące instalacji na większości popularnych platform.
==Spis treści==
__TOC__

== Wymagania ==

Moodle jest rozwijany głównie na Linuksie, przy użyciu [[Apache]], [[MySQL]] i [[PHP]] (grupę tych czterech programów nazywa się czasem platformą LAMP), ale jest też regularnie testowany na systemach operacyjnych: Windows XP/2000/2003 (WAMP), Solaris 10 (Sparc i x64), Mac OS X oraz Netware 6. Możliwa jest także obsługa PostgreSQL, Oracle i Microsoft SQL Server.

'''Jeśli używasz konta hostingowego''': Większość kont spełnia wszystkie te wymagania od razu. Powinieneś skontaktować się z działem wsparcia twojego usługodawcy, aby upewnić się, że tak jest '''jeszcze przed''' podpisaniem z nimi umowy. Szczególnie ważne jest, aby zapytać o limity pamięci na PHP i limity zapytań MySQL. Jeśli podpisałeś już umowę, a usługodawca nie dostarcza ci konta o odpowiednich parametrach, zapytaj dlaczego i rozważ zmianę usługodawcy, jeśli ten nie dostosuje się do twoich wymagań.

Wymagania Moodle:
'''Sprzęt''' (chyba, że używasz serwera hostingowego).
* Przestrzeń dyskowa: min. 160MB wolnego miejsca. Będziesz potrzebował więcej, aby przechowywać materiały do nauczania.
* Pamięć: minimum 256MB, zalecany 1GB. Ogólna zasada jest taka, że Moodle może obsługiwać ''jednocześnie'' 50 użytkowników na każdy 1GB RAM-u, jednak liczby te mogą się różnić w zależności od twojego sprzętu i oprogramowania.
'''Oprogramowanie'''
* Serwer WWW. Większość ludzi używa [[Apache]]'a, ale Moodle powinien działać także pod każdym innym serwerem obsługującym [[PHP]], takim jak [[IIS]] dla Windows. PHP narzuca swoje wymagania dotyczące serwera WWW. Są one jednak skomplikowane i najprościej trzymać się zasady używania możliwie najnowszej wersji serwera WWW.
* Interpreter PHP. (Miej na uwadze, że występowały problemy przy próbach zainstalowania Moodle'a razem z [http://www.php-accelerator.co.uk PHP-Accelerator].) Obecnie istnieją dwie dostępne wersje (lub raczej gałęzie) PHP: PHP4 i PHP5. Wymagania dotyczące wersji przedstawiono poniżej.
** Dla Moodle w wersji 1.4 lub późniejszej: PHP4 (wersja 4.1.0 lub późniejsza) lub PHP5 (wersja 5.1.0 lub późniejsza).
** Dla Moodle w wersji 1.6 lub późniejszej: PHP4 (wersja 4.3.0 lub późniejsza) lub PHP5 (wersja 5.1.0 lub późniejsza).
** Przyszła wersja Moodle 2.0 i późniejsze nie będą wspierały PHP4 i będą wymagały PHP5 (w wersji 5.2.0 lub późniejszej).
** Ustawienia PHP
*** ''safe_mode'' musi być ustawiony na OFF (sprawdź w pliku php.ini albo pliku konfiguracyjnym Apache'a)
*** ''memory_limit'' powinien być minimalnie 16M (32M jest zalecane dla Moodle 1.7, a 40M dla Moodle 1.8 i późniejszych). Duże witryny mogą potrzebować więcej niż 128M. PHP 5.2.x potrzebuje większego memory_limit, niż poprzednie wersje. 64-bitowe systemy operacyjne potrzebują jeszcze więcej.
*** ''session.save_handler'' musi być ustawiony na files (pliki).
** Rozszerzenia i biblioteki PHP
*** Rozszerzenie mbstring jest zalecane dla Moodle 1.6 i późniejszych.
*** Rozszerzenie iconv jest zalecane dla Moodle 1.6 i późniejszych.
*** [http://www.libgd.org/ Biblioteka GD], biblioteka [http://www.freetype.org/ FreeType 2] oraz rozszerzenia są potrzebne do generowania dynamicznych wykresów generowanych przez strony związane z logami.
*** Rozszerzenie mysql jest wymagane, jeśli używasz bazy danych MySQL. Zwróć uwagę, że w niektórych dystrybucjach Linuksa (np. w RedHacie) to rozszerzenie jest instalowane opcjonalnie.
*** Rozszerzenie pgsql jest wymagane, jeśli używasz bazy danych PostgreSQL.
*** Rozszerzenie zlib jest wymagane do obsługi archiwów zip.
*** Rozszerzenie curl jest zalecane w przypadku Moodle 1.8 i późniejszych.
*** Rozszerzenie tokenizer jest zalecane dla Moodle 1.8 i późniejszych.
*** Rozszerzenia curl i openssl są wymagane do obsługi sieci w Moodle (wersja 1.8 i późniejsze).
*** Inne rozszerzenia PHP mogą być wymagane do obsługi dodatkowych funkcji Moodle, szczególnie zewnętrznego uwierzytelniania i/lub rejestracji (np. rozszerzenie LDAP do uwierzytelniania przez LDAP czy rozszerzenie sockets do serwera chat).
* Działający serwer bazodanowy: [[MySQL]] lub [[PostgreSQL]] są całkowicie wspierane i zalecane do używania z każdą wersją Moodle. Obsługa Microsoft SQL Server i Oracle została dodana w Moodle 1.7. MySQL jest wyborem wielu ludzi, ale są też pewne [[Arguments in favour of PostgreSQL|argumenty przemawiające za PostgreSQL]], zwłaszcza, jeśli planujesz szeroko rozwinąć działalność.
** Dla Moodle 1.5 i późniejszych, MySQL (w wersji 3.23 lub późniejszej) albo PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej).
** Dla Moodle 1.6 i późniejszych, MySQL (w wersji 4.1.12 lub późniejszej) albo PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej).
** Dla Moodle 1.7 i późniejszych, MySQL (w wersji 4.1.12 lub późniejszej), PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej) albo Microsoft SQL Server 2005 (w wersji 9 lub [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=59284 SQL Server Express 2005])
: Uwagi dot. MySQL: W Moodle 1.6 lub późniejszych, jeśli używasz wyłącznie języków łacińskich, możesz używać MySQL 4.1.12. Jeśli używasz języków innych niż łacińskie, potrzebujesz MySQL 4.1.16 lub późniejszego. Obecnie opcja "strict mode" MySQLa musi być wyłączona (ustawiona na "" lub "MYSQL40") w pliku konfiguracyjnym MySQL.
: Uwagi dot. PostgreSQL: Minimalną wersją PostgreSQL jest 7.4, ale Moodle jest często używany z wersją 8.0 lub 8.1.

== Ilu użytkowników? ==

Poza wymaganiami sprzętowymi i programowymi, będziesz także musiał pomyśleć o objętości twojej instalacji Moodle w znaczeniu ilu użytkowników ma obsługiwać. Istotne są dwie liczby:

* '''Użytkownicy przeglądający''': maksymalna liczba użytkowników, którzy będą mogli przeglądać twoją witrynę Moodle'a. Ta liczba jest równa liczbie komputerów w twojej organizacji lub na twoim kursie, w zależności od tego, która z nich jest większa.
* '''Równocześni użytkownicy bazy''': maksymalna liczba użytkowników, którzy będą korzystać z bazy danych (potrzebnej dla aktywności Moodle'a takich jak quizy). Jest to liczba użytkowników, którzy będą jednocześnie korzystać z Moodle'a. W instytucji edukacyjnej, użyj planu zajęć, aby znaleźć tą liczbę.

Jeśli już poznasz te dwie liczby, możesz się zastanowić, czy twoja instalacja Moodle'a sprosta wielkości zadania. Dokładna liczba użytkowników zależy od konkretnej kombinacji sprzętu/oprogramowania/sieci. Zazwyczaj ilość zainstalowanej pamięci RAM ma decydujące znaczenie, ale także szybkość procesora może zmniejszyć czas potrzebny na wczytanie się strony.

Ogólna zasada dla pojedynczego serwera jest taka, że przybliżona maksymalna ilość użytkowników = RAM (GB) * 50, a przybliżona maksymalna ilość użytkowników przeglądających jest 5 razy większa od poprzedniej wartości. Przykładowo, uniwersytet z 500 komputerami w kampusie i 100 równoległymi użytkownikami potrzebuje 2GB RAM-u na serwerze, aby obsłużyć jednocześnie tylu użytkowników.

'''Uwaga dla korzystających z konta hostingowego''': zapytaj swojego usługodawcę o limity na liczbę jednoczesnych połączeń do bazy i na obciążenie procesora. To da ci dobre przybliżenie liczby użytkowników, jaką może obsłużyć Moodle.

'''Uwaga:''' Na dzień 31 sierpnia 2007 kod Moodle 1.8.2 cały czas nie jest przystosowany do dużej instalacji, szczególnie, jeśli posiadasz dużą ilość kursów (powyżej 20 000). Główną przyczyną jest fakt, że kody związane z rolami nie są jeszcze do końca zoptymalizowane pod względem zapytań do bazy i cały czas wymagają pracy. Jeśli planujesz używanie kodu 1.8.2 dla dużej instytucji, upewnij się, że masz wystarczająco dużo czasu, aby wykonać odpowiednie testy i profilowanie wydajności.

[Uaktualnienie] Powyższy problem z wydajnością został częściowo zlikwidowany w najnowszych wersjach 1.8.3+ (obejrzyj tą dyskusję: http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=83281). Jednak cały czas powinieneś ostrożnie podchodzić do instalowania Moodle 1.8.x w dużym środowisku.

== Pobierz pliki i skopiuj na miejsce ==

Możesz pobrać Moodle na dwa sposoby: w skompresowanym pakiecie albo przez CVS.
* Są dwa rodzaje skompresowanych pakietów w http://download.moodle.org/ dziale download: http://download.moodle.org/]: standardowa dystrybucja zawierająca tylko pliki Moodle'a i [[Kompletne pakiety instalacyjne|kompletna instalacja]], zawierająca programy do zarządzania Moodle'em w środowisku sieciowym.
* Podczas używania CVS, pomocne wskazówki znajdziesz na stronie [[CVS for Administrators]]. Pełne [http://cvs.moodle.org/moodle/ repozytorium CVS Moodle'a] jest również dostępne do przeglądania.

Po pobraniu pliku, rozpakuj archiwum używając
tar -zxvf [nazwapliku]
lub
unzip [nazwapliku]

Jeśli używasz CVS, uruchom polecenie CVS Checkout. Zostanie utworzony katalog "moodle", zawierający kilka plików i folderów.

Możesz umieścić cały folder w katalogu dokumentów twojego serwera WWW (w takim przypadku twoja witryna będzie dostępna przez '''<nowiki>http://yourwebserver.com/moodle</nowiki>''') albo możesz skopiować całą zawartość tego folderu bezpośrednio do katalogu dokumentów twojego serwera (wtedy twoja witryna będzie dostępna na '''<nowiki>http://yourwebserver.com</nowiki>''').

Jeśli pobierasz Moodle na swój lokalny komputer, a dopiero później wysyłasz na serwer WWW, to zazwyczaj lepiej jest wysłać całe archiwum w jednym pliku, a rozpakować już na serwerze. Nawet interfejsy hostingowe takie jak cPanel umożliwiają ci dekompresję archiwów w "Menedżerze plików".

=== Struktura katalogu moodle ===

Możesz spokojnie opuścić tą sekcję, ale jeśli przeczytasz to krótkie streszczenie, będziesz lepiej zorientowany w strukturze katalogów:

:''config.php'' - zawiera podstawowe ustawienia. Ten plik nie jest częścią samego Moodle - zostanie utworzony przez ciebie.
:''install.php'' - skrypt, który uruchomisz w celu utworzenia pliku config.php
:''version.php'' - określa wersję kodu Moodle
:''index.php'' - główna strona witryny
:''admin/'' - kod, służący do zarządzania serwerem
:''auth/'' - moduły wtyczek, służących do uwierzytelniania
:''blocks/'' - moduły wtyczek, służących do obsługi małych bloków tekstowych, znajdujących się z boku wielu stron
:''calendar/'' - kod, obsługujący zarządzanie i wyświetlanie kalendarzy
:''course/'' - kod wyświetlający i zarządzający kursami
:''doc/'' - dokumentacja pomocy Moodle (np. ta strona)
:''files/'' - kod wyświetlający i zarządzający plikami wysłanymi na serwer
:''lang/'' - teksty w różnych językach, jeden katalog na język
:''lib/'' - biblioteki rdzenia kodu Moodle
:''login/'' - kod do obsługi kont
:''mod/'' - zawiera wszystkie główne moduły kursów Moodle
:''pix/'' - podstawowa grafika strony
:''theme/'' - motywy graficzne/skórki, zmieniające wygląd strony
:''user/'' - kod wyświetlający i zarządzający użytkownikami

== Instalacja i konfiguracja systemu ==
Aby upewnić się, że Moodle zostanie pomyślnie zainstalowany, musisz sprawdzić, czy ustawienia serwera są prawidłowe. Następnie utwórz pustą bazę danych do użytku Moodle'a. Na zakończenia utworzysz katalog na twardym dysku, w którym będą przechowywane twoje materiały i inne pliki, które wgrasz do kursów.

=== Sprawdź ustawienia serwera WWW ===
* Najpierw upewnij się, że twój serwer jest skonfigurowany tak, aby traktować pliki o nazwie index.php jako domyślne strony (prawdopodobnie obok takich plików jak index.html, default.htm itd.). W Apache'u ustawia się to za pomocą parametru DirectoryIndex w pliku httpd.conf. Mój zazwyczaj wygląda mniej więcej tak:

'''DirectoryIndex''' index.php index.html index.htm

:Wystarczy, że index.php znajdzie się na tej liście (najlepiej na jej początku, aby zwiększyć wydajność).

* Następnie, '''jeśli używasz Apache 2''', powinieneś włączyć zmienną ''AcceptPathInfo'', która pozwoli skryptom na przekazywanie argumentów w ten sposób: <nowiki>http://serwer/plik.php/arg1/arg2</nowiki>. Jest to konieczne do działania względnych łączy między twoimi zasobami, a także powoduje wzrost wydajności. Możesz włączyć tą opcję, dodając poniższą linię do pliku httpd.conf:

'''AcceptPathInfo''' on

=== Sprawdź ustawienia PHP ===
Moodle wymaga ustawienia pewnych opcji PHP. '''Na większości serwerów opcje te są włączone domyślnie'''. Jednakże, niektóre serwery PHP (i niektóre najnowsze wersje samego PHP) mogą ustawiać nieco odmienne opcje. Są one zdefiniowane w pliku konfiguracyjnym PHP (zwanym przeważnie '''php.ini'''):

magic_quotes_gpc = 1 (zalecane, ale nie konieczne)
magic_quotes_runtime = 0 (konieczne)
file_uploads = 1
session.auto_start = 0
session.bug_compat_warn = 0

:Przy okazji edytowania php.ini, możesz także ustawić inne, opcjonalne ustawienia. Przykładowo możesz zwiększyć maksymalny rozmiar przesyłanego pliku, który domyślnie wynosi 2M(egabajty). Dla przykładu, ustawmy tą opcję na 16 Megabajtów:

post_max_size = 16M
upload_max_filesize = 16M

=== Używanie plików .htaccess do konfigurowania opcji serwera i PHP ===

Powyższą metodę możesz stosować, jeśli posiadasz bezpośredni dostęp do plików serwera. Jeśli jednak instalujesz Moodle na pojedynczym koncie, nie masz dostępu do plików '''httpd.conf''' lub '''php.ini''' albo instalujesz Moodle obok innych aplikacji, wymagających innych ustawień, nie przejmuj się, cały czas możesz wprowadzić własne ustawienia. Poniższy sposób działa tylko z serwerem Apache i tylko, jeśli opcja nadpisywania (ang. Override) zostały uaktywnione w głównej konfiguracji Apache'a.

* W głównym katalogu Moodle utwórz plik '''.htaccess''', zawierający poniższe linie:

DirectoryIndex index.php index.html index.htm
php_flag magic_quotes_gpc 1
php_flag magic_quotes_runtime 0
php_flag file_uploads 1
php_flag session.auto_start 0
php_flag session.bug_compat_warn 0

:Jeśli używasz Apache'a w wersji 2, dodaj jeszcze te linie:

<IfDefine APACHE2>
AcceptPathInfo on
</IfDefine>

:W przeciwnym wypadku dodaj tą pojedynczą linijkę:
AcceptPathInfo on

* Jeśli chcesz, możesz także zmieniać ustawienia takie jak np. maksymalny rozmiar wysyłanego pliku przez dodanie poniższych linijek:

LimitRequestBody 0
php_value upload_max_filesize 2M
php_value post_max_size 2M

* Najprościej skopiować przykładowy plik z lib/htaccess i dopasować go do swoich potrzeb. Zawiera on dalsze instrukcje. Aby skopiować plik, używając powłoki Uniksa:

cp lib/htaccess .htaccess

'''Uwaga''': Plików .htaccess używaj tylko [http://httpd.apache.org/docs/1.3/howto/htaccess.html#when w ostatecznym przypadku]. Ich używanie może mieć znaczący wpływ na wydajność twojej witryny i powodować powolne wczytywanie stron.

=== Tworzenie pustej bazy danych ===

W swoim systemie bazodanowym musisz utworzyć pustą bazę danych (np. "''moodle''") oraz specjalnego użytkownika (np. "moodleuser"), który będzie miał dostęp do tej i tylko do tej bazy. Dla celów testowych możesz co prawda użyć użytkownika "root", ale nie rób tego na serwerze produkcyjnym: jeśli crackerzy poznają twoje hasło, zagrożony będzie cały system bazodanowy, zamiast tylko jednej bazy danych Moodle'a.

::'''Uwaga:''': Miej na uwadze, że począwszy od wersji 1.5.x Moodle'a, Moodle nie współpracuje z włączonym trybem ścisłym MySQL 5.x (STRICT_TRANS_TABLES i/lub STRICT_ALL_TABLES) -- obejrzyj [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=58552 dyskusję na forum]. Tak więc jeśli używasz MySQL 5.x, wyedytuj plik konfiguracyjny MySQL ("my.ini" w Windows i "my.cnf" w Uniksach) i wykomentuj tą opcję albo ustaw ją na <code>sql-mode=<nowiki>''</nowiki></code>. Musisz zrestartować MySQL po wprowadzeniu tej zmiany. Jeśli nie masz dostępu do swojego serwera, użyj PHPMyAdmin (lub innego klienta MySQL) i wprowadź polecenie <code>SET @@global.sql_mode=<nowiki>''</nowiki>;</code> (upewnij się, że używasz apostrofów (nie cudzysłowów) i nie zapomnij o średniku).

==== Na koncie hostingowym ====
Jeśli posiadasz konto hostingowe, prawdopodobnie masz dostęp do panelu kontrolnego na WWW, w którym możesz utworzyć bazę danych.

System '''[http://www.cpanel.com/ cPanel]''' jest jednym z najpopularniejszych produktów tego typu. Aby utworzyć bazę danych w cPanelu:

# Kliknij ikonę "'''MySQL Databases'''"
# Wpisz "moodle" w polu "database" i kliknij "'''Add Database'''".
# Wpisz nazwę użytkownika i hasło (takie, którego jeszcze nigdzie nie używałeś) w odpowiednich polach i kliknij "'''Add User'''".
# Zauważ, że nazwa użytkownika i nazwa bazy danych mogą zostać automatycznie poprzedzone nazwą twojego konta w cPanelu. Wprowadzając te wartości później do instalatora Moodle, użyj pełnych nazw.

==== Używając wiersza poleceń ====

Jeśli posiadasz dostęp do wiersza poleceń Uniksa lub Windowsa, możesz zrobić to samo, wpisując odpowiednie polecenia. Powinieneś to zrobić, używając programu MySQL Client, tak jak pokazano poniżej (polecenia, które wpisujesz, są wyróżnione tłustym drukiem):

- Uruchom program MySQL Client:
#'''mysql -u root -p'''
Enter password:
Welcome to the MySQL monitor. Commands end with ; or \g.
Your MySQL connection id is 2 to server version: 5.0.22-log

Type 'help;' or '\h' for help. Type '\c' to clear the buffer.

mysql>

- Znak zachęty zmieni się na "mysql>", wskazując na fakt, że pracujesz w programie MySQL Client. Podczas pracy w MySQL wszystkie polecenia, jakie wpisujesz, muszą kończyć się średnikiem (jeśli wciśniesz enter zanim wpiszesz średnik, ukaże ci się znak kontynuacji linii "->"; jest to twoja druga szansa na wpisanie średnika i ponowne wciśnięcie klawisza enter).

- Zacznij od sprawdzenia, czy jakakolwiek z istniejących baz danych nazywa się już "moodle". Jeśli tak, to powinieneś podmienić nazwę twojej bazy danych we wszystkich dalszych poleceniach:
mysql> '''SHOW DATABASES;'''
+-------------------------+
| Database |
+-------------------------+
| information_schema |
| mysql |
| test |
+-------------------------+
3 rows in set (0.03 sec)

- Utwórz bazę danych do przechowywania tabel Moodle'a. My nazwiemy ją "moodle", jako że baza o takiej nazwie jeszcze nie istnieje. Jeśli po wykonaniu powyższego polecenia zobaczysz już słowo "moodle" na liście, nazwij swoją bazę inaczej.
mysql> '''CREATE DATABASE moodle;'''
Query OK, 1 row affected (0.00 sec)

- Zmień domyślne kodowanie i porządek znaków (ang. collation) bazy danych "moodle" na UTF8 (pomiń ten krok, jeśli instalujesz Moodle 1.5 lub wcześniejszy):
mysql> '''ALTER DATABASE moodle DEFAULT CHARACTER SET utf8 COLLATE utf8_unicode_ci;'''
Query OK, 1 row affected (0.00 sec)

- Utwórz użytkownika z hasłem, który będzie miał dostęp do bazy "moodle" i nadaj mu odpowiednie uprawnienia. Nazwiemy tego użytkownika "moodleuser", a hasło ustawimy na "yourpassword". Dobrym pomysłem jest zmiana tej nazwy i hasła, aczkolwiek większość ludzi używa nazwy "moodleuser". Zapamiętaj wybraną nazwę użytkownika i hasło, będziesz ich potrzebował później. Poniższe polecenie jest dosyć długie, zostało więc podzielone na kilka linii, przez kilkukrotne wciśnięcie klawisza enter.
mysql> '''GRANT SELECT,INSERT,UPDATE,DELETE,CREATE,CREATE TEMPORARY TABLES,'''
-> '''DROP,INDEX,ALTER ON moodle.*'''
-> '''TO moodleuser@localhost IDENTIFIED BY 'yourpassword';'''
Query OK, 0 rows affected (0.01 sec)

:'''Ostrzeżenia bezpieczeństwa''': Nigdy nie używaj hasła zaprezentowanego powyżej. Upewnij się, że twoje hasło jest silne (mieszanka cyfr oraz wielkich i małych liter). Unikaj przyznawania wszystkich praw do bazy danych (np. przez słowo kluczowe ALL).
:'''Zauważ''': Od wersji 4.0.1 MySQL nie musisz nadawać uprawnienia CREATE TEMPORARY TABLES.

- Wyjdź z klienta MySQL:
mysql> '''QUIT'''
Bye
#

- Przeładuj tabele uprawnień za pomocą programu mysqladmin:
#'''mysqladmin -u root -p reload'''
Enter password:
#

Kilka przykładów dla PostgreSQL:

# su - postgres
> psql -c "create user moodleuser createdb;" template1
> psql -c "create database moodle with encoding 'unicode';" -U moodleuser template1
> psql -c "alter user moodleuser nocreatedb;" template1
> psql -c "alter user moodleuser with encrypted password 'yourpassword';" template1
> su - root
# /etc/init.d/postgresql reload

Jeśli polecenie utworzenia bazy danych (>psql -c "create database moodle...") zwraca błąd, możesz spróbować:
psql -c "create database moodle with template=template1 encoding = 'unicode' owner = moodleuser location = '/var/mydata';"

Jeśli podczas tworzenia bazy danych ("create database...") zostaniesz poproszony o wpisanie hasła, uruchom polecenie zawierające "encrypted password", zanim będziesz kontynuował.

'''Zobacz także''':
* Instrukcje krok-po-kroku w [https://docs.moodle.org/en/Step-by-step_Install_Guide_for_Ubuntu installation for Ubuntu(Debian)]

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

=== Tworzenie katalogu z danymi (moodledata) ===

Moodle będzie potrzebował trochę miejsca na twardym dysku twojego serwera, do przechowywania wgranych plików, takich jak dokumenty kursów czy obrazki uczniów. Instalator Moodle będzie się starał samodzielnie utworzyć ten katalog, jednak jeśli mu się nie uda, będziesz musiał to zrobić ręcznie.

'''Ostrzeżenie bezpieczeństwa''': Z przyczyn bezpieczeństwa, najlepiej uczynić ten katalog niedostępnym z zewnątrz (z Internetu). Najprostszą metodą, aby to osiągnąć jest umieszczenie go NA ZEWNĄTRZ katalogu z dokumentami WWW. Jeśli jednak z jakichś przyczyn musi się on znajdować w tym katalogu i używasz Apache'a, zabezpiecz ten katalog przez utworzenie w nim pliku '''.htaccess''', zawierającego poniższe linie:

order deny,allow
deny from all

'''Uprawnienia''': Aby upewnić się, że Moodle może zapisywać wysyłane pliki do tego katalogu, sprawdź, czy serwer WWW posiada uprawnienia do odczytu, zapisu i wykonywania w obrębie tego folderu. Na maszynach uniksowych, oznacza to, że właścicielem tego katalogu powinien być użytkownik "nobody" lub "apache" i powinien mieć on uprawnienia odczytu, zapisu i wykonania. Przykładowo, aby zmienić właściciela na "nobody", możsez użyć polecenia:

chown -R nobody:apache moodledata

Aby zmienić uprawnienia tak, żeby użytkownik mógł czytać, pisać i otwierać ten katalog, wpisz:

chmod -R 0770 moodledata

'''Uwaga''': Jeśli otrzymujesz komunikaty "brak dostępu" (ang. "permission denied"), spróbuj ''chmod -R 0770 moodledata'', a potem zmień ustawienia tak, aby były bezpieczniejsze. Bardziej bezpiecznym ustawieniem jest ''chmod -R 0750 moodledata''. Zgodnie z komentarzami w pliku config-dist.php, "W systemach hostingowych może zajść potrzeba upewnienia się, że grupa nie ma żadnych uprawnień, podczas gdy inni (others) posiadają pełne uprawnienia.". Aby to zrobić, możesz użyć polecenia ''chmod -R 707 moodledata''. Zobacz także [[Bezpieczeństwo | stronę o bezpieczeństwie]].

Pamiętaj, że domyślnie Moodle będzie monitował o fakcie, że katalog z danymi Moodle'a znajduje się wewnątrz katalogu sieciowego, lecz możesz go umieścić gdzie tylko chcesz. W przyszłości możesz go przenieść, jednak jeśli to zrobisz, pamiętaj o odpowiednim wyedytowaniu pliku '''config.php'''. Na przykład, jeśli moodledata jest podkatalogiem folderu data, odpowiedni wpis będzie wyglądał następująco:

$CFG->dataroot = '/data/moodledata';

'''CPanel i konta hostingowe''': W systemie cPanel możesz użyć menedżera plików, aby odszukać katalog, kliknąć go, a następnie wybrać "Change Permissions" ("Zmień uprawnienia"). Na wielu współdzielonych serwerach hostingowych będziesz prawdopodobnie musiał ograniczyć dostęp do twojej "grupy" (aby zabezpieczyć się przed zmienianiem twoich plików przez innych klientów hostingu), jednocześnie przyznawając pełne prawa do odczytu/zapisu dla wszystkich innych (to pozwoli serwerowi WWW na dostęp do twoich plików). Porozmawiaj z administratorem swojego serwera, jeśli masz kłopoty z właściwym ustawieniem tych uprawnień. W szczególności, nie będzie możliwe utworzenie używalnego katalogu z danymi na witrynach, których PHP używa opcji "'''Trybu bezpiecznego'''" (ang. Safe Mode).

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

== Uruchom skrypt instalacyjny aby utworzyć config.php ==

Aby uruchomić skrypt instalacyjny (install.php), po prostu wejdź na główną stronę twojej instalacji Moodle'a albo bezpośrednio '''<nowiki>http://twojserwer/install.php</nowiki>'''.

(Instalator będzie próbował ustawić ciasteczko sesji. Jeśli dostałeś ostrzeżenie od przeglądarki, upewnij się, że akceptujesz ciasteczka!)

Moodle wykryje, że konfiguracja jest konieczna i poprowadzi cię przez kilka ekranów, aby pomóc ci w tworzeniu nowego pliku konfiguracyjnego '''config.php'''. Na końcu tego procesu Moodle spróbuje zapisać plik we właściwym miejscu. Jeśli ta próba się nie powiedzie, będziesz mógł pobrać wygenerowany plik '''config.php''' i wgrać go w odpowiednie miejsce na serwerze.

Podczas procesu instalacji instalator wykryje wszelkie problemy związane ze środowiskiem twojego serwera i podpowie ci, jak sobie z nimi poradzić. W większości przypadków te wskazówki powinny być wystarczające, jednak jeśli będziesz miał kłopoty, skorzystaj z Installation Forum (forum dotyczące instalacji).

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

== Kontynuuj konfigurację na stronie administratora ==

Po wygenerowaniu podstawowego config.php, próba wejścia na główną stronę twojej witryny przekieruje cię na stronę administratora w celu dopełnienia konfiguracji.

Kiedy odwiedzisz stronę administratora za pierwszym razem, będziesz musiał zaakceptować umowę GPL "shrink wrap". Bez tego nie będziesz mógł kontynuować.

Następnie Moodle rozpocznie proces konfigurowania twojej bazy danych i tworzenia tabel do przechowywania danych. Najpierw tworzone się główne tabele. Powinieneś zobaczyć kilka poleceń SQL i komunikatów statusu, podobnych do tych:

CREATE TABLE course (
id int(10) unsigned NOT NULL auto_increment,
category int(10) unsigned NOT NULL default '0',
password varchar(50) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
fullname varchar(254) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
shortname varchar(15) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
summary text NOT NULL,
format tinyint(4) NOT NULL default '1',
teacher varchar(100) NOT NULL default 'Teacher',
startdate int(10) unsigned NOT NULL default '0',
enddate int(10) unsigned NOT NULL default '0',
timemodified int(10) unsigned NOT NULL default '0',
PRIMARY KEY (id)
) TYPE=MyISAM;

SUCCESS

...i tak dalej, a na końcu: Main databases set up successfully.

Jeśli nie zobaczysz podobnych komunikatów, będzie to oznaczało, że jest problem z opcjami konfiguracyjnymi w pliku config.php. Sprawdź, czy PHP nie jest ustawiony w tryb bezpieczny (komercyjne usługi hostingowe czasami mają ten tryb włączony). Możesz sprawdzić zmienne PHP, tworząc mały plik .php zawierający linijkę '''<?php [[phpinfo]]() ?>''' i wyświetlając go w przeglądarce. Sprawdź wszystkie opcje i spróbuj ponownie.

Przewiń na sam dół tej strony i kliknij link "Continue".

Powinieneś zobaczyć formularz, gdzie możesz zdefiniować więcej zmiennych konfiguracyjnych, takich jak domyślny język, hosty SMTP, itd. Nie martw się tym, że wszystko musisz ustawić teraz. Zawsze możesz wrócić do tych ustawień poprzez interfejs administratora. Domyślne ustawienia są dość przyjazne i w większości przypadków bezpieczne. Przewiń na dół tej strony i kliknij "Save changes" ("zachowj zmiany").

Jeśli - i tylko wtedy, gdy - staniesz na tej stronie i nie będziesz mógł kontynuować, to twój serwer prawdopodobnie ma problem "złego nadawcy" (tak go nazywam). Jest to proste do naprawienia: wystarczy wyłączyć opcję "secureforms" i spróbować ponownie.

Potem zobaczysz więcej stron, które będą zawierały mnóstwo komunikatów o statusach. W tym czasie będą tworzyły się tabele wymagane przez różne moduły Moodle'a. Tak jak poprzednio, wszystkie te statusy powinny być green.

Przewiń na sam dół tej strony i kliknij link "Continue".

Kolejna strona jest formularzem, gdzie możesz zdefiniować parametry twojej witryny i strony głównej, takie jak nazwa, format, opis, itd. Wypełnij go (zawsze możesz zmienić je później) i kliknij "Save changes".

Na samym końcu zostaniesz poproszony o utworzenie nadrzędnego użytkownika-administratora, który później będzie miał dostęp do stron administratorskich. Wypełnij poszczególne pola swoim imieniem, adresem e-mail, etc. i kliknij "Save changes". Nie wszystkie pola są wymagane, ale jeśli pominiesz jakieś ważne, zostaniesz ponownie poproszony o jego wypełnienie.

'''Upewnij się, że pamiętasz nazwę użytkownika i hasło do konta administratora. Będzie ono potrzebne, aby uzyskać dostęp do strony administratora w przyszłości.'''

(Jeśli z jakiegoś powodu twoja instalacja została przerwana albo wystąpił jakiś błąd, który nie pozwala ci się zalogować jako administrator, zazwyczaj możesz się zalogować, używając domyślnej nazwy użytkownika "'''admin'''" i hasła "'''admin'''".)

Jeśli instalacja przebiegła pomyślnie, zostaniesz przekierowany na główną stronę twojej nowej witryny! Zwróć uwagę na łącza administratorskie w lewym dolnym rogu strony (są one widoczne także na oddzielnej stronie administratora). Te elementy są widoczne tylko dla ciebie, ponieważ jesteś zalogowany jako administrator. Dalszego zarządzania Moodlem możesz dokonywać za pomocą tego menu. Możesz między innymi:

* tworzyć i usuwać kursy
* tworzyć i edytować konta użytkowników
* administrować kontami nauczycieli
* zmieniać ustawienia całej witryny, takie jak motywy graficzne itp.

Ale jeszcze nie skończyłeś instalacji! Została do zrobienia jeszcze jedna bardzo ważna rzecz (zobacz następną sekcję o cronie).

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

== Konfiguracja crona ==

Patrz: [[Cron|instrukcje dotyczące crona]].

== Ustawienia backupów ==

Obejrzyj [[Backup settings|instrukcje dotyczące backupów]].

[[Instalacja_Moodle#Spis_treści|Spis treści]]

== Tworzenie nowego kursu ==

Kiedy Moodle działa już poprawnie, możesz utworzyć nowy kurs.

Wybierz "Create a new course" ze strony administratora (lub hiperłączy administratorskich na stronie głównej).

Wypełnij formularz, przywiązując szczególną uwagę do formatu kursu. Na tym etapie nie musisz się martwić o szczegóły, wszystko może być zmienione później. Zwróć uwagę na żółte ikony pomocy, które możesz znaleźć na każdym kroku. Oferują one pomoc kontekstową we wszystkich aspektach.

Kliknij "Save changes". Zostaniesz przekierowany do nowego formularze, gdzie możesz przypisać nauczycieli do kursów. Możesz przypisywać kursy tylko istniejącym kontom nauczycielskim. Aby dodać nowego nauczyciela, albo poproś go o to osobiście (obejrzyj stronę logowania) albo sam utwórz mu konto, używając opcji "Add a new user" na stronie administratora.

Teraz kurs jest gotowy do modyfikacji i dostosowywania. Jest także dostępny w menu "Courses" na stronie głównej.

== Zobacz także ==

* [[Instalacja FAQ]]
* [[Kompletne pakiety instalacyjne]] czasem mogą być łatwiejsze do pierwszej instalacji
* [[Instalacja AMP|Instalacja Apache, MySQL i PHP]] - opensource'owe programy, które mogą uruchomić Moodle w sieci lub lokalnie
* [[Aktualizacja|Aktualizacja Moodle]]
* Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=42688 Selecting a web host for Moodle] forum discussion
* [[masquerading|Masquerading]] - uruchamianie Moodle'a za maskaradą lub NAT-em

[[Category:Instalacja]]

[[en:Installing Moodle]]

Instalacja Moodle

2008-01-07T19:48:45Z

Szymonk:

'''Po pierwsze: nie panikuj! :-)'''

Ten przewodnik wyjaśnia, jak po raz pierwszy zainstalować Moodle. Niektóre z opisanych kroków zawierają rozbudowane, szczegółowe instrukcje i większość możliwych sposobów instalacji serwera. Z tego powodu ta strona może wyglądać skomplikowanie i wydawać się bardzo długa. Nie panikuj, tak naprawdę jeśli będziesz wiedział co robić, możesz zainstalować Moodle w kilka minut!

W razie problemów przeczytaj tę stronę uważnie - większość kwestii została już tutaj wyjaśniona. Jeśli cały czas będziesz miał kłopoty, możesz poszukać pomocy u społeczności Moodle'a za pomocą [http://moodle.org/course/view.php?id=5 Using Moodle] na stronach moodle.org.

Inną możliwością jest skontaktowanie się z [http://moodle.com/hosting/ Partnerem Moodle, oferującym hosting Moodle'a], który zapewni kompleksową opiekę hostingową Moodle'a. W ten sposób możesz zignorować cały ten tekst i przejść od razu do nauki! Partner Moodle jest zalecaną opcją, jednak jeśli zdecydujesz się na firmę hostingową, oferującą cpanel, to [http://otaru-jc.ac.jp/hagley/settingupmoodleonhostingwithcpanel.swf ten tutorial] pomoże ci przejść przez proces wyboru hosta i postawienia moodle przez cpanel.

Jeśli chcesz uruchomić Moodle na twoim własnym komputerze, a ta strona zraża cię do siebie samym wyglądem, obejrzyj nasze przewodniki: [[Instalacja AMP|Instalacja Apache, MySQL i PHP (AMP)]] lub [[Kompletne pakiety instalacyjne|jak zainstalować jeden z kompletnych pakietów instalacyjnych]]. Zawierają one alternatywne instrukcje dotyczące instalacji na większości popularnych platform.
==Spis treści==
__TOC__

== Wymagania ==

Moodle jest rozwijany głównie na Linuksie, przy użyciu [[Apache]], [[MySQL]] i [[PHP]] (grupę tych czterech programów nazywa się czasem platformą LAMP), ale jest też regularnie testowany na systemach operacyjnych: Windows XP/2000/2003 (WAMP), Solaris 10 (Sparc i x64), Mac OS X oraz Netware 6. Możliwa jest także obsługa PostgreSQL, Oracle i Microsoft SQL Server.

'''Jeśli używasz konta hostingowego''': Większość kont spełnia wszystkie te wymagania od razu. Powinieneś skontaktować się z działem wsparcia twojego usługodawcy, aby upewnić się, że tak jest '''jeszcze przed''' podpisaniem z nimi umowy. Szczególnie ważne jest, aby zapytać o limity pamięci na PHP i limity zapytań MySQL. Jeśli podpisałeś już umowę, a usługodawca nie dostarcza ci konta o odpowiednich parametrach, zapytaj dlaczego i rozważ zmianę usługodawcy, jeśli ten nie dostosuje się do twoich wymagań.

Wymagania Moodle:
'''Sprzęt''' (chyba, że używasz serwera hostingowego).
* Przestrzeń dyskowa: min. 160MB wolnego miejsca. Będziesz potrzebował więcej, aby przechowywać materiały do nauczania.
* Pamięć: minimum 256MB, zalecany 1GB. Ogólna zasada jest taka, że Moodle może obsługiwać ''jednocześnie'' 50 użytkowników na każdy 1GB RAM-u, jednak liczby te mogą się różnić w zależności od twojego sprzętu i oprogramowania.
'''Oprogramowanie'''
* Serwer WWW. Większość ludzi używa [[Apache]]'a, ale Moodle powinien działać także pod każdym innym serwerem obsługującym [[PHP]], takim jak [[IIS]] dla Windows. PHP narzuca swoje wymagania dotyczące serwera WWW. Są one jednak skomplikowane i najprościej trzymać się zasady używania możliwie najnowszej wersji serwera WWW.
* Interpreter PHP. (Miej na uwadze, że występowały problemy przy próbach zainstalowania Moodle'a razem z [http://www.php-accelerator.co.uk PHP-Accelerator].) Obecnie istnieją dwie dostępne wersje (lub raczej gałęzie) PHP: PHP4 i PHP5. Wymagania dotyczące wersji przedstawiono poniżej.
** Dla Moodle w wersji 1.4 lub późniejszej: PHP4 (wersja 4.1.0 lub późniejsza) lub PHP5 (wersja 5.1.0 lub późniejsza).
** Dla Moodle w wersji 1.6 lub późniejszej: PHP4 (wersja 4.3.0 lub późniejsza) lub PHP5 (wersja 5.1.0 lub późniejsza).
** Przyszła wersja Moodle 2.0 i późniejsze nie będą wspierały PHP4 i będą wymagały PHP5 (w wersji 5.2.0 lub późniejszej).
** Ustawienia PHP
*** ''safe_mode'' musi być ustawiony na OFF (sprawdź w pliku php.ini albo pliku konfiguracyjnym Apache'a)
*** ''memory_limit'' powinien być minimalnie 16M (32M jest zalecane dla Moodle 1.7, a 40M dla Moodle 1.8 i późniejszych). Duże witryny mogą potrzebować więcej niż 128M. PHP 5.2.x potrzebuje większego memory_limit, niż poprzednie wersje. 64-bitowe systemy operacyjne potrzebują jeszcze więcej.
*** ''session.save_handler'' musi być ustawiony na files (pliki).
** Rozszerzenia i biblioteki PHP
*** Rozszerzenie mbstring jest zalecane dla Moodle 1.6 i późniejszych.
*** Rozszerzenie iconv jest zalecane dla Moodle 1.6 i późniejszych.
*** [http://www.libgd.org/ Biblioteka GD], biblioteka [http://www.freetype.org/ FreeType 2] oraz rozszerzenia są potrzebne do generowania dynamicznych wykresów generowanych przez strony związane z logami.
*** Rozszerzenie mysql jest wymagane, jeśli używasz bazy danych MySQL. Zwróć uwagę, że w niektórych dystrybucjach Linuksa (np. w RedHacie) to rozszerzenie jest instalowane opcjonalnie.
*** Rozszerzenie pgsql jest wymagane, jeśli używasz bazy danych PostgreSQL.
*** Rozszerzenie zlib jest wymagane do obsługi archiwów zip.
*** Rozszerzenie curl jest zalecane w przypadku Moodle 1.8 i późniejszych.
*** Rozszerzenie tokenizer jest zalecane dla Moodle 1.8 i późniejszych.
*** Rozszerzenia curl i openssl są wymagane do obsługi sieci w Moodle (wersja 1.8 i późniejsze).
*** Inne rozszerzenia PHP mogą być wymagane do obsługi dodatkowych funkcji Moodle, szczególnie zewnętrznego uwierzytelniania i/lub rejestracji (np. rozszerzenie LDAP do uwierzytelniania przez LDAP czy rozszerzenie sockets do serwera chat).
* Działający serwer bazodanowy: [[MySQL]] lub [[PostgreSQL]] są całkowicie wspierane i zalecane do używania z każdą wersją Moodle. Obsługa Microsoft SQL Server i Oracle została dodana w Moodle 1.7. MySQL jest wyborem wielu ludzi, ale są też pewne [[Arguments in favour of PostgreSQL|argumenty przemawiające za PostgreSQL]], zwłaszcza, jeśli planujesz szeroko rozwinąć działalność.
** Dla Moodle 1.5 i późniejszych, MySQL (w wersji 3.23 lub późniejszej) albo PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej).
** Dla Moodle 1.6 i późniejszych, MySQL (w wersji 4.1.12 lub późniejszej) albo PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej).
** Dla Moodle 1.7 i późniejszych, MySQL (w wersji 4.1.12 lub późniejszej), PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej) albo Microsoft SQL Server 2005 (w wersji 9 lub [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=59284 SQL Server Express 2005])
: Uwagi dot. MySQL: W Moodle 1.6 lub późniejszych, jeśli używasz wyłącznie języków łacińskich, możesz używać MySQL 4.1.12. Jeśli używasz języków innych niż łacińskie, potrzebujesz MySQL 4.1.16 lub późniejszego. Obecnie opcja "strict mode" MySQLa musi być wyłączona (ustawiona na "" lub "MYSQL40") w pliku konfiguracyjnym MySQL.
: Uwagi dot. PostgreSQL: Minimalną wersją PostgreSQL jest 7.4, ale Moodle jest często używany z wersją 8.0 lub 8.1.

== Ilu użytkowników? ==

Poza wymaganiami sprzętowymi i programowymi, będziesz także musiał pomyśleć o objętości twojej instalacji Moodle w znaczeniu ilu użytkowników ma obsługiwać. Istotne są dwie liczby:

* '''Użytkownicy przeglądający''': maksymalna liczba użytkowników, którzy będą mogli przeglądać twoją witrynę Moodle'a. Ta liczba jest równa liczbie komputerów w twojej organizacji lub na twoim kursie, w zależności od tego, która z nich jest większa.
* '''Równocześni użytkownicy bazy''': maksymalna liczba użytkowników, którzy będą korzystać z bazy danych (potrzebnej dla aktywności Moodle'a takich jak quizy). Jest to liczba użytkowników, którzy będą jednocześnie korzystać z Moodle'a. W instytucji edukacyjnej, użyj planu zajęć, aby znaleźć tą liczbę.

Jeśli już poznasz te dwie liczby, możesz się zastanowić, czy twoja instalacja Moodle'a sprosta wielkości zadania. Dokładna liczba użytkowników zależy od konkretnej kombinacji sprzętu/oprogramowania/sieci. Zazwyczaj ilość zainstalowanej pamięci RAM ma decydujące znaczenie, ale także szybkość procesora może zmniejszyć czas potrzebny na wczytanie się strony.

Ogólna zasada dla pojedynczego serwera jest taka, że przybliżona maksymalna ilość użytkowników = RAM (GB) * 50, a przybliżona maksymalna ilość użytkowników przeglądających jest 5 razy większa od poprzedniej wartości. Przykładowo, uniwersytet z 500 komputerami w kampusie i 100 równoległymi użytkownikami potrzebuje 2GB RAM-u na serwerze, aby obsłużyć jednocześnie tylu użytkowników.

'''Uwaga dla korzystających z konta hostingowego''': zapytaj swojego usługodawcę o limity na liczbę jednoczesnych połączeń do bazy i na obciążenie procesora. To da ci dobre przybliżenie liczby użytkowników, jaką może obsłużyć Moodle.

'''Uwaga:''' Na dzień 31 sierpnia 2007 kod Moodle 1.8.2 cały czas nie jest przystosowany do dużej instalacji, szczególnie, jeśli posiadasz dużą ilość kursów (powyżej 20 000). Główną przyczyną jest fakt, że kody związane z rolami nie są jeszcze do końca zoptymalizowane pod względem zapytań do bazy i cały czas wymagają pracy. Jeśli planujesz używanie kodu 1.8.2 dla dużej instytucji, upewnij się, że masz wystarczająco dużo czasu, aby wykonać odpowiednie testy i profilowanie wydajności.

[Uaktualnienie] Powyższy problem z wydajnością został częściowo zlikwidowany w najnowszych wersjach 1.8.3+ (obejrzyj tą dyskusję: http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=83281). Jednak cały czas powinieneś ostrożnie podchodzić do instalowania Moodle 1.8.x w dużym środowisku.

== Pobierz pliki i skopiuj na miejsce ==

Możesz pobrać Moodle na dwa sposoby: w skompresowanym pakiecie albo przez CVS.
* Są dwa rodzaje skompresowanych pakietów w http://download.moodle.org/ dziale download: http://download.moodle.org/]: standardowa dystrybucja zawierająca tylko pliki Moodle'a i [[Kompletne pakiety instalacyjne|kompletna instalacja]], zawierająca programy do zarządzania Moodle'em w środowisku sieciowym.
* Podczas używania CVS, pomocne wskazówki znajdziesz na stronie [[CVS for Administrators]]. Pełne [http://cvs.moodle.org/moodle/ repozytorium CVS Moodle'a] jest również dostępne do przeglądania.

Po pobraniu pliku, rozpakuj archiwum używając
tar -zxvf [nazwapliku]
lub
unzip [nazwapliku]

Jeśli używasz CVS, uruchom polecenie CVS Checkout. Zostanie utworzony katalog "moodle", zawierający kilka plików i folderów.

Możesz umieścić cały folder w katalogu dokumentów twojego serwera WWW (w takim przypadku twoja witryna będzie dostępna przez '''<nowiki>http://yourwebserver.com/moodle</nowiki>''') albo możesz skopiować całą zawartość tego folderu bezpośrednio do katalogu dokumentów twojego serwera (wtedy twoja witryna będzie dostępna na '''<nowiki>http://yourwebserver.com</nowiki>''').

Jeśli pobierasz Moodle na swój lokalny komputer, a dopiero później wysyłasz na serwer WWW, to zazwyczaj lepiej jest wysłać całe archiwum w jednym pliku, a rozpakować już na serwerze. Nawet interfejsy hostingowe takie jak cPanel umożliwiają ci dekompresję archiwów w "Menedżerze plików".

=== Struktura katalogu moodle ===

Możesz spokojnie opuścić tą sekcję, ale jeśli przeczytasz to krótkie streszczenie, będziesz lepiej zorientowany w strukturze katalogów:

:''config.php'' - zawiera podstawowe ustawienia. Ten plik nie jest częścią samego Moodle - zostanie utworzony przez ciebie.
:''install.php'' - skrypt, który uruchomisz w celu utworzenia pliku config.php
:''version.php'' - określa wersję kodu Moodle
:''index.php'' - główna strona witryny
:''admin/'' - kod, służący do zarządzania serwerem
:''auth/'' - moduły wtyczek, służących do uwierzytelniania
:''blocks/'' - moduły wtyczek, służących do obsługi małych bloków tekstowych, znajdujących się z boku wielu stron
:''calendar/'' - kod, obsługujący zarządzanie i wyświetlanie kalendarzy
:''course/'' - kod wyświetlający i zarządzający kursami
:''doc/'' - dokumentacja pomocy Moodle (np. ta strona)
:''files/'' - kod wyświetlający i zarządzający plikami wysłanymi na serwer
:''lang/'' - teksty w różnych językach, jeden katalog na język
:''lib/'' - biblioteki rdzenia kodu Moodle
:''login/'' - kod do obsługi kont
:''mod/'' - zawiera wszystkie główne moduły kursów Moodle
:''pix/'' - podstawowa grafika strony
:''theme/'' - motywy graficzne/skórki, zmieniające wygląd strony
:''user/'' - kod wyświetlający i zarządzający użytkownikami

== Instalacja i konfiguracja systemu ==
Aby upewnić się, że Moodle zostanie pomyślnie zainstalowany, musisz sprawdzić, czy ustawienia serwera są prawidłowe. Następnie utwórz pustą bazę danych do użytku Moodle'a. Na zakończenia utworzysz katalog na twardym dysku, w którym będą przechowywane twoje materiały i inne pliki, które wgrasz do kursów.

=== Sprawdź ustawienia serwera WWW ===
* Najpierw upewnij się, że twój serwer jest skonfigurowany tak, aby traktować pliki o nazwie index.php jako domyślne strony (prawdopodobnie obok takich plików jak index.html, default.htm itd.). W Apache'u ustawia się to za pomocą parametru DirectoryIndex w pliku httpd.conf. Mój zazwyczaj wygląda mniej więcej tak:

'''DirectoryIndex''' index.php index.html index.htm

:Wystarczy, że index.php znajdzie się na tej liście (najlepiej na jej początku, aby zwiększyć wydajność).

* Następnie, '''jeśli używasz Apache 2''', powinieneś włączyć zmienną ''AcceptPathInfo'', która pozwoli skryptom na przekazywanie argumentów w ten sposób: <nowiki>http://serwer/plik.php/arg1/arg2</nowiki>. Jest to konieczne do działania względnych łączy między twoimi zasobami, a także powoduje wzrost wydajności. Możesz włączyć tą opcję, dodając poniższą linię do pliku httpd.conf:

'''AcceptPathInfo''' on

=== Sprawdź ustawienia PHP ===
Moodle wymaga ustawienia pewnych opcji PHP. '''Na większości serwerów opcje te są włączone domyślnie'''. Jednakże, niektóre serwery PHP (i niektóre najnowsze wersje samego PHP) mogą ustawiać nieco odmienne opcje. Są one zdefiniowane w pliku konfiguracyjnym PHP (zwanym przeważnie '''php.ini'''):

magic_quotes_gpc = 1 (zalecane, ale nie konieczne)
magic_quotes_runtime = 0 (konieczne)
file_uploads = 1
session.auto_start = 0
session.bug_compat_warn = 0

:Przy okazji edytowania php.ini, możesz także ustawić inne, opcjonalne ustawienia. Przykładowo możesz zwiększyć maksymalny rozmiar przesyłanego pliku, który domyślnie wynosi 2M(egabajty). Dla przykładu, ustawmy tą opcję na 16 Megabajtów:

post_max_size = 16M
upload_max_filesize = 16M

=== Używanie plików .htaccess do konfigurowania opcji serwera i PHP ===

Powyższą metodę możesz stosować, jeśli posiadasz bezpośredni dostęp do plików serwera. Jeśli jednak instalujesz Moodle na pojedynczym koncie, nie masz dostępu do plików '''httpd.conf''' lub '''php.ini''' albo instalujesz Moodle obok innych aplikacji, wymagających innych ustawień, nie przejmuj się, cały czas możesz wprowadzić własne ustawienia. Poniższy sposób działa tylko z serwerem Apache i tylko, jeśli opcja nadpisywania (ang. Override) zostały uaktywnione w głównej konfiguracji Apache'a.

* W głównym katalogu Moodle utwórz plik '''.htaccess''', zawierający poniższe linie:

DirectoryIndex index.php index.html index.htm
php_flag magic_quotes_gpc 1
php_flag magic_quotes_runtime 0
php_flag file_uploads 1
php_flag session.auto_start 0
php_flag session.bug_compat_warn 0

:Jeśli używasz Apache'a w wersji 2, dodaj jeszcze te linie:

<IfDefine APACHE2>
AcceptPathInfo on
</IfDefine>

:W przeciwnym wypadku dodaj tą pojedynczą linijkę:
AcceptPathInfo on

* Jeśli chcesz, możesz także zmieniać ustawienia takie jak np. maksymalny rozmiar wysyłanego pliku przez dodanie poniższych linijek:

LimitRequestBody 0
php_value upload_max_filesize 2M
php_value post_max_size 2M

* Najprościej skopiować przykładowy plik z lib/htaccess i dopasować go do swoich potrzeb. Zawiera on dalsze instrukcje. Aby skopiować plik, używając powłoki Uniksa:

cp lib/htaccess .htaccess

'''Uwaga''': Plików .htaccess używaj tylko [http://httpd.apache.org/docs/1.3/howto/htaccess.html#when w ostatecznym przypadku]. Ich używanie może mieć znaczący wpływ na wydajność twojej witryny i powodować powolne wczytywanie stron.

=== Tworzenie pustej bazy danych ===

W swoim systemie bazodanowym musisz utworzyć pustą bazę danych (np. "''moodle''") oraz specjalnego użytkownika (np. "moodleuser"), który będzie miał dostęp do tej i tylko do tej bazy. Dla celów testowych możesz co prawda użyć użytkownika "root", ale nie rób tego na serwerze produkcyjnym: jeśli crackerzy poznają twoje hasło, zagrożony będzie cały system bazodanowy, zamiast tylko jednej bazy danych Moodle'a.

::'''Uwaga:''': Miej na uwadze, że począwszy od wersji 1.5.x Moodle'a, Moodle nie współpracuje z włączonym trybem ścisłym MySQL 5.x (STRICT_TRANS_TABLES i/lub STRICT_ALL_TABLES) -- obejrzyj [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=58552 dyskusję na forum]. Tak więc jeśli używasz MySQL 5.x, wyedytuj plik konfiguracyjny MySQL ("my.ini" w Windows i "my.cnf" w Uniksach) i wykomentuj tą opcję albo ustaw ją na <code>sql-mode=<nowiki>''</nowiki></code>. Musisz zrestartować MySQL po wprowadzeniu tej zmiany. Jeśli nie masz dostępu do swojego serwera, użyj PHPMyAdmin (lub innego klienta MySQL) i wprowadź polecenie <code>SET @@global.sql_mode=<nowiki>''</nowiki>;</code> (upewnij się, że używasz apostrofów (nie cudzysłowów) i nie zapomnij o średniku).

==== Na koncie hostingowym ====
Jeśli posiadasz konto hostingowe, prawdopodobnie masz dostęp do panelu kontrolnego na WWW, w którym możesz utworzyć bazę danych.

System '''[http://www.cpanel.com/ cPanel]''' jest jednym z najpopularniejszych produktów tego typu. Aby utworzyć bazę danych w cPanelu:

# Kliknij ikonę "'''MySQL Databases'''"
# Wpisz "moodle" w polu "database" i kliknij "'''Add Database'''".
# Wpisz nazwę użytkownika i hasło (takie, którego jeszcze nigdzie nie używałeś) w odpowiednich polach i kliknij "'''Add User'''".
# Zauważ, że nazwa użytkownika i nazwa bazy danych mogą zostać automatycznie poprzedzone nazwą twojego konta w cPanelu. Wprowadzając te wartości później do instalatora Moodle, użyj pełnych nazw.

==== Używając wiersza poleceń ====

Jeśli posiadasz dostęp do wiersza poleceń Uniksa lub Windowsa, możesz zrobić to samo, wpisując odpowiednie polecenia. Powinieneś to zrobić, używając programu MySQL Client, tak jak pokazano poniżej (polecenia, które wpisujesz, są wyróżnione tłustym drukiem):

- Uruchom program MySQL Client:
#'''mysql -u root -p'''
Enter password:
Welcome to the MySQL monitor. Commands end with ; or \g.
Your MySQL connection id is 2 to server version: 5.0.22-log

Type 'help;' or '\h' for help. Type '\c' to clear the buffer.

mysql>

- Znak zachęty zmieni się na "mysql>", wskazując na fakt, że pracujesz w programie MySQL Client. Podczas pracy w MySQL wszystkie polecenia, jakie wpisujesz, muszą kończyć się średnikiem (jeśli wciśniesz enter zanim wpiszesz średnik, ukaże ci się znak kontynuacji linii "->"; jest to twoja druga szansa na wpisanie średnika i ponowne wciśnięcie klawisza enter).

- Zacznij od sprawdzenia, czy jakakolwiek z istniejących baz danych nazywa się już "moodle". Jeśli tak, to powinieneś podmienić nazwę twojej bazy danych we wszystkich dalszych poleceniach:
mysql> '''SHOW DATABASES;'''
+-------------------------+
| Database |
+-------------------------+
| information_schema |
| mysql |
| test |
+-------------------------+
3 rows in set (0.03 sec)

- Utwórz bazę danych do przechowywania tabel Moodle'a. My nazwiemy ją "moodle", jako że baza o takiej nazwie jeszcze nie istnieje. Jeśli po wykonaniu powyższego polecenia zobaczysz już słowo "moodle" na liście, nazwij swoją bazę inaczej.
mysql> '''CREATE DATABASE moodle;'''
Query OK, 1 row affected (0.00 sec)

- Zmień domyślne kodowanie i porządek znaków (ang. collation) bazy danych "moodle" na UTF8 (pomiń ten krok, jeśli instalujesz Moodle 1.5 lub wcześniejszy):
mysql> '''ALTER DATABASE moodle DEFAULT CHARACTER SET utf8 COLLATE utf8_unicode_ci;'''
Query OK, 1 row affected (0.00 sec)

- Utwórz użytkownika z hasłem, który będzie miał dostęp do bazy "moodle" i nadaj mu odpowiednie uprawnienia. Nazwiemy tego użytkownika "moodleuser", a hasło ustawimy na "yourpassword". Dobrym pomysłem jest zmiana tej nazwy i hasła, aczkolwiek większość ludzi używa nazwy "moodleuser". Zapamiętaj wybraną nazwę użytkownika i hasło, będziesz ich potrzebował później. Poniższe polecenie jest dosyć długie, zostało więc podzielone na kilka linii, przez kilkukrotne wciśnięcie klawisza enter.
mysql> '''GRANT SELECT,INSERT,UPDATE,DELETE,CREATE,CREATE TEMPORARY TABLES,'''
-> '''DROP,INDEX,ALTER ON moodle.*'''
-> '''TO moodleuser@localhost IDENTIFIED BY 'yourpassword';'''
Query OK, 0 rows affected (0.01 sec)

:'''Ostrzeżenia bezpieczeństwa''': Nigdy nie używaj hasła zaprezentowanego powyżej. Upewnij się, że twoje hasło jest silne (mieszanka cyfr oraz wielkich i małych liter). Unikaj przyznawania wszystkich praw do bazy danych (np. przez słowo kluczowe ALL).
:'''Zauważ''': Od wersji 4.0.1 MySQL nie musisz nadawać uprawnienia CREATE TEMPORARY TABLES.

- Wyjdź z klienta MySQL:
mysql> '''QUIT'''
Bye
#

- Przeładuj tabele uprawnień za pomocą programu mysqladmin:
#'''mysqladmin -u root -p reload'''
Enter password:
#

Kilka przykładów dla PostgreSQL:

# su - postgres
> psql -c "create user moodleuser createdb;" template1
> psql -c "create database moodle with encoding 'unicode';" -U moodleuser template1
> psql -c "alter user moodleuser nocreatedb;" template1
> psql -c "alter user moodleuser with encrypted password 'yourpassword';" template1
> su - root
# /etc/init.d/postgresql reload

Jeśli polecenie utworzenia bazy danych (>psql -c "create database moodle...") zwraca błąd, możesz spróbować:
psql -c "create database moodle with template=template1 encoding = 'unicode' owner = moodleuser location = '/var/mydata';"

Jeśli podczas tworzenia bazy danych ("create database...") zostaniesz poproszony o wpisanie hasła, uruchom polecenie zawierające "encrypted password", zanim będziesz kontynuował.

'''Zobacz także''':
* Instrukcje krok-po-kroku w [https://docs.moodle.org/en/Step-by-step_Install_Guide_for_Ubuntu installation for Ubuntu(Debian)]

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

=== Tworzenie katalogu z danymi (moodledata) ===

Moodle będzie potrzebował trochę miejsca na twardym dysku twojego serwera, do przechowywania wgranych plików, takich jak dokumenty kursów czy obrazki uczniów. Instalator Moodle będzie się starał samodzielnie utworzyć ten katalog, jednak jeśli mu się nie uda, będziesz musiał to zrobić ręcznie.

'''Ostrzeżenie bezpieczeństwa''': Z przyczyn bezpieczeństwa, najlepiej uczynić ten katalog niedostępnym z zewnątrz (z Internetu). Najprostszą metodą, aby to osiągnąć jest umieszczenie go NA ZEWNĄTRZ katalogu z dokumentami WWW. Jeśli jednak z jakichś przyczyn musi się on znajdować w tym katalogu i używasz Apache'a, zabezpiecz ten katalog przez utworzenie w nim pliku '''.htaccess''', zawierającego poniższe linie:

order deny,allow
deny from all

'''Uprawnienia''': Aby upewnić się, że Moodle może zapisywać wysyłane pliki do tego katalogu, sprawdź, czy serwer WWW posiada uprawnienia do odczytu, zapisu i wykonywania w obrębie tego folderu. Na maszynach uniksowych, oznacza to, że właścicielem tego katalogu powinien być użytkownik "nobody" lub "apache" i powinien mieć on uprawnienia odczytu, zapisu i wykonania. Przykładowo, aby zmienić właściciela na "nobody", możsez użyć polecenia:

chown -R nobody:apache moodledata

Aby zmienić uprawnienia tak, żeby użytkownik mógł czytać, pisać i otwierać ten katalog, wpisz:

chmod -R 0770 moodledata

'''Uwaga''': Jeśli otrzymujesz komunikaty "brak dostępu" (ang. "permission denied"), spróbuj ''chmod -R 0770 moodledata'', a potem zmień ustawienia tak, aby były bezpieczniejsze. Bardziej bezpiecznym ustawieniem jest ''chmod -R 0750 moodledata''. Zgodnie z komentarzami w pliku config-dist.php, "W systemach hostingowych może zajść potrzeba upewnienia się, że grupa nie ma żadnych uprawnień, podczas gdy inni (others) posiadają pełne uprawnienia.". Aby to zrobić, możesz użyć polecenia ''chmod -R 707 moodledata''. Zobacz także [[Bezpieczeństwo | stronę o bezpieczeństwie]].

Pamiętaj, że domyślnie Moodle będzie monitował o fakcie, że katalog z danymi Moodle'a znajduje się wewnątrz katalogu sieciowego, lecz możesz go umieścić gdzie tylko chcesz. W przyszłości możesz go przenieść, jednak jeśli to zrobisz, pamiętaj o odpowiednim wyedytowaniu pliku '''config.php'''. Na przykład, jeśli moodledata jest podkatalogiem folderu data, odpowiedni wpis będzie wyglądał następująco:

$CFG->dataroot = '/data/moodledata';

'''CPanel i konta hostingowe''': W systemie cPanel możesz użyć menedżera plików, aby odszukać katalog, kliknąć go, a następnie wybrać "Change Permissions" ("Zmień uprawnienia"). Na wielu współdzielonych serwerach hostingowych będziesz prawdopodobnie musiał ograniczyć dostęp do twojej "grupy" (aby zabezpieczyć się przed zmienianiem twoich plików przez innych klientów hostingu), jednocześnie przyznawając pełne prawa do odczytu/zapisu dla wszystkich innych (to pozwoli serwerowi WWW na dostęp do twoich plików). Porozmawiaj z administratorem swojego serwera, jeśli masz kłopoty z właściwym ustawieniem tych uprawnień. W szczególności, nie będzie możliwe utworzenie używalnego katalogu z danymi na witrynach, których PHP używa opcji "'''Trybu bezpiecznego'''" (ang. Safe Mode).

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

== Uruchom skrypt instalacyjny aby utworzyć config.php ==

Aby uruchomić skrypt instalacyjny (install.php), po prostu wejdź na główną stronę twojej instalacji Moodle'a albo bezpośrednio '''<nowiki>http://twojserwer/install.php</nowiki>'''.

(Instalator będzie próbował ustawić ciasteczko sesji. Jeśli dostałeś ostrzeżenie od przeglądarki, upewnij się, że akceptujesz ciasteczka!)

Moodle wykryje, że konfiguracja jest konieczna i poprowadzi cię przez kilka ekranów, aby pomóc ci w tworzeniu nowego pliku konfiguracyjnego '''config.php'''. Na końcu tego procesu Moodle spróbuje zapisać plik we właściwym miejscu. Jeśli ta próba się nie powiedzie, będziesz mógł pobrać wygenerowany plik '''config.php''' i wgrać go w odpowiednie miejsce na serwerze.

Podczas procesu instalacji instalator wykryje wszelkie problemy związane ze środowiskiem twojego serwera i podpowie ci, jak sobie z nimi poradzić. W większości przypadków te wskazówki powinny być wystarczające, jednak jeśli będziesz miał kłopoty, skorzystaj z Installation Forum (forum dotyczące instalacji).

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

== Kontynuuj konfigurację na stronie administratora ==

Po wygenerowaniu podstawowego config.php, próba wejścia na główną stronę twojej witryny przekieruje cię na stronę administratora w celu dopełnienia konfiguracji.

Kiedy odwiedzisz stronę administratora za pierwszym razem, będziesz musiał zaakceptować umowę GPL "shrink wrap". Bez tego nie będziesz mógł kontynuować.

Następnie Moodle rozpocznie proces konfigurowania twojej bazy danych i tworzenia tabel do przechowywania danych. Najpierw tworzone się główne tabele. Powinieneś zobaczyć kilka poleceń SQL i komunikatów statusu, podobnych do tych:

CREATE TABLE course (
id int(10) unsigned NOT NULL auto_increment,
category int(10) unsigned NOT NULL default '0',
password varchar(50) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
fullname varchar(254) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
shortname varchar(15) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
summary text NOT NULL,
format tinyint(4) NOT NULL default '1',
teacher varchar(100) NOT NULL default 'Teacher',
startdate int(10) unsigned NOT NULL default '0',
enddate int(10) unsigned NOT NULL default '0',
timemodified int(10) unsigned NOT NULL default '0',
PRIMARY KEY (id)
) TYPE=MyISAM;

SUCCESS

...i tak dalej, a na końcu: Main databases set up successfully.

Jeśli nie zobaczysz podobnych komunikatów, będzie to oznaczało, że jest problem z opcjami konfiguracyjnymi w pliku config.php. Sprawdź, czy PHP nie jest ustawiony w tryb bezpieczny (komercyjne usługi hostingowe czasami mają ten tryb włączony). Możesz sprawdzić zmienne PHP, tworząc mały plik .php zawierający linijkę '''<?php [[phpinfo]]() ?>''' i wyświetlając go w przeglądarce. Sprawdź wszystkie opcje i spróbuj ponownie.

Przewiń na sam dół tej strony i kliknij link "Continue".

Powinieneś zobaczyć formularz, gdzie możesz zdefiniować więcej zmiennych konfiguracyjnych, takich jak domyślny język, hosty SMTP, itd. Nie martw się tym, że wszystko musisz ustawić teraz. Zawsze możesz wrócić do tych ustawień poprzez interfejs administratora. Domyślne ustawienia są dość przyjazne i w większości przypadków bezpieczne. Przewiń na dół tej strony i kliknij "Save changes" ("zachowj zmiany").

Jeśli - i tylko wtedy, gdy - staniesz na tej stronie i nie będziesz mógł kontynuować, to twój serwer prawdopodobnie ma problem "złego nadawcy" (tak go nazywam). Jest to proste do naprawienia: wystarczy wyłączyć opcję "secureforms" i spróbować ponownie.

Potem zobaczysz więcej stron, które będą zawierały mnóstwo komunikatów o statusach. W tym czasie będą tworzyły się tabele wymagane przez różne moduły Moodle'a. Tak jak poprzednio, wszystkie te statusy powinny być green.

Przewiń na sam dół tej strony i kliknij link "Continue".

Kolejna strona jest formularzem, gdzie możesz zdefiniować parametry twojej witryny i strony głównej, takie jak nazwa, format, opis, itd. Wypełnij go (zawsze możesz zmienić je później) i kliknij "Save changes".

Na samym końcu zostaniesz poproszony o utworzenie nadrzędnego użytkownika-administratora, który później będzie miał dostęp do stron administratorskich. Wypełnij poszczególne pola swoim imieniem, adresem e-mail, etc. i kliknij "Save changes". Nie wszystkie pola są wymagane, ale jeśli pominiesz jakieś ważne, zostaniesz ponownie poproszony o jego wypełnienie.

'''Upewnij się, że pamiętasz nazwę użytkownika i hasło do konta administratora. Będzie ono potrzebne, aby uzyskać dostęp do strony administratora w przyszłości.'''

(Jeśli z jakiegoś powodu twoja instalacja została przerwana albo wystąpił jakiś błąd, który nie pozwala ci się zalogować jako administrator, zazwyczaj możesz się zalogować, używając domyślnej nazwy użytkownika "'''admin'''" i hasła "'''admin'''".)

Jeśli instalacja przebiegła pomyślnie, zostaniesz przekierowany na główną stronę twojej nowej witryny! Zwróć uwagę na łącza administratorskie w lewym dolnym rogu strony (są one widoczne także na oddzielnej stronie administratora). Te elementy są widoczne tylko dla ciebie, ponieważ jesteś zalogowany jako administrator. Dalszego zarządzania Moodlem możesz dokonywać za pomocą tego menu. Możesz między innymi:

* tworzyć i usuwać kursy
* tworzyć i edytować konta użytkowników
* administrować kontami nauczycieli
* zmieniać ustawienia całej witryny, takie jak motywy graficzne itp.

Ale jeszcze nie skończyłeś instalacji! Została do zrobienia jeszcze jedna bardzo ważna rzecz (zobacz następną sekcję o cronie).

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

== Konfiguracja crona ==

Patrz: [[Cron|instrukcje dotyczące crona]].

== Ustawienia backupów ==

Obejrzyj [[Backup settings|instrukcje dotyczące backupów]].

[[Instalacja_Moodle#Spis_treści|Spis treści]]

== Tworzenie nowego kursu ==

Kiedy Moodle działa już poprawnie, możesz utworzyć nowy kurs.

Wybierz "Create a new course" ze strony administratora (lub hiperłączy administratorskich na stronie głównej).

Wypełnij formularz, przywiązując szczególną uwagę do formatu kursu. Na tym etapie nie musisz się martwić o szczegóły, wszystko może być zmienione później. Zwróć uwagę na żółte ikony pomocy, które możesz znaleźć na każdym kroku. Oferują one pomoc kontekstową we wszystkich aspektach.

Kliknij "Save changes". Zostaniesz przekierowany do nowego formularze, gdzie możesz przypisać nauczycieli do kursów. Możesz przypisywać kursy tylko istniejącym kontom nauczycielskim. Aby dodać nowego nauczyciela, albo poproś go o to osobiście (obejrzyj stronę logowania) albo sam utwórz mu konto, używając opcji "Add a new user" na stronie administratora.

Teraz kurs jest gotowy do modyfikacji i dostosowywania. Jest także dostępny w menu "Courses" na stronie głównej.

== Zobacz także ==

* [[Instalacja FAQ]]
* [[Kompletne pakiety instalacyjne]] czasem mogą być łatwiejsze do pierwszej instalacji
* [[Instalacja AMP|Instalacja Apache, MySQL i PHP]] - opensource'owe programy, które mogą uruchomić Moodle w sieci lub lokalnie
* [[Aktualizacja Moodle]]
* Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=42688 Selecting a web host for Moodle] forum discussion
* [[masquerading|Masquerading]] - uruchamianie Moodle'a za maskaradą lub NAT-em

[[Category:Instalacja]]

[[en:Installing Moodle]]

Instalacja Moodle

2008-01-07T19:45:31Z

Szymonk:

'''Po pierwsze: nie panikuj! :-)'''

Ten przewodnik wyjaśnia, jak po raz pierwszy zainstalować Moodle. Niektóre z opisanych kroków zawierają rozbudowane, szczegółowe instrukcje i większość możliwych sposobów instalacji serwera. Z tego powodu ta strona może wyglądać skomplikowanie i wydawać się bardzo długa. Nie panikuj, tak naprawdę jeśli będziesz wiedział co robić, możesz zainstalować Moodle w kilka minut!

W razie problemów przeczytaj tę stronę uważnie - większość kwestii została już tutaj wyjaśniona. Jeśli cały czas będziesz miał kłopoty, możesz poszukać pomocy u społeczności Moodle'a za pomocą [http://moodle.org/course/view.php?id=5 Using Moodle] na stronach moodle.org.

Inną możliwością jest skontaktowanie się z [http://moodle.com/hosting/ Partnerem Moodle, oferującym hosting Moodle'a], który zapewni kompleksową opiekę hostingową Moodle'a. W ten sposób możesz zignorować cały ten tekst i przejść od razu do nauki! Partner Moodle jest zalecaną opcją, jednak jeśli zdecydujesz się na firmę hostingową, oferującą cpanel, to [http://otaru-jc.ac.jp/hagley/settingupmoodleonhostingwithcpanel.swf ten tutorial] pomoże ci przejść przez proces wyboru hosta i postawienia moodle przez cpanel.

Jeśli chcesz uruchomić Moodle na twoim własnym komputerze, a ta strona zraża cię do siebie samym wyglądem, obejrzyj nasze przewodniki: [[Instalacja AMP|Instalacja Apache, MySQL i PHP (AMP)]] lub [[Kompletne pakiety instalacyjne|jak zainstalować jeden z kompletnych pakietów instalacyjnych]]. Zawierają one alternatywne instrukcje dotyczące instalacji na większości popularnych platform.

== Wymagania ==

Moodle jest rozwijany głównie na Linuksie, przy użyciu [[Apache]], [[MySQL]] i [[PHP]] (grupę tych czterech programów nazywa się czasem platformą LAMP), ale jest też regularnie testowany na systemach operacyjnych: Windows XP/2000/2003 (WAMP), Solaris 10 (Sparc i x64), Mac OS X oraz Netware 6. Możliwa jest także obsługa PostgreSQL, Oracle i Microsoft SQL Server.

'''Jeśli używasz konta hostingowego''': Większość kont spełnia wszystkie te wymagania od razu. Powinieneś skontaktować się z działem wsparcia twojego usługodawcy, aby upewnić się, że tak jest '''jeszcze przed''' podpisaniem z nimi umowy. Szczególnie ważne jest, aby zapytać o limity pamięci na PHP i limity zapytań MySQL. Jeśli podpisałeś już umowę, a usługodawca nie dostarcza ci konta o odpowiednich parametrach, zapytaj dlaczego i rozważ zmianę usługodawcy, jeśli ten nie dostosuje się do twoich wymagań.

Wymagania Moodle:
'''Sprzęt''' (chyba, że używasz serwera hostingowego).
* Przestrzeń dyskowa: min. 160MB wolnego miejsca. Będziesz potrzebował więcej, aby przechowywać materiały do nauczania.
* Pamięć: minimum 256MB, zalecany 1GB. Ogólna zasada jest taka, że Moodle może obsługiwać ''jednocześnie'' 50 użytkowników na każdy 1GB RAM-u, jednak liczby te mogą się różnić w zależności od twojego sprzętu i oprogramowania.
'''Oprogramowanie'''
* Serwer WWW. Większość ludzi używa [[Apache]]'a, ale Moodle powinien działać także pod każdym innym serwerem obsługującym [[PHP]], takim jak [[IIS]] dla Windows. PHP narzuca swoje wymagania dotyczące serwera WWW. Są one jednak skomplikowane i najprościej trzymać się zasady używania możliwie najnowszej wersji serwera WWW.
* Interpreter PHP. (Miej na uwadze, że występowały problemy przy próbach zainstalowania Moodle'a razem z [http://www.php-accelerator.co.uk PHP-Accelerator].) Obecnie istnieją dwie dostępne wersje (lub raczej gałęzie) PHP: PHP4 i PHP5. Wymagania dotyczące wersji przedstawiono poniżej.
** Dla Moodle w wersji 1.4 lub późniejszej: PHP4 (wersja 4.1.0 lub późniejsza) lub PHP5 (wersja 5.1.0 lub późniejsza).
** Dla Moodle w wersji 1.6 lub późniejszej: PHP4 (wersja 4.3.0 lub późniejsza) lub PHP5 (wersja 5.1.0 lub późniejsza).
** Przyszła wersja Moodle 2.0 i późniejsze nie będą wspierały PHP4 i będą wymagały PHP5 (w wersji 5.2.0 lub późniejszej).
** Ustawienia PHP
*** ''safe_mode'' musi być ustawiony na OFF (sprawdź w pliku php.ini albo pliku konfiguracyjnym Apache'a)
*** ''memory_limit'' powinien być minimalnie 16M (32M jest zalecane dla Moodle 1.7, a 40M dla Moodle 1.8 i późniejszych). Duże witryny mogą potrzebować więcej niż 128M. PHP 5.2.x potrzebuje większego memory_limit, niż poprzednie wersje. 64-bitowe systemy operacyjne potrzebują jeszcze więcej.
*** ''session.save_handler'' musi być ustawiony na files (pliki).
** Rozszerzenia i biblioteki PHP
*** Rozszerzenie mbstring jest zalecane dla Moodle 1.6 i późniejszych.
*** Rozszerzenie iconv jest zalecane dla Moodle 1.6 i późniejszych.
*** [http://www.libgd.org/ Biblioteka GD], biblioteka [http://www.freetype.org/ FreeType 2] oraz rozszerzenia są potrzebne do generowania dynamicznych wykresów generowanych przez strony związane z logami.
*** Rozszerzenie mysql jest wymagane, jeśli używasz bazy danych MySQL. Zwróć uwagę, że w niektórych dystrybucjach Linuksa (np. w RedHacie) to rozszerzenie jest instalowane opcjonalnie.
*** Rozszerzenie pgsql jest wymagane, jeśli używasz bazy danych PostgreSQL.
*** Rozszerzenie zlib jest wymagane do obsługi archiwów zip.
*** Rozszerzenie curl jest zalecane w przypadku Moodle 1.8 i późniejszych.
*** Rozszerzenie tokenizer jest zalecane dla Moodle 1.8 i późniejszych.
*** Rozszerzenia curl i openssl są wymagane do obsługi sieci w Moodle (wersja 1.8 i późniejsze).
*** Inne rozszerzenia PHP mogą być wymagane do obsługi dodatkowych funkcji Moodle, szczególnie zewnętrznego uwierzytelniania i/lub rejestracji (np. rozszerzenie LDAP do uwierzytelniania przez LDAP czy rozszerzenie sockets do serwera chat).
* Działający serwer bazodanowy: [[MySQL]] lub [[PostgreSQL]] są całkowicie wspierane i zalecane do używania z każdą wersją Moodle. Obsługa Microsoft SQL Server i Oracle została dodana w Moodle 1.7. MySQL jest wyborem wielu ludzi, ale są też pewne [[Arguments in favour of PostgreSQL|argumenty przemawiające za PostgreSQL]], zwłaszcza, jeśli planujesz szeroko rozwinąć działalność.
** Dla Moodle 1.5 i późniejszych, MySQL (w wersji 3.23 lub późniejszej) albo PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej).
** Dla Moodle 1.6 i późniejszych, MySQL (w wersji 4.1.12 lub późniejszej) albo PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej).
** Dla Moodle 1.7 i późniejszych, MySQL (w wersji 4.1.12 lub późniejszej), PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej) albo Microsoft SQL Server 2005 (w wersji 9 lub [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=59284 SQL Server Express 2005])
: Uwagi dot. MySQL: W Moodle 1.6 lub późniejszych, jeśli używasz wyłącznie języków łacińskich, możesz używać MySQL 4.1.12. Jeśli używasz języków innych niż łacińskie, potrzebujesz MySQL 4.1.16 lub późniejszego. Obecnie opcja "strict mode" MySQLa musi być wyłączona (ustawiona na "" lub "MYSQL40") w pliku konfiguracyjnym MySQL.
: Uwagi dot. PostgreSQL: Minimalną wersją PostgreSQL jest 7.4, ale Moodle jest często używany z wersją 8.0 lub 8.1.

== Ilu użytkowników? ==

Poza wymaganiami sprzętowymi i programowymi, będziesz także musiał pomyśleć o objętości twojej instalacji Moodle w znaczeniu ilu użytkowników ma obsługiwać. Istotne są dwie liczby:

* '''Użytkownicy przeglądający''': maksymalna liczba użytkowników, którzy będą mogli przeglądać twoją witrynę Moodle'a. Ta liczba jest równa liczbie komputerów w twojej organizacji lub na twoim kursie, w zależności od tego, która z nich jest większa.
* '''Równocześni użytkownicy bazy''': maksymalna liczba użytkowników, którzy będą korzystać z bazy danych (potrzebnej dla aktywności Moodle'a takich jak quizy). Jest to liczba użytkowników, którzy będą jednocześnie korzystać z Moodle'a. W instytucji edukacyjnej, użyj planu zajęć, aby znaleźć tą liczbę.

Jeśli już poznasz te dwie liczby, możesz się zastanowić, czy twoja instalacja Moodle'a sprosta wielkości zadania. Dokładna liczba użytkowników zależy od konkretnej kombinacji sprzętu/oprogramowania/sieci. Zazwyczaj ilość zainstalowanej pamięci RAM ma decydujące znaczenie, ale także szybkość procesora może zmniejszyć czas potrzebny na wczytanie się strony.

Ogólna zasada dla pojedynczego serwera jest taka, że przybliżona maksymalna ilość użytkowników = RAM (GB) * 50, a przybliżona maksymalna ilość użytkowników przeglądających jest 5 razy większa od poprzedniej wartości. Przykładowo, uniwersytet z 500 komputerami w kampusie i 100 równoległymi użytkownikami potrzebuje 2GB RAM-u na serwerze, aby obsłużyć jednocześnie tylu użytkowników.

'''Uwaga dla korzystających z konta hostingowego''': zapytaj swojego usługodawcę o limity na liczbę jednoczesnych połączeń do bazy i na obciążenie procesora. To da ci dobre przybliżenie liczby użytkowników, jaką może obsłużyć Moodle.

'''Uwaga:''' Na dzień 31 sierpnia 2007 kod Moodle 1.8.2 cały czas nie jest przystosowany do dużej instalacji, szczególnie, jeśli posiadasz dużą ilość kursów (powyżej 20 000). Główną przyczyną jest fakt, że kody związane z rolami nie są jeszcze do końca zoptymalizowane pod względem zapytań do bazy i cały czas wymagają pracy. Jeśli planujesz używanie kodu 1.8.2 dla dużej instytucji, upewnij się, że masz wystarczająco dużo czasu, aby wykonać odpowiednie testy i profilowanie wydajności.

[Uaktualnienie] Powyższy problem z wydajnością został częściowo zlikwidowany w najnowszych wersjach 1.8.3+ (obejrzyj tą dyskusję: http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=83281). Jednak cały czas powinieneś ostrożnie podchodzić do instalowania Moodle 1.8.x w dużym środowisku.

== Pobierz pliki i skopiuj na miejsce ==

Możesz pobrać Moodle na dwa sposoby: w skompresowanym pakiecie albo przez CVS.
* Są dwa rodzaje skompresowanych pakietów w http://download.moodle.org/ dziale download: http://download.moodle.org/]: standardowa dystrybucja zawierająca tylko pliki Moodle'a i [[Kompletne pakiety instalacyjne|kompletna instalacja]], zawierająca programy do zarządzania Moodle'em w środowisku sieciowym.
* Podczas używania CVS, pomocne wskazówki znajdziesz na stronie [[CVS for Administrators]]. Pełne [http://cvs.moodle.org/moodle/ repozytorium CVS Moodle'a] jest również dostępne do przeglądania.

Po pobraniu pliku, rozpakuj archiwum używając
tar -zxvf [nazwapliku]
lub
unzip [nazwapliku]

Jeśli używasz CVS, uruchom polecenie CVS Checkout. Zostanie utworzony katalog "moodle", zawierający kilka plików i folderów.

Możesz umieścić cały folder w katalogu dokumentów twojego serwera WWW (w takim przypadku twoja witryna będzie dostępna przez '''<nowiki>http://yourwebserver.com/moodle</nowiki>''') albo możesz skopiować całą zawartość tego folderu bezpośrednio do katalogu dokumentów twojego serwera (wtedy twoja witryna będzie dostępna na '''<nowiki>http://yourwebserver.com</nowiki>''').

Jeśli pobierasz Moodle na swój lokalny komputer, a dopiero później wysyłasz na serwer WWW, to zazwyczaj lepiej jest wysłać całe archiwum w jednym pliku, a rozpakować już na serwerze. Nawet interfejsy hostingowe takie jak cPanel umożliwiają ci dekompresję archiwów w "Menedżerze plików".

=== Struktura katalogu moodle ===

Możesz spokojnie opuścić tą sekcję, ale jeśli przeczytasz to krótkie streszczenie, będziesz lepiej zorientowany w strukturze katalogów:

:''config.php'' - zawiera podstawowe ustawienia. Ten plik nie jest częścią samego Moodle - zostanie utworzony przez ciebie.
:''install.php'' - skrypt, który uruchomisz w celu utworzenia pliku config.php
:''version.php'' - określa wersję kodu Moodle
:''index.php'' - główna strona witryny
:''admin/'' - kod, służący do zarządzania serwerem
:''auth/'' - moduły wtyczek, służących do uwierzytelniania
:''blocks/'' - moduły wtyczek, służących do obsługi małych bloków tekstowych, znajdujących się z boku wielu stron
:''calendar/'' - kod, obsługujący zarządzanie i wyświetlanie kalendarzy
:''course/'' - kod wyświetlający i zarządzający kursami
:''doc/'' - dokumentacja pomocy Moodle (np. ta strona)
:''files/'' - kod wyświetlający i zarządzający plikami wysłanymi na serwer
:''lang/'' - teksty w różnych językach, jeden katalog na język
:''lib/'' - biblioteki rdzenia kodu Moodle
:''login/'' - kod do obsługi kont
:''mod/'' - zawiera wszystkie główne moduły kursów Moodle
:''pix/'' - podstawowa grafika strony
:''theme/'' - motywy graficzne/skórki, zmieniające wygląd strony
:''user/'' - kod wyświetlający i zarządzający użytkownikami

== Instalacja i konfiguracja systemu ==
Aby upewnić się, że Moodle zostanie pomyślnie zainstalowany, musisz sprawdzić, czy ustawienia serwera są prawidłowe. Następnie utwórz pustą bazę danych do użytku Moodle'a. Na zakończenia utworzysz katalog na twardym dysku, w którym będą przechowywane twoje materiały i inne pliki, które wgrasz do kursów.

=== Sprawdź ustawienia serwera WWW ===
* Najpierw upewnij się, że twój serwer jest skonfigurowany tak, aby traktować pliki o nazwie index.php jako domyślne strony (prawdopodobnie obok takich plików jak index.html, default.htm itd.). W Apache'u ustawia się to za pomocą parametru DirectoryIndex w pliku httpd.conf. Mój zazwyczaj wygląda mniej więcej tak:

'''DirectoryIndex''' index.php index.html index.htm

:Wystarczy, że index.php znajdzie się na tej liście (najlepiej na jej początku, aby zwiększyć wydajność).

* Następnie, '''jeśli używasz Apache 2''', powinieneś włączyć zmienną ''AcceptPathInfo'', która pozwoli skryptom na przekazywanie argumentów w ten sposób: <nowiki>http://serwer/plik.php/arg1/arg2</nowiki>. Jest to konieczne do działania względnych łączy między twoimi zasobami, a także powoduje wzrost wydajności. Możesz włączyć tą opcję, dodając poniższą linię do pliku httpd.conf:

'''AcceptPathInfo''' on

=== Sprawdź ustawienia PHP ===
Moodle wymaga ustawienia pewnych opcji PHP. '''Na większości serwerów opcje te są włączone domyślnie'''. Jednakże, niektóre serwery PHP (i niektóre najnowsze wersje samego PHP) mogą ustawiać nieco odmienne opcje. Są one zdefiniowane w pliku konfiguracyjnym PHP (zwanym przeważnie '''php.ini'''):

magic_quotes_gpc = 1 (zalecane, ale nie konieczne)
magic_quotes_runtime = 0 (konieczne)
file_uploads = 1
session.auto_start = 0
session.bug_compat_warn = 0

:Przy okazji edytowania php.ini, możesz także ustawić inne, opcjonalne ustawienia. Przykładowo możesz zwiększyć maksymalny rozmiar przesyłanego pliku, który domyślnie wynosi 2M(egabajty). Dla przykładu, ustawmy tą opcję na 16 Megabajtów:

post_max_size = 16M
upload_max_filesize = 16M

=== Używanie plików .htaccess do konfigurowania opcji serwera i PHP ===

Powyższą metodę możesz stosować, jeśli posiadasz bezpośredni dostęp do plików serwera. Jeśli jednak instalujesz Moodle na pojedynczym koncie, nie masz dostępu do plików '''httpd.conf''' lub '''php.ini''' albo instalujesz Moodle obok innych aplikacji, wymagających innych ustawień, nie przejmuj się, cały czas możesz wprowadzić własne ustawienia. Poniższy sposób działa tylko z serwerem Apache i tylko, jeśli opcja nadpisywania (ang. Override) zostały uaktywnione w głównej konfiguracji Apache'a.

* W głównym katalogu Moodle utwórz plik '''.htaccess''', zawierający poniższe linie:

DirectoryIndex index.php index.html index.htm
php_flag magic_quotes_gpc 1
php_flag magic_quotes_runtime 0
php_flag file_uploads 1
php_flag session.auto_start 0
php_flag session.bug_compat_warn 0

:Jeśli używasz Apache'a w wersji 2, dodaj jeszcze te linie:

<IfDefine APACHE2>
AcceptPathInfo on
</IfDefine>

:W przeciwnym wypadku dodaj tą pojedynczą linijkę:
AcceptPathInfo on

* Jeśli chcesz, możesz także zmieniać ustawienia takie jak np. maksymalny rozmiar wysyłanego pliku przez dodanie poniższych linijek:

LimitRequestBody 0
php_value upload_max_filesize 2M
php_value post_max_size 2M

* Najprościej skopiować przykładowy plik z lib/htaccess i dopasować go do swoich potrzeb. Zawiera on dalsze instrukcje. Aby skopiować plik, używając powłoki Uniksa:

cp lib/htaccess .htaccess

'''Uwaga''': Plików .htaccess używaj tylko [http://httpd.apache.org/docs/1.3/howto/htaccess.html#when w ostatecznym przypadku]. Ich używanie może mieć znaczący wpływ na wydajność twojej witryny i powodować powolne wczytywanie stron.

=== Tworzenie pustej bazy danych ===

W swoim systemie bazodanowym musisz utworzyć pustą bazę danych (np. "''moodle''") oraz specjalnego użytkownika (np. "moodleuser"), który będzie miał dostęp do tej i tylko do tej bazy. Dla celów testowych możesz co prawda użyć użytkownika "root", ale nie rób tego na serwerze produkcyjnym: jeśli crackerzy poznają twoje hasło, zagrożony będzie cały system bazodanowy, zamiast tylko jednej bazy danych Moodle'a.

::'''Uwaga:''': Miej na uwadze, że począwszy od wersji 1.5.x Moodle'a, Moodle nie współpracuje z włączonym trybem ścisłym MySQL 5.x (STRICT_TRANS_TABLES i/lub STRICT_ALL_TABLES) -- obejrzyj [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=58552 dyskusję na forum]. Tak więc jeśli używasz MySQL 5.x, wyedytuj plik konfiguracyjny MySQL ("my.ini" w Windows i "my.cnf" w Uniksach) i wykomentuj tą opcję albo ustaw ją na <code>sql-mode=<nowiki>''</nowiki></code>. Musisz zrestartować MySQL po wprowadzeniu tej zmiany. Jeśli nie masz dostępu do swojego serwera, użyj PHPMyAdmin (lub innego klienta MySQL) i wprowadź polecenie <code>SET @@global.sql_mode=<nowiki>''</nowiki>;</code> (upewnij się, że używasz apostrofów (nie cudzysłowów) i nie zapomnij o średniku).

==== Na koncie hostingowym ====
Jeśli posiadasz konto hostingowe, prawdopodobnie masz dostęp do panelu kontrolnego na WWW, w którym możesz utworzyć bazę danych.

System '''[http://www.cpanel.com/ cPanel]''' jest jednym z najpopularniejszych produktów tego typu. Aby utworzyć bazę danych w cPanelu:

# Kliknij ikonę "'''MySQL Databases'''"
# Wpisz "moodle" w polu "database" i kliknij "'''Add Database'''".
# Wpisz nazwę użytkownika i hasło (takie, którego jeszcze nigdzie nie używałeś) w odpowiednich polach i kliknij "'''Add User'''".
# Zauważ, że nazwa użytkownika i nazwa bazy danych mogą zostać automatycznie poprzedzone nazwą twojego konta w cPanelu. Wprowadzając te wartości później do instalatora Moodle, użyj pełnych nazw.

==== Używając wiersza poleceń ====

Jeśli posiadasz dostęp do wiersza poleceń Uniksa lub Windowsa, możesz zrobić to samo, wpisując odpowiednie polecenia. Powinieneś to zrobić, używając programu MySQL Client, tak jak pokazano poniżej (polecenia, które wpisujesz, są wyróżnione tłustym drukiem):

- Uruchom program MySQL Client:
#'''mysql -u root -p'''
Enter password:
Welcome to the MySQL monitor. Commands end with ; or \g.
Your MySQL connection id is 2 to server version: 5.0.22-log

Type 'help;' or '\h' for help. Type '\c' to clear the buffer.

mysql>

- Znak zachęty zmieni się na "mysql>", wskazując na fakt, że pracujesz w programie MySQL Client. Podczas pracy w MySQL wszystkie polecenia, jakie wpisujesz, muszą kończyć się średnikiem (jeśli wciśniesz enter zanim wpiszesz średnik, ukaże ci się znak kontynuacji linii "->"; jest to twoja druga szansa na wpisanie średnika i ponowne wciśnięcie klawisza enter).

- Zacznij od sprawdzenia, czy jakakolwiek z istniejących baz danych nazywa się już "moodle". Jeśli tak, to powinieneś podmienić nazwę twojej bazy danych we wszystkich dalszych poleceniach:
mysql> '''SHOW DATABASES;'''
+-------------------------+
| Database |
+-------------------------+
| information_schema |
| mysql |
| test |
+-------------------------+
3 rows in set (0.03 sec)

- Utwórz bazę danych do przechowywania tabel Moodle'a. My nazwiemy ją "moodle", jako że baza o takiej nazwie jeszcze nie istnieje. Jeśli po wykonaniu powyższego polecenia zobaczysz już słowo "moodle" na liście, nazwij swoją bazę inaczej.
mysql> '''CREATE DATABASE moodle;'''
Query OK, 1 row affected (0.00 sec)

- Zmień domyślne kodowanie i porządek znaków (ang. collation) bazy danych "moodle" na UTF8 (pomiń ten krok, jeśli instalujesz Moodle 1.5 lub wcześniejszy):
mysql> '''ALTER DATABASE moodle DEFAULT CHARACTER SET utf8 COLLATE utf8_unicode_ci;'''
Query OK, 1 row affected (0.00 sec)

- Utwórz użytkownika z hasłem, który będzie miał dostęp do bazy "moodle" i nadaj mu odpowiednie uprawnienia. Nazwiemy tego użytkownika "moodleuser", a hasło ustawimy na "yourpassword". Dobrym pomysłem jest zmiana tej nazwy i hasła, aczkolwiek większość ludzi używa nazwy "moodleuser". Zapamiętaj wybraną nazwę użytkownika i hasło, będziesz ich potrzebował później. Poniższe polecenie jest dosyć długie, zostało więc podzielone na kilka linii, przez kilkukrotne wciśnięcie klawisza enter.
mysql> '''GRANT SELECT,INSERT,UPDATE,DELETE,CREATE,CREATE TEMPORARY TABLES,'''
-> '''DROP,INDEX,ALTER ON moodle.*'''
-> '''TO moodleuser@localhost IDENTIFIED BY 'yourpassword';'''
Query OK, 0 rows affected (0.01 sec)

:'''Ostrzeżenia bezpieczeństwa''': Nigdy nie używaj hasła zaprezentowanego powyżej. Upewnij się, że twoje hasło jest silne (mieszanka cyfr oraz wielkich i małych liter). Unikaj przyznawania wszystkich praw do bazy danych (np. przez słowo kluczowe ALL).
:'''Zauważ''': Od wersji 4.0.1 MySQL nie musisz nadawać uprawnienia CREATE TEMPORARY TABLES.

- Wyjdź z klienta MySQL:
mysql> '''QUIT'''
Bye
#

- Przeładuj tabele uprawnień za pomocą programu mysqladmin:
#'''mysqladmin -u root -p reload'''
Enter password:
#

Kilka przykładów dla PostgreSQL:

# su - postgres
> psql -c "create user moodleuser createdb;" template1
> psql -c "create database moodle with encoding 'unicode';" -U moodleuser template1
> psql -c "alter user moodleuser nocreatedb;" template1
> psql -c "alter user moodleuser with encrypted password 'yourpassword';" template1
> su - root
# /etc/init.d/postgresql reload

Jeśli polecenie utworzenia bazy danych (>psql -c "create database moodle...") zwraca błąd, możesz spróbować:
psql -c "create database moodle with template=template1 encoding = 'unicode' owner = moodleuser location = '/var/mydata';"

Jeśli podczas tworzenia bazy danych ("create database...") zostaniesz poproszony o wpisanie hasła, uruchom polecenie zawierające "encrypted password", zanim będziesz kontynuował.

'''Zobacz także''':
* Instrukcje krok-po-kroku w [https://docs.moodle.org/en/Step-by-step_Install_Guide_for_Ubuntu installation for Ubuntu(Debian)]

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

=== Tworzenie katalogu z danymi (moodledata) ===

Moodle będzie potrzebował trochę miejsca na twardym dysku twojego serwera, do przechowywania wgranych plików, takich jak dokumenty kursów czy obrazki uczniów. Instalator Moodle będzie się starał samodzielnie utworzyć ten katalog, jednak jeśli mu się nie uda, będziesz musiał to zrobić ręcznie.

'''Ostrzeżenie bezpieczeństwa''': Z przyczyn bezpieczeństwa, najlepiej uczynić ten katalog niedostępnym z zewnątrz (z Internetu). Najprostszą metodą, aby to osiągnąć jest umieszczenie go NA ZEWNĄTRZ katalogu z dokumentami WWW. Jeśli jednak z jakichś przyczyn musi się on znajdować w tym katalogu i używasz Apache'a, zabezpiecz ten katalog przez utworzenie w nim pliku '''.htaccess''', zawierającego poniższe linie:

order deny,allow
deny from all

'''Uprawnienia''': Aby upewnić się, że Moodle może zapisywać wysyłane pliki do tego katalogu, sprawdź, czy serwer WWW posiada uprawnienia do odczytu, zapisu i wykonywania w obrębie tego folderu. Na maszynach uniksowych, oznacza to, że właścicielem tego katalogu powinien być użytkownik "nobody" lub "apache" i powinien mieć on uprawnienia odczytu, zapisu i wykonania. Przykładowo, aby zmienić właściciela na "nobody", możsez użyć polecenia:

chown -R nobody:apache moodledata

Aby zmienić uprawnienia tak, żeby użytkownik mógł czytać, pisać i otwierać ten katalog, wpisz:

chmod -R 0770 moodledata

'''Uwaga''': Jeśli otrzymujesz komunikaty "brak dostępu" (ang. "permission denied"), spróbuj ''chmod -R 0770 moodledata'', a potem zmień ustawienia tak, aby były bezpieczniejsze. Bardziej bezpiecznym ustawieniem jest ''chmod -R 0750 moodledata''. Zgodnie z komentarzami w pliku config-dist.php, "W systemach hostingowych może zajść potrzeba upewnienia się, że grupa nie ma żadnych uprawnień, podczas gdy inni (others) posiadają pełne uprawnienia.". Aby to zrobić, możesz użyć polecenia ''chmod -R 707 moodledata''. Zobacz także [[Bezpieczeństwo | stronę o bezpieczeństwie]].

Pamiętaj, że domyślnie Moodle będzie monitował o fakcie, że katalog z danymi Moodle'a znajduje się wewnątrz katalogu sieciowego, lecz możesz go umieścić gdzie tylko chcesz. W przyszłości możesz go przenieść, jednak jeśli to zrobisz, pamiętaj o odpowiednim wyedytowaniu pliku '''config.php'''. Na przykład, jeśli moodledata jest podkatalogiem folderu data, odpowiedni wpis będzie wyglądał następująco:

$CFG->dataroot = '/data/moodledata';

'''CPanel i konta hostingowe''': W systemie cPanel możesz użyć menedżera plików, aby odszukać katalog, kliknąć go, a następnie wybrać "Change Permissions" ("Zmień uprawnienia"). Na wielu współdzielonych serwerach hostingowych będziesz prawdopodobnie musiał ograniczyć dostęp do twojej "grupy" (aby zabezpieczyć się przed zmienianiem twoich plików przez innych klientów hostingu), jednocześnie przyznawając pełne prawa do odczytu/zapisu dla wszystkich innych (to pozwoli serwerowi WWW na dostęp do twoich plików). Porozmawiaj z administratorem swojego serwera, jeśli masz kłopoty z właściwym ustawieniem tych uprawnień. W szczególności, nie będzie możliwe utworzenie używalnego katalogu z danymi na witrynach, których PHP używa opcji "'''Trybu bezpiecznego'''" (ang. Safe Mode).

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

== Uruchom skrypt instalacyjny aby utworzyć config.php ==

Aby uruchomić skrypt instalacyjny (install.php), po prostu wejdź na główną stronę twojej instalacji Moodle'a albo bezpośrednio '''<nowiki>http://twojserwer/install.php</nowiki>'''.

(Instalator będzie próbował ustawić ciasteczko sesji. Jeśli dostałeś ostrzeżenie od przeglądarki, upewnij się, że akceptujesz ciasteczka!)

Moodle wykryje, że konfiguracja jest konieczna i poprowadzi cię przez kilka ekranów, aby pomóc ci w tworzeniu nowego pliku konfiguracyjnego '''config.php'''. Na końcu tego procesu Moodle spróbuje zapisać plik we właściwym miejscu. Jeśli ta próba się nie powiedzie, będziesz mógł pobrać wygenerowany plik '''config.php''' i wgrać go w odpowiednie miejsce na serwerze.

Podczas procesu instalacji instalator wykryje wszelkie problemy związane ze środowiskiem twojego serwera i podpowie ci, jak sobie z nimi poradzić. W większości przypadków te wskazówki powinny być wystarczające, jednak jeśli będziesz miał kłopoty, skorzystaj z Installation Forum (forum dotyczące instalacji).

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

== Kontynuuj konfigurację na stronie administratora ==

Po wygenerowaniu podstawowego config.php, próba wejścia na główną stronę twojej witryny przekieruje cię na stronę administratora w celu dopełnienia konfiguracji.

Kiedy odwiedzisz stronę administratora za pierwszym razem, będziesz musiał zaakceptować umowę GPL "shrink wrap". Bez tego nie będziesz mógł kontynuować.

Następnie Moodle rozpocznie proces konfigurowania twojej bazy danych i tworzenia tabel do przechowywania danych. Najpierw tworzone się główne tabele. Powinieneś zobaczyć kilka poleceń SQL i komunikatów statusu, podobnych do tych:

CREATE TABLE course (
id int(10) unsigned NOT NULL auto_increment,
category int(10) unsigned NOT NULL default '0',
password varchar(50) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
fullname varchar(254) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
shortname varchar(15) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
summary text NOT NULL,
format tinyint(4) NOT NULL default '1',
teacher varchar(100) NOT NULL default 'Teacher',
startdate int(10) unsigned NOT NULL default '0',
enddate int(10) unsigned NOT NULL default '0',
timemodified int(10) unsigned NOT NULL default '0',
PRIMARY KEY (id)
) TYPE=MyISAM;

SUCCESS

...i tak dalej, a na końcu: Main databases set up successfully.

Jeśli nie zobaczysz podobnych komunikatów, będzie to oznaczało, że jest problem z opcjami konfiguracyjnymi w pliku config.php. Sprawdź, czy PHP nie jest ustawiony w tryb bezpieczny (komercyjne usługi hostingowe czasami mają ten tryb włączony). Możesz sprawdzić zmienne PHP, tworząc mały plik .php zawierający linijkę '''<?php [[phpinfo]]() ?>''' i wyświetlając go w przeglądarce. Sprawdź wszystkie opcje i spróbuj ponownie.

Przewiń na sam dół tej strony i kliknij link "Continue".

Powinieneś zobaczyć formularz, gdzie możesz zdefiniować więcej zmiennych konfiguracyjnych, takich jak domyślny język, hosty SMTP, itd. Nie martw się tym, że wszystko musisz ustawić teraz. Zawsze możesz wrócić do tych ustawień poprzez interfejs administratora. Domyślne ustawienia są dość przyjazne i w większości przypadków bezpieczne. Przewiń na dół tej strony i kliknij "Save changes" ("zachowj zmiany").

Jeśli - i tylko wtedy, gdy - staniesz na tej stronie i nie będziesz mógł kontynuować, to twój serwer prawdopodobnie ma problem "złego nadawcy" (tak go nazywam). Jest to proste do naprawienia: wystarczy wyłączyć opcję "secureforms" i spróbować ponownie.

Potem zobaczysz więcej stron, które będą zawierały mnóstwo komunikatów o statusach. W tym czasie będą tworzyły się tabele wymagane przez różne moduły Moodle'a. Tak jak poprzednio, wszystkie te statusy powinny być green.

Przewiń na sam dół tej strony i kliknij link "Continue".

Kolejna strona jest formularzem, gdzie możesz zdefiniować parametry twojej witryny i strony głównej, takie jak nazwa, format, opis, itd. Wypełnij go (zawsze możesz zmienić je później) i kliknij "Save changes".

Na samym końcu zostaniesz poproszony o utworzenie nadrzędnego użytkownika-administratora, który później będzie miał dostęp do stron administratorskich. Wypełnij poszczególne pola swoim imieniem, adresem e-mail, etc. i kliknij "Save changes". Nie wszystkie pola są wymagane, ale jeśli pominiesz jakieś ważne, zostaniesz ponownie poproszony o jego wypełnienie.

'''Upewnij się, że pamiętasz nazwę użytkownika i hasło do konta administratora. Będzie ono potrzebne, aby uzyskać dostęp do strony administratora w przyszłości.'''

(Jeśli z jakiegoś powodu twoja instalacja została przerwana albo wystąpił jakiś błąd, który nie pozwala ci się zalogować jako administrator, zazwyczaj możesz się zalogować, używając domyślnej nazwy użytkownika "'''admin'''" i hasła "'''admin'''".)

Jeśli instalacja przebiegła pomyślnie, zostaniesz przekierowany na główną stronę twojej nowej witryny! Zwróć uwagę na łącza administratorskie w lewym dolnym rogu strony (są one widoczne także na oddzielnej stronie administratora). Te elementy są widoczne tylko dla ciebie, ponieważ jesteś zalogowany jako administrator. Dalszego zarządzania Moodlem możesz dokonywać za pomocą tego menu. Możesz między innymi:

* tworzyć i usuwać kursy
* tworzyć i edytować konta użytkowników
* administrować kontami nauczycieli
* zmieniać ustawienia całej witryny, takie jak motywy graficzne itp.

Ale jeszcze nie skończyłeś instalacji! Została do zrobienia jeszcze jedna bardzo ważna rzecz (zobacz następną sekcję o cronie).

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

== Konfiguracja crona ==

Patrz: [[Cron|instrukcje dotyczące crona]].

== Ustawienia backupów ==

Obejrzyj [[Backup settings|instrukcje dotyczące backupów]].

[[Instalacja_Moodle#Spis_treści|Spis treści]]
[[Instalacja_Moodle#Spis_tresci|Spis treści]]
[[Instalacja_Moodle#|Spis treści]]

== Tworzenie nowego kursu ==

Kiedy Moodle działa już poprawnie, możesz utworzyć nowy kurs.

Wybierz "Create a new course" ze strony administratora (lub hiperłączy administratorskich na stronie głównej).

Wypełnij formularz, przywiązując szczególną uwagę do formatu kursu. Na tym etapie nie musisz się martwić o szczegóły, wszystko może być zmienione później. Zwróć uwagę na żółte ikony pomocy, które możesz znaleźć na każdym kroku. Oferują one pomoc kontekstową we wszystkich aspektach.

Kliknij "Save changes". Zostaniesz przekierowany do nowego formularze, gdzie możesz przypisać nauczycieli do kursów. Możesz przypisywać kursy tylko istniejącym kontom nauczycielskim. Aby dodać nowego nauczyciela, albo poproś go o to osobiście (obejrzyj stronę logowania) albo sam utwórz mu konto, używając opcji "Add a new user" na stronie administratora.

Teraz kurs jest gotowy do modyfikacji i dostosowywania. Jest także dostępny w menu "Courses" na stronie głównej.

== Zobacz także ==

* [[Instalacja FAQ]]
* [[Kompletne pakiety instalacyjne]] czasem mogą być łatwiejsze do pierwszej instalacji
* [[Instalacja AMP|Instalacja Apache, MySQL i PHP]] - opensource'owe programy, które mogą uruchomić Moodle w sieci lub lokalnie
* [[Aktualizacja Moodle]]
* Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=42688 Selecting a web host for Moodle] forum discussion
* [[masquerading|Masquerading]] - uruchamianie Moodle'a za maskaradą lub NAT-em

[[Category:Instalacja]]

[[en:Installing Moodle]]

Instalacja Moodle

2008-01-07T19:42:48Z

Szymonk:

'''Po pierwsze: nie panikuj! :-)'''

Ten przewodnik wyjaśnia, jak po raz pierwszy zainstalować Moodle. Niektóre z opisanych kroków zawierają rozbudowane, szczegółowe instrukcje i większość możliwych sposobów instalacji serwera. Z tego powodu ta strona może wyglądać skomplikowanie i wydawać się bardzo długa. Nie panikuj, tak naprawdę jeśli będziesz wiedział co robić, możesz zainstalować Moodle w kilka minut!

W razie problemów przeczytaj tę stronę uważnie - większość kwestii została już tutaj wyjaśniona. Jeśli cały czas będziesz miał kłopoty, możesz poszukać pomocy u społeczności Moodle'a za pomocą [http://moodle.org/course/view.php?id=5 Using Moodle] na stronach moodle.org.

Inną możliwością jest skontaktowanie się z [http://moodle.com/hosting/ Partnerem Moodle, oferującym hosting Moodle'a], który zapewni kompleksową opiekę hostingową Moodle'a. W ten sposób możesz zignorować cały ten tekst i przejść od razu do nauki! Partner Moodle jest zalecaną opcją, jednak jeśli zdecydujesz się na firmę hostingową, oferującą cpanel, to [http://otaru-jc.ac.jp/hagley/settingupmoodleonhostingwithcpanel.swf ten tutorial] pomoże ci przejść przez proces wyboru hosta i postawienia moodle przez cpanel.

Jeśli chcesz uruchomić Moodle na twoim własnym komputerze, a ta strona zraża cię do siebie samym wyglądem, obejrzyj nasze przewodniki: [[Instalacja AMP|Instalacja Apache, MySQL i PHP (AMP)]] lub [[Kompletne pakiety instalacyjne|jak zainstalować jeden z kompletnych pakietów instalacyjnych]]. Zawierają one alternatywne instrukcje dotyczące instalacji na większości popularnych platform.

== Wymagania ==

Moodle jest rozwijany głównie na Linuksie, przy użyciu [[Apache]], [[MySQL]] i [[PHP]] (grupę tych czterech programów nazywa się czasem platformą LAMP), ale jest też regularnie testowany na systemach operacyjnych: Windows XP/2000/2003 (WAMP), Solaris 10 (Sparc i x64), Mac OS X oraz Netware 6. Możliwa jest także obsługa PostgreSQL, Oracle i Microsoft SQL Server.

'''Jeśli używasz konta hostingowego''': Większość kont spełnia wszystkie te wymagania od razu. Powinieneś skontaktować się z działem wsparcia twojego usługodawcy, aby upewnić się, że tak jest '''jeszcze przed''' podpisaniem z nimi umowy. Szczególnie ważne jest, aby zapytać o limity pamięci na PHP i limity zapytań MySQL. Jeśli podpisałeś już umowę, a usługodawca nie dostarcza ci konta o odpowiednich parametrach, zapytaj dlaczego i rozważ zmianę usługodawcy, jeśli ten nie dostosuje się do twoich wymagań.

Wymagania Moodle:
'''Sprzęt''' (chyba, że używasz serwera hostingowego).
* Przestrzeń dyskowa: min. 160MB wolnego miejsca. Będziesz potrzebował więcej, aby przechowywać materiały do nauczania.
* Pamięć: minimum 256MB, zalecany 1GB. Ogólna zasada jest taka, że Moodle może obsługiwać ''jednocześnie'' 50 użytkowników na każdy 1GB RAM-u, jednak liczby te mogą się różnić w zależności od twojego sprzętu i oprogramowania.
'''Oprogramowanie'''
* Serwer WWW. Większość ludzi używa [[Apache]]'a, ale Moodle powinien działać także pod każdym innym serwerem obsługującym [[PHP]], takim jak [[IIS]] dla Windows. PHP narzuca swoje wymagania dotyczące serwera WWW. Są one jednak skomplikowane i najprościej trzymać się zasady używania możliwie najnowszej wersji serwera WWW.
* Interpreter PHP. (Miej na uwadze, że występowały problemy przy próbach zainstalowania Moodle'a razem z [http://www.php-accelerator.co.uk PHP-Accelerator].) Obecnie istnieją dwie dostępne wersje (lub raczej gałęzie) PHP: PHP4 i PHP5. Wymagania dotyczące wersji przedstawiono poniżej.
** Dla Moodle w wersji 1.4 lub późniejszej: PHP4 (wersja 4.1.0 lub późniejsza) lub PHP5 (wersja 5.1.0 lub późniejsza).
** Dla Moodle w wersji 1.6 lub późniejszej: PHP4 (wersja 4.3.0 lub późniejsza) lub PHP5 (wersja 5.1.0 lub późniejsza).
** Przyszła wersja Moodle 2.0 i późniejsze nie będą wspierały PHP4 i będą wymagały PHP5 (w wersji 5.2.0 lub późniejszej).
** Ustawienia PHP
*** ''safe_mode'' musi być ustawiony na OFF (sprawdź w pliku php.ini albo pliku konfiguracyjnym Apache'a)
*** ''memory_limit'' powinien być minimalnie 16M (32M jest zalecane dla Moodle 1.7, a 40M dla Moodle 1.8 i późniejszych). Duże witryny mogą potrzebować więcej niż 128M. PHP 5.2.x potrzebuje większego memory_limit, niż poprzednie wersje. 64-bitowe systemy operacyjne potrzebują jeszcze więcej.
*** ''session.save_handler'' musi być ustawiony na files (pliki).
** Rozszerzenia i biblioteki PHP
*** Rozszerzenie mbstring jest zalecane dla Moodle 1.6 i późniejszych.
*** Rozszerzenie iconv jest zalecane dla Moodle 1.6 i późniejszych.
*** [http://www.libgd.org/ Biblioteka GD], biblioteka [http://www.freetype.org/ FreeType 2] oraz rozszerzenia są potrzebne do generowania dynamicznych wykresów generowanych przez strony związane z logami.
*** Rozszerzenie mysql jest wymagane, jeśli używasz bazy danych MySQL. Zwróć uwagę, że w niektórych dystrybucjach Linuksa (np. w RedHacie) to rozszerzenie jest instalowane opcjonalnie.
*** Rozszerzenie pgsql jest wymagane, jeśli używasz bazy danych PostgreSQL.
*** Rozszerzenie zlib jest wymagane do obsługi archiwów zip.
*** Rozszerzenie curl jest zalecane w przypadku Moodle 1.8 i późniejszych.
*** Rozszerzenie tokenizer jest zalecane dla Moodle 1.8 i późniejszych.
*** Rozszerzenia curl i openssl są wymagane do obsługi sieci w Moodle (wersja 1.8 i późniejsze).
*** Inne rozszerzenia PHP mogą być wymagane do obsługi dodatkowych funkcji Moodle, szczególnie zewnętrznego uwierzytelniania i/lub rejestracji (np. rozszerzenie LDAP do uwierzytelniania przez LDAP czy rozszerzenie sockets do serwera chat).
* Działający serwer bazodanowy: [[MySQL]] lub [[PostgreSQL]] są całkowicie wspierane i zalecane do używania z każdą wersją Moodle. Obsługa Microsoft SQL Server i Oracle została dodana w Moodle 1.7. MySQL jest wyborem wielu ludzi, ale są też pewne [[Arguments in favour of PostgreSQL|argumenty przemawiające za PostgreSQL]], zwłaszcza, jeśli planujesz szeroko rozwinąć działalność.
** Dla Moodle 1.5 i późniejszych, MySQL (w wersji 3.23 lub późniejszej) albo PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej).
** Dla Moodle 1.6 i późniejszych, MySQL (w wersji 4.1.12 lub późniejszej) albo PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej).
** Dla Moodle 1.7 i późniejszych, MySQL (w wersji 4.1.12 lub późniejszej), PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej) albo Microsoft SQL Server 2005 (w wersji 9 lub [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=59284 SQL Server Express 2005])
: Uwagi dot. MySQL: W Moodle 1.6 lub późniejszych, jeśli używasz wyłącznie języków łacińskich, możesz używać MySQL 4.1.12. Jeśli używasz języków innych niż łacińskie, potrzebujesz MySQL 4.1.16 lub późniejszego. Obecnie opcja "strict mode" MySQLa musi być wyłączona (ustawiona na "" lub "MYSQL40") w pliku konfiguracyjnym MySQL.
: Uwagi dot. PostgreSQL: Minimalną wersją PostgreSQL jest 7.4, ale Moodle jest często używany z wersją 8.0 lub 8.1.

== Ilu użytkowników? ==

Poza wymaganiami sprzętowymi i programowymi, będziesz także musiał pomyśleć o objętości twojej instalacji Moodle w znaczeniu ilu użytkowników ma obsługiwać. Istotne są dwie liczby:

* '''Użytkownicy przeglądający''': maksymalna liczba użytkowników, którzy będą mogli przeglądać twoją witrynę Moodle'a. Ta liczba jest równa liczbie komputerów w twojej organizacji lub na twoim kursie, w zależności od tego, która z nich jest większa.
* '''Równocześni użytkownicy bazy''': maksymalna liczba użytkowników, którzy będą korzystać z bazy danych (potrzebnej dla aktywności Moodle'a takich jak quizy). Jest to liczba użytkowników, którzy będą jednocześnie korzystać z Moodle'a. W instytucji edukacyjnej, użyj planu zajęć, aby znaleźć tą liczbę.

Jeśli już poznasz te dwie liczby, możesz się zastanowić, czy twoja instalacja Moodle'a sprosta wielkości zadania. Dokładna liczba użytkowników zależy od konkretnej kombinacji sprzętu/oprogramowania/sieci. Zazwyczaj ilość zainstalowanej pamięci RAM ma decydujące znaczenie, ale także szybkość procesora może zmniejszyć czas potrzebny na wczytanie się strony.

Ogólna zasada dla pojedynczego serwera jest taka, że przybliżona maksymalna ilość użytkowników = RAM (GB) * 50, a przybliżona maksymalna ilość użytkowników przeglądających jest 5 razy większa od poprzedniej wartości. Przykładowo, uniwersytet z 500 komputerami w kampusie i 100 równoległymi użytkownikami potrzebuje 2GB RAM-u na serwerze, aby obsłużyć jednocześnie tylu użytkowników.

'''Uwaga dla korzystających z konta hostingowego''': zapytaj swojego usługodawcę o limity na liczbę jednoczesnych połączeń do bazy i na obciążenie procesora. To da ci dobre przybliżenie liczby użytkowników, jaką może obsłużyć Moodle.

'''Uwaga:''' Na dzień 31 sierpnia 2007 kod Moodle 1.8.2 cały czas nie jest przystosowany do dużej instalacji, szczególnie, jeśli posiadasz dużą ilość kursów (powyżej 20 000). Główną przyczyną jest fakt, że kody związane z rolami nie są jeszcze do końca zoptymalizowane pod względem zapytań do bazy i cały czas wymagają pracy. Jeśli planujesz używanie kodu 1.8.2 dla dużej instytucji, upewnij się, że masz wystarczająco dużo czasu, aby wykonać odpowiednie testy i profilowanie wydajności.

[Uaktualnienie] Powyższy problem z wydajnością został częściowo zlikwidowany w najnowszych wersjach 1.8.3+ (obejrzyj tą dyskusję: http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=83281). Jednak cały czas powinieneś ostrożnie podchodzić do instalowania Moodle 1.8.x w dużym środowisku.

== Pobierz pliki i skopiuj na miejsce ==

Możesz pobrać Moodle na dwa sposoby: w skompresowanym pakiecie albo przez CVS.
* Są dwa rodzaje skompresowanych pakietów w http://download.moodle.org/ dziale download: http://download.moodle.org/]: standardowa dystrybucja zawierająca tylko pliki Moodle'a i [[Kompletne pakiety instalacyjne|kompletna instalacja]], zawierająca programy do zarządzania Moodle'em w środowisku sieciowym.
* Podczas używania CVS, pomocne wskazówki znajdziesz na stronie [[CVS for Administrators]]. Pełne [http://cvs.moodle.org/moodle/ repozytorium CVS Moodle'a] jest również dostępne do przeglądania.

Po pobraniu pliku, rozpakuj archiwum używając
tar -zxvf [nazwapliku]
lub
unzip [nazwapliku]

Jeśli używasz CVS, uruchom polecenie CVS Checkout. Zostanie utworzony katalog "moodle", zawierający kilka plików i folderów.

Możesz umieścić cały folder w katalogu dokumentów twojego serwera WWW (w takim przypadku twoja witryna będzie dostępna przez '''<nowiki>http://yourwebserver.com/moodle</nowiki>''') albo możesz skopiować całą zawartość tego folderu bezpośrednio do katalogu dokumentów twojego serwera (wtedy twoja witryna będzie dostępna na '''<nowiki>http://yourwebserver.com</nowiki>''').

Jeśli pobierasz Moodle na swój lokalny komputer, a dopiero później wysyłasz na serwer WWW, to zazwyczaj lepiej jest wysłać całe archiwum w jednym pliku, a rozpakować już na serwerze. Nawet interfejsy hostingowe takie jak cPanel umożliwiają ci dekompresję archiwów w "Menedżerze plików".

=== Struktura katalogu moodle ===

Możesz spokojnie opuścić tą sekcję, ale jeśli przeczytasz to krótkie streszczenie, będziesz lepiej zorientowany w strukturze katalogów:

:''config.php'' - zawiera podstawowe ustawienia. Ten plik nie jest częścią samego Moodle - zostanie utworzony przez ciebie.
:''install.php'' - skrypt, który uruchomisz w celu utworzenia pliku config.php
:''version.php'' - określa wersję kodu Moodle
:''index.php'' - główna strona witryny
:''admin/'' - kod, służący do zarządzania serwerem
:''auth/'' - moduły wtyczek, służących do uwierzytelniania
:''blocks/'' - moduły wtyczek, służących do obsługi małych bloków tekstowych, znajdujących się z boku wielu stron
:''calendar/'' - kod, obsługujący zarządzanie i wyświetlanie kalendarzy
:''course/'' - kod wyświetlający i zarządzający kursami
:''doc/'' - dokumentacja pomocy Moodle (np. ta strona)
:''files/'' - kod wyświetlający i zarządzający plikami wysłanymi na serwer
:''lang/'' - teksty w różnych językach, jeden katalog na język
:''lib/'' - biblioteki rdzenia kodu Moodle
:''login/'' - kod do obsługi kont
:''mod/'' - zawiera wszystkie główne moduły kursów Moodle
:''pix/'' - podstawowa grafika strony
:''theme/'' - motywy graficzne/skórki, zmieniające wygląd strony
:''user/'' - kod wyświetlający i zarządzający użytkownikami

== Instalacja i konfiguracja systemu ==
Aby upewnić się, że Moodle zostanie pomyślnie zainstalowany, musisz sprawdzić, czy ustawienia serwera są prawidłowe. Następnie utwórz pustą bazę danych do użytku Moodle'a. Na zakończenia utworzysz katalog na twardym dysku, w którym będą przechowywane twoje materiały i inne pliki, które wgrasz do kursów.

=== Sprawdź ustawienia serwera WWW ===
* Najpierw upewnij się, że twój serwer jest skonfigurowany tak, aby traktować pliki o nazwie index.php jako domyślne strony (prawdopodobnie obok takich plików jak index.html, default.htm itd.). W Apache'u ustawia się to za pomocą parametru DirectoryIndex w pliku httpd.conf. Mój zazwyczaj wygląda mniej więcej tak:

'''DirectoryIndex''' index.php index.html index.htm

:Wystarczy, że index.php znajdzie się na tej liście (najlepiej na jej początku, aby zwiększyć wydajność).

* Następnie, '''jeśli używasz Apache 2''', powinieneś włączyć zmienną ''AcceptPathInfo'', która pozwoli skryptom na przekazywanie argumentów w ten sposób: <nowiki>http://serwer/plik.php/arg1/arg2</nowiki>. Jest to konieczne do działania względnych łączy między twoimi zasobami, a także powoduje wzrost wydajności. Możesz włączyć tą opcję, dodając poniższą linię do pliku httpd.conf:

'''AcceptPathInfo''' on

=== Sprawdź ustawienia PHP ===
Moodle wymaga ustawienia pewnych opcji PHP. '''Na większości serwerów opcje te są włączone domyślnie'''. Jednakże, niektóre serwery PHP (i niektóre najnowsze wersje samego PHP) mogą ustawiać nieco odmienne opcje. Są one zdefiniowane w pliku konfiguracyjnym PHP (zwanym przeważnie '''php.ini'''):

magic_quotes_gpc = 1 (zalecane, ale nie konieczne)
magic_quotes_runtime = 0 (konieczne)
file_uploads = 1
session.auto_start = 0
session.bug_compat_warn = 0

:Przy okazji edytowania php.ini, możesz także ustawić inne, opcjonalne ustawienia. Przykładowo możesz zwiększyć maksymalny rozmiar przesyłanego pliku, który domyślnie wynosi 2M(egabajty). Dla przykładu, ustawmy tą opcję na 16 Megabajtów:

post_max_size = 16M
upload_max_filesize = 16M

=== Używanie plików .htaccess do konfigurowania opcji serwera i PHP ===

Powyższą metodę możesz stosować, jeśli posiadasz bezpośredni dostęp do plików serwera. Jeśli jednak instalujesz Moodle na pojedynczym koncie, nie masz dostępu do plików '''httpd.conf''' lub '''php.ini''' albo instalujesz Moodle obok innych aplikacji, wymagających innych ustawień, nie przejmuj się, cały czas możesz wprowadzić własne ustawienia. Poniższy sposób działa tylko z serwerem Apache i tylko, jeśli opcja nadpisywania (ang. Override) zostały uaktywnione w głównej konfiguracji Apache'a.

* W głównym katalogu Moodle utwórz plik '''.htaccess''', zawierający poniższe linie:

DirectoryIndex index.php index.html index.htm
php_flag magic_quotes_gpc 1
php_flag magic_quotes_runtime 0
php_flag file_uploads 1
php_flag session.auto_start 0
php_flag session.bug_compat_warn 0

:Jeśli używasz Apache'a w wersji 2, dodaj jeszcze te linie:

<IfDefine APACHE2>
AcceptPathInfo on
</IfDefine>

:W przeciwnym wypadku dodaj tą pojedynczą linijkę:
AcceptPathInfo on

* Jeśli chcesz, możesz także zmieniać ustawienia takie jak np. maksymalny rozmiar wysyłanego pliku przez dodanie poniższych linijek:

LimitRequestBody 0
php_value upload_max_filesize 2M
php_value post_max_size 2M

* Najprościej skopiować przykładowy plik z lib/htaccess i dopasować go do swoich potrzeb. Zawiera on dalsze instrukcje. Aby skopiować plik, używając powłoki Uniksa:

cp lib/htaccess .htaccess

'''Uwaga''': Plików .htaccess używaj tylko [http://httpd.apache.org/docs/1.3/howto/htaccess.html#when w ostatecznym przypadku]. Ich używanie może mieć znaczący wpływ na wydajność twojej witryny i powodować powolne wczytywanie stron.

=== Tworzenie pustej bazy danych ===

W swoim systemie bazodanowym musisz utworzyć pustą bazę danych (np. "''moodle''") oraz specjalnego użytkownika (np. "moodleuser"), który będzie miał dostęp do tej i tylko do tej bazy. Dla celów testowych możesz co prawda użyć użytkownika "root", ale nie rób tego na serwerze produkcyjnym: jeśli crackerzy poznają twoje hasło, zagrożony będzie cały system bazodanowy, zamiast tylko jednej bazy danych Moodle'a.

::'''Uwaga:''': Miej na uwadze, że począwszy od wersji 1.5.x Moodle'a, Moodle nie współpracuje z włączonym trybem ścisłym MySQL 5.x (STRICT_TRANS_TABLES i/lub STRICT_ALL_TABLES) -- obejrzyj [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=58552 dyskusję na forum]. Tak więc jeśli używasz MySQL 5.x, wyedytuj plik konfiguracyjny MySQL ("my.ini" w Windows i "my.cnf" w Uniksach) i wykomentuj tą opcję albo ustaw ją na <code>sql-mode=<nowiki>''</nowiki></code>. Musisz zrestartować MySQL po wprowadzeniu tej zmiany. Jeśli nie masz dostępu do swojego serwera, użyj PHPMyAdmin (lub innego klienta MySQL) i wprowadź polecenie <code>SET @@global.sql_mode=<nowiki>''</nowiki>;</code> (upewnij się, że używasz apostrofów (nie cudzysłowów) i nie zapomnij o średniku).

==== Na koncie hostingowym ====
Jeśli posiadasz konto hostingowe, prawdopodobnie masz dostęp do panelu kontrolnego na WWW, w którym możesz utworzyć bazę danych.

System '''[http://www.cpanel.com/ cPanel]''' jest jednym z najpopularniejszych produktów tego typu. Aby utworzyć bazę danych w cPanelu:

# Kliknij ikonę "'''MySQL Databases'''"
# Wpisz "moodle" w polu "database" i kliknij "'''Add Database'''".
# Wpisz nazwę użytkownika i hasło (takie, którego jeszcze nigdzie nie używałeś) w odpowiednich polach i kliknij "'''Add User'''".
# Zauważ, że nazwa użytkownika i nazwa bazy danych mogą zostać automatycznie poprzedzone nazwą twojego konta w cPanelu. Wprowadzając te wartości później do instalatora Moodle, użyj pełnych nazw.

==== Używając wiersza poleceń ====

Jeśli posiadasz dostęp do wiersza poleceń Uniksa lub Windowsa, możesz zrobić to samo, wpisując odpowiednie polecenia. Powinieneś to zrobić, używając programu MySQL Client, tak jak pokazano poniżej (polecenia, które wpisujesz, są wyróżnione tłustym drukiem):

- Uruchom program MySQL Client:
#'''mysql -u root -p'''
Enter password:
Welcome to the MySQL monitor. Commands end with ; or \g.
Your MySQL connection id is 2 to server version: 5.0.22-log

Type 'help;' or '\h' for help. Type '\c' to clear the buffer.

mysql>

- Znak zachęty zmieni się na "mysql>", wskazując na fakt, że pracujesz w programie MySQL Client. Podczas pracy w MySQL wszystkie polecenia, jakie wpisujesz, muszą kończyć się średnikiem (jeśli wciśniesz enter zanim wpiszesz średnik, ukaże ci się znak kontynuacji linii "->"; jest to twoja druga szansa na wpisanie średnika i ponowne wciśnięcie klawisza enter).

- Zacznij od sprawdzenia, czy jakakolwiek z istniejących baz danych nazywa się już "moodle". Jeśli tak, to powinieneś podmienić nazwę twojej bazy danych we wszystkich dalszych poleceniach:
mysql> '''SHOW DATABASES;'''
+-------------------------+
| Database |
+-------------------------+
| information_schema |
| mysql |
| test |
+-------------------------+
3 rows in set (0.03 sec)

- Utwórz bazę danych do przechowywania tabel Moodle'a. My nazwiemy ją "moodle", jako że baza o takiej nazwie jeszcze nie istnieje. Jeśli po wykonaniu powyższego polecenia zobaczysz już słowo "moodle" na liście, nazwij swoją bazę inaczej.
mysql> '''CREATE DATABASE moodle;'''
Query OK, 1 row affected (0.00 sec)

- Zmień domyślne kodowanie i porządek znaków (ang. collation) bazy danych "moodle" na UTF8 (pomiń ten krok, jeśli instalujesz Moodle 1.5 lub wcześniejszy):
mysql> '''ALTER DATABASE moodle DEFAULT CHARACTER SET utf8 COLLATE utf8_unicode_ci;'''
Query OK, 1 row affected (0.00 sec)

- Utwórz użytkownika z hasłem, który będzie miał dostęp do bazy "moodle" i nadaj mu odpowiednie uprawnienia. Nazwiemy tego użytkownika "moodleuser", a hasło ustawimy na "yourpassword". Dobrym pomysłem jest zmiana tej nazwy i hasła, aczkolwiek większość ludzi używa nazwy "moodleuser". Zapamiętaj wybraną nazwę użytkownika i hasło, będziesz ich potrzebował później. Poniższe polecenie jest dosyć długie, zostało więc podzielone na kilka linii, przez kilkukrotne wciśnięcie klawisza enter.
mysql> '''GRANT SELECT,INSERT,UPDATE,DELETE,CREATE,CREATE TEMPORARY TABLES,'''
-> '''DROP,INDEX,ALTER ON moodle.*'''
-> '''TO moodleuser@localhost IDENTIFIED BY 'yourpassword';'''
Query OK, 0 rows affected (0.01 sec)

:'''Ostrzeżenia bezpieczeństwa''': Nigdy nie używaj hasła zaprezentowanego powyżej. Upewnij się, że twoje hasło jest silne (mieszanka cyfr oraz wielkich i małych liter). Unikaj przyznawania wszystkich praw do bazy danych (np. przez słowo kluczowe ALL).
:'''Zauważ''': Od wersji 4.0.1 MySQL nie musisz nadawać uprawnienia CREATE TEMPORARY TABLES.

- Wyjdź z klienta MySQL:
mysql> '''QUIT'''
Bye
#

- Przeładuj tabele uprawnień za pomocą programu mysqladmin:
#'''mysqladmin -u root -p reload'''
Enter password:
#

Kilka przykładów dla PostgreSQL:

# su - postgres
> psql -c "create user moodleuser createdb;" template1
> psql -c "create database moodle with encoding 'unicode';" -U moodleuser template1
> psql -c "alter user moodleuser nocreatedb;" template1
> psql -c "alter user moodleuser with encrypted password 'yourpassword';" template1
> su - root
# /etc/init.d/postgresql reload

Jeśli polecenie utworzenia bazy danych (>psql -c "create database moodle...") zwraca błąd, możesz spróbować:
psql -c "create database moodle with template=template1 encoding = 'unicode' owner = moodleuser location = '/var/mydata';"

Jeśli podczas tworzenia bazy danych ("create database...") zostaniesz poproszony o wpisanie hasła, uruchom polecenie zawierające "encrypted password", zanim będziesz kontynuował.

'''Zobacz także''':
* Instrukcje krok-po-kroku w [https://docs.moodle.org/en/Step-by-step_Install_Guide_for_Ubuntu installation for Ubuntu(Debian)]

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

=== Tworzenie katalogu z danymi (moodledata) ===

Moodle będzie potrzebował trochę miejsca na twardym dysku twojego serwera, do przechowywania wgranych plików, takich jak dokumenty kursów czy obrazki uczniów. Instalator Moodle będzie się starał samodzielnie utworzyć ten katalog, jednak jeśli mu się nie uda, będziesz musiał to zrobić ręcznie.

'''Ostrzeżenie bezpieczeństwa''': Z przyczyn bezpieczeństwa, najlepiej uczynić ten katalog niedostępnym z zewnątrz (z Internetu). Najprostszą metodą, aby to osiągnąć jest umieszczenie go NA ZEWNĄTRZ katalogu z dokumentami WWW. Jeśli jednak z jakichś przyczyn musi się on znajdować w tym katalogu i używasz Apache'a, zabezpiecz ten katalog przez utworzenie w nim pliku '''.htaccess''', zawierającego poniższe linie:

order deny,allow
deny from all

'''Uprawnienia''': Aby upewnić się, że Moodle może zapisywać wysyłane pliki do tego katalogu, sprawdź, czy serwer WWW posiada uprawnienia do odczytu, zapisu i wykonywania w obrębie tego folderu. Na maszynach uniksowych, oznacza to, że właścicielem tego katalogu powinien być użytkownik "nobody" lub "apache" i powinien mieć on uprawnienia odczytu, zapisu i wykonania. Przykładowo, aby zmienić właściciela na "nobody", możsez użyć polecenia:

chown -R nobody:apache moodledata

Aby zmienić uprawnienia tak, żeby użytkownik mógł czytać, pisać i otwierać ten katalog, wpisz:

chmod -R 0770 moodledata

'''Uwaga''': Jeśli otrzymujesz komunikaty "brak dostępu" (ang. "permission denied"), spróbuj ''chmod -R 0770 moodledata'', a potem zmień ustawienia tak, aby były bezpieczniejsze. Bardziej bezpiecznym ustawieniem jest ''chmod -R 0750 moodledata''. Zgodnie z komentarzami w pliku config-dist.php, "W systemach hostingowych może zajść potrzeba upewnienia się, że grupa nie ma żadnych uprawnień, podczas gdy inni (others) posiadają pełne uprawnienia.". Aby to zrobić, możesz użyć polecenia ''chmod -R 707 moodledata''. Zobacz także [[Bezpieczeństwo | stronę o bezpieczeństwie]].

Pamiętaj, że domyślnie Moodle będzie monitował o fakcie, że katalog z danymi Moodle'a znajduje się wewnątrz katalogu sieciowego, lecz możesz go umieścić gdzie tylko chcesz. W przyszłości możesz go przenieść, jednak jeśli to zrobisz, pamiętaj o odpowiednim wyedytowaniu pliku '''config.php'''. Na przykład, jeśli moodledata jest podkatalogiem folderu data, odpowiedni wpis będzie wyglądał następująco:

$CFG->dataroot = '/data/moodledata';

'''CPanel i konta hostingowe''': W systemie cPanel możesz użyć menedżera plików, aby odszukać katalog, kliknąć go, a następnie wybrać "Change Permissions" ("Zmień uprawnienia"). Na wielu współdzielonych serwerach hostingowych będziesz prawdopodobnie musiał ograniczyć dostęp do twojej "grupy" (aby zabezpieczyć się przed zmienianiem twoich plików przez innych klientów hostingu), jednocześnie przyznawając pełne prawa do odczytu/zapisu dla wszystkich innych (to pozwoli serwerowi WWW na dostęp do twoich plików). Porozmawiaj z administratorem swojego serwera, jeśli masz kłopoty z właściwym ustawieniem tych uprawnień. W szczególności, nie będzie możliwe utworzenie używalnego katalogu z danymi na witrynach, których PHP używa opcji "'''Trybu bezpiecznego'''" (ang. Safe Mode).

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

== Uruchom skrypt instalacyjny aby utworzyć config.php ==

Aby uruchomić skrypt instalacyjny (install.php), po prostu wejdź na główną stronę twojej instalacji Moodle'a albo bezpośrednio '''<nowiki>http://twojserwer/install.php</nowiki>'''.

(Instalator będzie próbował ustawić ciasteczko sesji. Jeśli dostałeś ostrzeżenie od przeglądarki, upewnij się, że akceptujesz ciasteczka!)

Moodle wykryje, że konfiguracja jest konieczna i poprowadzi cię przez kilka ekranów, aby pomóc ci w tworzeniu nowego pliku konfiguracyjnego '''config.php'''. Na końcu tego procesu Moodle spróbuje zapisać plik we właściwym miejscu. Jeśli ta próba się nie powiedzie, będziesz mógł pobrać wygenerowany plik '''config.php''' i wgrać go w odpowiednie miejsce na serwerze.

Podczas procesu instalacji instalator wykryje wszelkie problemy związane ze środowiskiem twojego serwera i podpowie ci, jak sobie z nimi poradzić. W większości przypadków te wskazówki powinny być wystarczające, jednak jeśli będziesz miał kłopoty, skorzystaj z Installation Forum (forum dotyczące instalacji).

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

== Kontynuuj konfigurację na stronie administratora ==

Po wygenerowaniu podstawowego config.php, próba wejścia na główną stronę twojej witryny przekieruje cię na stronę administratora w celu dopełnienia konfiguracji.

Kiedy odwiedzisz stronę administratora za pierwszym razem, będziesz musiał zaakceptować umowę GPL "shrink wrap". Bez tego nie będziesz mógł kontynuować.

Następnie Moodle rozpocznie proces konfigurowania twojej bazy danych i tworzenia tabel do przechowywania danych. Najpierw tworzone się główne tabele. Powinieneś zobaczyć kilka poleceń SQL i komunikatów statusu, podobnych do tych:

CREATE TABLE course (
id int(10) unsigned NOT NULL auto_increment,
category int(10) unsigned NOT NULL default '0',
password varchar(50) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
fullname varchar(254) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
shortname varchar(15) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
summary text NOT NULL,
format tinyint(4) NOT NULL default '1',
teacher varchar(100) NOT NULL default 'Teacher',
startdate int(10) unsigned NOT NULL default '0',
enddate int(10) unsigned NOT NULL default '0',
timemodified int(10) unsigned NOT NULL default '0',
PRIMARY KEY (id)
) TYPE=MyISAM;

SUCCESS

...i tak dalej, a na końcu: Main databases set up successfully.

Jeśli nie zobaczysz podobnych komunikatów, będzie to oznaczało, że jest problem z opcjami konfiguracyjnymi w pliku config.php. Sprawdź, czy PHP nie jest ustawiony w tryb bezpieczny (komercyjne usługi hostingowe czasami mają ten tryb włączony). Możesz sprawdzić zmienne PHP, tworząc mały plik .php zawierający linijkę '''<?php [[phpinfo]]() ?>''' i wyświetlając go w przeglądarce. Sprawdź wszystkie opcje i spróbuj ponownie.

Przewiń na sam dół tej strony i kliknij link "Continue".

Powinieneś zobaczyć formularz, gdzie możesz zdefiniować więcej zmiennych konfiguracyjnych, takich jak domyślny język, hosty SMTP, itd. Nie martw się tym, że wszystko musisz ustawić teraz. Zawsze możesz wrócić do tych ustawień poprzez interfejs administratora. Domyślne ustawienia są dość przyjazne i w większości przypadków bezpieczne. Przewiń na dół tej strony i kliknij "Save changes" ("zachowj zmiany").

Jeśli - i tylko wtedy, gdy - staniesz na tej stronie i nie będziesz mógł kontynuować, to twój serwer prawdopodobnie ma problem "złego nadawcy" (tak go nazywam). Jest to proste do naprawienia: wystarczy wyłączyć opcję "secureforms" i spróbować ponownie.

Potem zobaczysz więcej stron, które będą zawierały mnóstwo komunikatów o statusach. W tym czasie będą tworzyły się tabele wymagane przez różne moduły Moodle'a. Tak jak poprzednio, wszystkie te statusy powinny być green.

Przewiń na sam dół tej strony i kliknij link "Continue".

Kolejna strona jest formularzem, gdzie możesz zdefiniować parametry twojej witryny i strony głównej, takie jak nazwa, format, opis, itd. Wypełnij go (zawsze możesz zmienić je później) i kliknij "Save changes".

Na samym końcu zostaniesz poproszony o utworzenie nadrzędnego użytkownika-administratora, który później będzie miał dostęp do stron administratorskich. Wypełnij poszczególne pola swoim imieniem, adresem e-mail, etc. i kliknij "Save changes". Nie wszystkie pola są wymagane, ale jeśli pominiesz jakieś ważne, zostaniesz ponownie poproszony o jego wypełnienie.

'''Upewnij się, że pamiętasz nazwę użytkownika i hasło do konta administratora. Będzie ono potrzebne, aby uzyskać dostęp do strony administratora w przyszłości.'''

(Jeśli z jakiegoś powodu twoja instalacja została przerwana albo wystąpił jakiś błąd, który nie pozwala ci się zalogować jako administrator, zazwyczaj możesz się zalogować, używając domyślnej nazwy użytkownika "'''admin'''" i hasła "'''admin'''".)

Jeśli instalacja przebiegła pomyślnie, zostaniesz przekierowany na główną stronę twojej nowej witryny! Zwróć uwagę na łącza administratorskie w lewym dolnym rogu strony (są one widoczne także na oddzielnej stronie administratora). Te elementy są widoczne tylko dla ciebie, ponieważ jesteś zalogowany jako administrator. Dalszego zarządzania Moodlem możesz dokonywać za pomocą tego menu. Możesz między innymi:

* tworzyć i usuwać kursy
* tworzyć i edytować konta użytkowników
* administrować kontami nauczycieli
* zmieniać ustawienia całej witryny, takie jak motywy graficzne itp.

Ale jeszcze nie skończyłeś instalacji! Została do zrobienia jeszcze jedna bardzo ważna rzecz (zobacz następną sekcję o cronie).

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

== Konfiguracja crona ==

Patrz: [[Cron|instrukcje dotyczące crona]].

== Ustawienia backupów ==

Obejrzyj [[Backup settings|instrukcje dotyczące backupów]].

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

== Tworzenie nowego kursu ==

Kiedy Moodle działa już poprawnie, możesz utworzyć nowy kurs.

Wybierz "Create a new course" ze strony administratora (lub hiperłączy administratorskich na stronie głównej).

Wypełnij formularz, przywiązując szczególną uwagę do formatu kursu. Na tym etapie nie musisz się martwić o szczegóły, wszystko może być zmienione później. Zwróć uwagę na żółte ikony pomocy, które możesz znaleźć na każdym kroku. Oferują one pomoc kontekstową we wszystkich aspektach.

Kliknij "Save changes". Zostaniesz przekierowany do nowego formularze, gdzie możesz przypisać nauczycieli do kursów. Możesz przypisywać kursy tylko istniejącym kontom nauczycielskim. Aby dodać nowego nauczyciela, albo poproś go o to osobiście (obejrzyj stronę logowania) albo sam utwórz mu konto, używając opcji "Add a new user" na stronie administratora.

Teraz kurs jest gotowy do modyfikacji i dostosowywania. Jest także dostępny w menu "Courses" na stronie głównej.

== Zobacz także ==

* [[Instalacja FAQ]]
* [[Kompletne pakiety instalacyjne]] czasem mogą być łatwiejsze do pierwszej instalacji
* [[Instalacja AMP|Instalacja Apache, MySQL i PHP]] - opensource'owe programy, które mogą uruchomić Moodle w sieci lub lokalnie
* [[Aktualizacja Moodle]]
* Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=42688 Selecting a web host for Moodle] forum discussion
* [[masquerading|Masquerading]] - uruchamianie Moodle'a za maskaradą lub NAT-em

[[Category:Instalacja]]

[[en:Installing Moodle]]

Instalacja Moodle

2008-01-07T19:40:38Z

Szymonk:

'''Po pierwsze: nie panikuj! :-)'''

Ten przewodnik wyjaśnia, jak po raz pierwszy zainstalować Moodle. Niektóre z opisanych kroków zawierają rozbudowane, szczegółowe instrukcje i większość możliwych sposobów instalacji serwera. Z tego powodu ta strona może wyglądać skomplikowanie i wydawać się bardzo długa. Nie panikuj, tak naprawdę jeśli będziesz wiedział co robić, możesz zainstalować Moodle w kilka minut!

W razie problemów przeczytaj tę stronę uważnie - większość kwestii została już tutaj wyjaśniona. Jeśli cały czas będziesz miał kłopoty, możesz poszukać pomocy u społeczności Moodle'a za pomocą [http://moodle.org/course/view.php?id=5 Using Moodle] na stronach moodle.org.

Inną możliwością jest skontaktowanie się z [http://moodle.com/hosting/ Partnerem Moodle, oferującym hosting Moodle'a], który zapewni kompleksową opiekę hostingową Moodle'a. W ten sposób możesz zignorować cały ten tekst i przejść od razu do nauki! Partner Moodle jest zalecaną opcją, jednak jeśli zdecydujesz się na firmę hostingową, oferującą cpanel, to [http://otaru-jc.ac.jp/hagley/settingupmoodleonhostingwithcpanel.swf ten tutorial] pomoże ci przejść przez proces wyboru hosta i postawienia moodle przez cpanel.

Jeśli chcesz uruchomić Moodle na twoim własnym komputerze, a ta strona zraża cię do siebie samym wyglądem, obejrzyj nasze przewodniki: [[Instalacja AMP|Instalacja Apache, MySQL i PHP (AMP)]] lub [[Kompletne pakiety instalacyjne|jak zainstalować jeden z kompletnych pakietów instalacyjnych]]. Zawierają one alternatywne instrukcje dotyczące instalacji na większości popularnych platform.

== Wymagania ==

Moodle jest rozwijany głównie na Linuksie, przy użyciu [[Apache]], [[MySQL]] i [[PHP]] (grupę tych czterech programów nazywa się czasem platformą LAMP), ale jest też regularnie testowany na systemach operacyjnych: Windows XP/2000/2003 (WAMP), Solaris 10 (Sparc i x64), Mac OS X oraz Netware 6. Możliwa jest także obsługa PostgreSQL, Oracle i Microsoft SQL Server.

'''Jeśli używasz konta hostingowego''': Większość kont spełnia wszystkie te wymagania od razu. Powinieneś skontaktować się z działem wsparcia twojego usługodawcy, aby upewnić się, że tak jest '''jeszcze przed''' podpisaniem z nimi umowy. Szczególnie ważne jest, aby zapytać o limity pamięci na PHP i limity zapytań MySQL. Jeśli podpisałeś już umowę, a usługodawca nie dostarcza ci konta o odpowiednich parametrach, zapytaj dlaczego i rozważ zmianę usługodawcy, jeśli ten nie dostosuje się do twoich wymagań.

Wymagania Moodle:
'''Sprzęt''' (chyba, że używasz serwera hostingowego).
* Przestrzeń dyskowa: min. 160MB wolnego miejsca. Będziesz potrzebował więcej, aby przechowywać materiały do nauczania.
* Pamięć: minimum 256MB, zalecany 1GB. Ogólna zasada jest taka, że Moodle może obsługiwać ''jednocześnie'' 50 użytkowników na każdy 1GB RAM-u, jednak liczby te mogą się różnić w zależności od twojego sprzętu i oprogramowania.
'''Oprogramowanie'''
* Serwer WWW. Większość ludzi używa [[Apache]]'a, ale Moodle powinien działać także pod każdym innym serwerem obsługującym [[PHP]], takim jak [[IIS]] dla Windows. PHP narzuca swoje wymagania dotyczące serwera WWW. Są one jednak skomplikowane i najprościej trzymać się zasady używania możliwie najnowszej wersji serwera WWW.
* Interpreter PHP. (Miej na uwadze, że występowały problemy przy próbach zainstalowania Moodle'a razem z [http://www.php-accelerator.co.uk PHP-Accelerator].) Obecnie istnieją dwie dostępne wersje (lub raczej gałęzie) PHP: PHP4 i PHP5. Wymagania dotyczące wersji przedstawiono poniżej.
** Dla Moodle w wersji 1.4 lub późniejszej: PHP4 (wersja 4.1.0 lub późniejsza) lub PHP5 (wersja 5.1.0 lub późniejsza).
** Dla Moodle w wersji 1.6 lub późniejszej: PHP4 (wersja 4.3.0 lub późniejsza) lub PHP5 (wersja 5.1.0 lub późniejsza).
** Przyszła wersja Moodle 2.0 i późniejsze nie będą wspierały PHP4 i będą wymagały PHP5 (w wersji 5.2.0 lub późniejszej).
** Ustawienia PHP
*** ''safe_mode'' musi być ustawiony na OFF (sprawdź w pliku php.ini albo pliku konfiguracyjnym Apache'a)
*** ''memory_limit'' powinien być minimalnie 16M (32M jest zalecane dla Moodle 1.7, a 40M dla Moodle 1.8 i późniejszych). Duże witryny mogą potrzebować więcej niż 128M. PHP 5.2.x potrzebuje większego memory_limit, niż poprzednie wersje. 64-bitowe systemy operacyjne potrzebują jeszcze więcej.
*** ''session.save_handler'' musi być ustawiony na files (pliki).
** Rozszerzenia i biblioteki PHP
*** Rozszerzenie mbstring jest zalecane dla Moodle 1.6 i późniejszych.
*** Rozszerzenie iconv jest zalecane dla Moodle 1.6 i późniejszych.
*** [http://www.libgd.org/ Biblioteka GD], biblioteka [http://www.freetype.org/ FreeType 2] oraz rozszerzenia są potrzebne do generowania dynamicznych wykresów generowanych przez strony związane z logami.
*** Rozszerzenie mysql jest wymagane, jeśli używasz bazy danych MySQL. Zwróć uwagę, że w niektórych dystrybucjach Linuksa (np. w RedHacie) to rozszerzenie jest instalowane opcjonalnie.
*** Rozszerzenie pgsql jest wymagane, jeśli używasz bazy danych PostgreSQL.
*** Rozszerzenie zlib jest wymagane do obsługi archiwów zip.
*** Rozszerzenie curl jest zalecane w przypadku Moodle 1.8 i późniejszych.
*** Rozszerzenie tokenizer jest zalecane dla Moodle 1.8 i późniejszych.
*** Rozszerzenia curl i openssl są wymagane do obsługi sieci w Moodle (wersja 1.8 i późniejsze).
*** Inne rozszerzenia PHP mogą być wymagane do obsługi dodatkowych funkcji Moodle, szczególnie zewnętrznego uwierzytelniania i/lub rejestracji (np. rozszerzenie LDAP do uwierzytelniania przez LDAP czy rozszerzenie sockets do serwera chat).
* Działający serwer bazodanowy: [[MySQL]] lub [[PostgreSQL]] są całkowicie wspierane i zalecane do używania z każdą wersją Moodle. Obsługa Microsoft SQL Server i Oracle została dodana w Moodle 1.7. MySQL jest wyborem wielu ludzi, ale są też pewne [[Arguments in favour of PostgreSQL|argumenty przemawiające za PostgreSQL]], zwłaszcza, jeśli planujesz szeroko rozwinąć działalność.
** Dla Moodle 1.5 i późniejszych, MySQL (w wersji 3.23 lub późniejszej) albo PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej).
** Dla Moodle 1.6 i późniejszych, MySQL (w wersji 4.1.12 lub późniejszej) albo PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej).
** Dla Moodle 1.7 i późniejszych, MySQL (w wersji 4.1.12 lub późniejszej), PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej) albo Microsoft SQL Server 2005 (w wersji 9 lub [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=59284 SQL Server Express 2005])
: Uwagi dot. MySQL: W Moodle 1.6 lub późniejszych, jeśli używasz wyłącznie języków łacińskich, możesz używać MySQL 4.1.12. Jeśli używasz języków innych niż łacińskie, potrzebujesz MySQL 4.1.16 lub późniejszego. Obecnie opcja "strict mode" MySQLa musi być wyłączona (ustawiona na "" lub "MYSQL40") w pliku konfiguracyjnym MySQL.
: Uwagi dot. PostgreSQL: Minimalną wersją PostgreSQL jest 7.4, ale Moodle jest często używany z wersją 8.0 lub 8.1.

== Ilu użytkowników? ==

Poza wymaganiami sprzętowymi i programowymi, będziesz także musiał pomyśleć o objętości twojej instalacji Moodle w znaczeniu ilu użytkowników ma obsługiwać. Istotne są dwie liczby:

* '''Użytkownicy przeglądający''': maksymalna liczba użytkowników, którzy będą mogli przeglądać twoją witrynę Moodle'a. Ta liczba jest równa liczbie komputerów w twojej organizacji lub na twoim kursie, w zależności od tego, która z nich jest większa.
* '''Równocześni użytkownicy bazy''': maksymalna liczba użytkowników, którzy będą korzystać z bazy danych (potrzebnej dla aktywności Moodle'a takich jak quizy). Jest to liczba użytkowników, którzy będą jednocześnie korzystać z Moodle'a. W instytucji edukacyjnej, użyj planu zajęć, aby znaleźć tą liczbę.

Jeśli już poznasz te dwie liczby, możesz się zastanowić, czy twoja instalacja Moodle'a sprosta wielkości zadania. Dokładna liczba użytkowników zależy od konkretnej kombinacji sprzętu/oprogramowania/sieci. Zazwyczaj ilość zainstalowanej pamięci RAM ma decydujące znaczenie, ale także szybkość procesora może zmniejszyć czas potrzebny na wczytanie się strony.

Ogólna zasada dla pojedynczego serwera jest taka, że przybliżona maksymalna ilość użytkowników = RAM (GB) * 50, a przybliżona maksymalna ilość użytkowników przeglądających jest 5 razy większa od poprzedniej wartości. Przykładowo, uniwersytet z 500 komputerami w kampusie i 100 równoległymi użytkownikami potrzebuje 2GB RAM-u na serwerze, aby obsłużyć jednocześnie tylu użytkowników.

'''Uwaga dla korzystających z konta hostingowego''': zapytaj swojego usługodawcę o limity na liczbę jednoczesnych połączeń do bazy i na obciążenie procesora. To da ci dobre przybliżenie liczby użytkowników, jaką może obsłużyć Moodle.

'''Uwaga:''' Na dzień 31 sierpnia 2007 kod Moodle 1.8.2 cały czas nie jest przystosowany do dużej instalacji, szczególnie, jeśli posiadasz dużą ilość kursów (powyżej 20 000). Główną przyczyną jest fakt, że kody związane z rolami nie są jeszcze do końca zoptymalizowane pod względem zapytań do bazy i cały czas wymagają pracy. Jeśli planujesz używanie kodu 1.8.2 dla dużej instytucji, upewnij się, że masz wystarczająco dużo czasu, aby wykonać odpowiednie testy i profilowanie wydajności.

[Uaktualnienie] Powyższy problem z wydajnością został częściowo zlikwidowany w najnowszych wersjach 1.8.3+ (obejrzyj tą dyskusję: http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=83281). Jednak cały czas powinieneś ostrożnie podchodzić do instalowania Moodle 1.8.x w dużym środowisku.

== Pobierz pliki i skopiuj na miejsce ==

Możesz pobrać Moodle na dwa sposoby: w skompresowanym pakiecie albo przez CVS.
* Są dwa rodzaje skompresowanych pakietów w http://download.moodle.org/ dziale download: http://download.moodle.org/]: standardowa dystrybucja zawierająca tylko pliki Moodle'a i [[Kompletne pakiety instalacyjne|kompletna instalacja]], zawierająca programy do zarządzania Moodle'em w środowisku sieciowym.
* Podczas używania CVS, pomocne wskazówki znajdziesz na stronie [[CVS for Administrators]]. Pełne [http://cvs.moodle.org/moodle/ repozytorium CVS Moodle'a] jest również dostępne do przeglądania.

Po pobraniu pliku, rozpakuj archiwum używając
tar -zxvf [nazwapliku]
lub
unzip [nazwapliku]

Jeśli używasz CVS, uruchom polecenie CVS Checkout. Zostanie utworzony katalog "moodle", zawierający kilka plików i folderów.

Możesz umieścić cały folder w katalogu dokumentów twojego serwera WWW (w takim przypadku twoja witryna będzie dostępna przez '''<nowiki>http://yourwebserver.com/moodle</nowiki>''') albo możesz skopiować całą zawartość tego folderu bezpośrednio do katalogu dokumentów twojego serwera (wtedy twoja witryna będzie dostępna na '''<nowiki>http://yourwebserver.com</nowiki>''').

Jeśli pobierasz Moodle na swój lokalny komputer, a dopiero później wysyłasz na serwer WWW, to zazwyczaj lepiej jest wysłać całe archiwum w jednym pliku, a rozpakować już na serwerze. Nawet interfejsy hostingowe takie jak cPanel umożliwiają ci dekompresję archiwów w "Menedżerze plików".

=== Struktura katalogu moodle ===

Możesz spokojnie opuścić tą sekcję, ale jeśli przeczytasz to krótkie streszczenie, będziesz lepiej zorientowany w strukturze katalogów:

:''config.php'' - zawiera podstawowe ustawienia. Ten plik nie jest częścią samego Moodle - zostanie utworzony przez ciebie.
:''install.php'' - skrypt, który uruchomisz w celu utworzenia pliku config.php
:''version.php'' - określa wersję kodu Moodle
:''index.php'' - główna strona witryny
:''admin/'' - kod, służący do zarządzania serwerem
:''auth/'' - moduły wtyczek, służących do uwierzytelniania
:''blocks/'' - moduły wtyczek, służących do obsługi małych bloków tekstowych, znajdujących się z boku wielu stron
:''calendar/'' - kod, obsługujący zarządzanie i wyświetlanie kalendarzy
:''course/'' - kod wyświetlający i zarządzający kursami
:''doc/'' - dokumentacja pomocy Moodle (np. ta strona)
:''files/'' - kod wyświetlający i zarządzający plikami wysłanymi na serwer
:''lang/'' - teksty w różnych językach, jeden katalog na język
:''lib/'' - biblioteki rdzenia kodu Moodle
:''login/'' - kod do obsługi kont
:''mod/'' - zawiera wszystkie główne moduły kursów Moodle
:''pix/'' - podstawowa grafika strony
:''theme/'' - motywy graficzne/skórki, zmieniające wygląd strony
:''user/'' - kod wyświetlający i zarządzający użytkownikami

== Instalacja i konfiguracja systemu ==
Aby upewnić się, że Moodle zostanie pomyślnie zainstalowany, musisz sprawdzić, czy ustawienia serwera są prawidłowe. Następnie utwórz pustą bazę danych do użytku Moodle'a. Na zakończenia utworzysz katalog na twardym dysku, w którym będą przechowywane twoje materiały i inne pliki, które wgrasz do kursów.

=== Sprawdź ustawienia serwera WWW ===
* Najpierw upewnij się, że twój serwer jest skonfigurowany tak, aby traktować pliki o nazwie index.php jako domyślne strony (prawdopodobnie obok takich plików jak index.html, default.htm itd.). W Apache'u ustawia się to za pomocą parametru DirectoryIndex w pliku httpd.conf. Mój zazwyczaj wygląda mniej więcej tak:

'''DirectoryIndex''' index.php index.html index.htm

:Wystarczy, że index.php znajdzie się na tej liście (najlepiej na jej początku, aby zwiększyć wydajność).

* Następnie, '''jeśli używasz Apache 2''', powinieneś włączyć zmienną ''AcceptPathInfo'', która pozwoli skryptom na przekazywanie argumentów w ten sposób: <nowiki>http://serwer/plik.php/arg1/arg2</nowiki. Jest to konieczne do działania względnych łączy między twoimi zasobami, a także powoduje wzrost wydajności. Możesz włączyć tą opcję, dodając poniższą linię do pliku httpd.conf:

'''AcceptPathInfo''' on

=== Sprawdź ustawienia PHP ===
Moodle wymaga ustawienia pewnych opcji PHP. '''Na większości serwerów opcje te są włączone domyślnie'''. Jednakże, niektóre serwery PHP (i niektóre najnowsze wersje samego PHP) mogą ustawiać nieco odmienne opcje. Są one zdefiniowane w pliku konfiguracyjnym PHP (zwanym przeważnie '''php.ini'''):

magic_quotes_gpc = 1 (zalecane, ale nie konieczne)
magic_quotes_runtime = 0 (konieczne)
file_uploads = 1
session.auto_start = 0
session.bug_compat_warn = 0

:Przy okazji edytowania php.ini, możesz także ustawić inne, opcjonalne ustawienia. Przykładowo możesz zwiększyć maksymalny rozmiar przesyłanego pliku, który domyślnie wynosi 2M(egabajty). Dla przykładu, ustawmy tą opcję na 16 Megabajtów:

post_max_size = 16M
upload_max_filesize = 16M

=== Używanie plików .htaccess do konfigurowania opcji serwera i PHP ===

Powyższą metodę możesz stosować, jeśli posiadasz bezpośredni dostęp do plików serwera. Jeśli jednak instalujesz Moodle na pojedynczym koncie, nie masz dostępu do plików '''httpd.conf''' lub '''php.ini''' albo instalujesz Moodle obok innych aplikacji, wymagających innych ustawień, nie przejmuj się, cały czas możesz wprowadzić własne ustawienia. Poniższy sposób działa tylko z serwerem Apache i tylko, jeśli opcja nadpisywania (ang. Override) zostały uaktywnione w głównej konfiguracji Apache'a.

* W głównym katalogu Moodle utwórz plik '''.htaccess''', zawierający poniższe linie:

DirectoryIndex index.php index.html index.htm
php_flag magic_quotes_gpc 1
php_flag magic_quotes_runtime 0
php_flag file_uploads 1
php_flag session.auto_start 0
php_flag session.bug_compat_warn 0

:Jeśli używasz Apache'a w wersji 2, dodaj jeszcze te linie:

<IfDefine APACHE2>
AcceptPathInfo on
</IfDefine>

:W przeciwnym wypadku dodaj tą pojedynczą linijkę:
AcceptPathInfo on

* Jeśli chcesz, możesz także zmieniać ustawienia takie jak np. maksymalny rozmiar wysyłanego pliku przez dodanie poniższych linijek:

LimitRequestBody 0
php_value upload_max_filesize 2M
php_value post_max_size 2M

* Najprościej skopiować przykładowy plik z lib/htaccess i dopasować go do swoich potrzeb. Zawiera on dalsze instrukcje. Aby skopiować plik, używając powłoki Uniksa:

cp lib/htaccess .htaccess

'''Uwaga''': Plików .htaccess używaj tylko [http://httpd.apache.org/docs/1.3/howto/htaccess.html#when w ostatecznym przypadku]. Ich używanie może mieć znaczący wpływ na wydajność twojej witryny i powodować powolne wczytywanie stron.

=== Tworzenie pustej bazy danych ===

W swoim systemie bazodanowym musisz utworzyć pustą bazę danych (np. "''moodle''") oraz specjalnego użytkownika (np. "moodleuser"), który będzie miał dostęp do tej i tylko do tej bazy. Dla celów testowych możesz co prawda użyć użytkownika "root", ale nie rób tego na serwerze produkcyjnym: jeśli crackerzy poznają twoje hasło, zagrożony będzie cały system bazodanowy, zamiast tylko jednej bazy danych Moodle'a.

::'''Uwaga:''': Miej na uwadze, że począwszy od wersji 1.5.x Moodle'a, Moodle nie współpracuje z włączonym trybem ścisłym MySQL 5.x (STRICT_TRANS_TABLES i/lub STRICT_ALL_TABLES) -- obejrzyj [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=58552 dyskusję na forum]. Tak więc jeśli używasz MySQL 5.x, wyedytuj plik konfiguracyjny MySQL ("my.ini" w Windows i "my.cnf" w Uniksach) i wykomentuj tą opcję albo ustaw ją na <code>sql-mode=<nowiki>''</nowiki></code>. Musisz zrestartować MySQL po wprowadzeniu tej zmiany. Jeśli nie masz dostępu do swojego serwera, użyj PHPMyAdmin (lub innego klienta MySQL) i wprowadź polecenie <code>SET @@global.sql_mode=<nowiki>''</nowiki>;</code> (upewnij się, że używasz apostrofów (nie cudzysłowów) i nie zapomnij o średniku).

==== Na koncie hostingowym ====
Jeśli posiadasz konto hostingowe, prawdopodobnie masz dostęp do panelu kontrolnego na WWW, w którym możesz utworzyć bazę danych.

System '''[http://www.cpanel.com/ cPanel]''' jest jednym z najpopularniejszych produktów tego typu. Aby utworzyć bazę danych w cPanelu:

# Kliknij ikonę "'''MySQL Databases'''"
# Wpisz "moodle" w polu "database" i kliknij "'''Add Database'''".
# Wpisz nazwę użytkownika i hasło (takie, którego jeszcze nigdzie nie używałeś) w odpowiednich polach i kliknij "'''Add User'''".
# Zauważ, że nazwa użytkownika i nazwa bazy danych mogą zostać automatycznie poprzedzone nazwą twojego konta w cPanelu. Wprowadzając te wartości później do instalatora Moodle, użyj pełnych nazw.

==== Używając wiersza poleceń ====

Jeśli posiadasz dostęp do wiersza poleceń Uniksa lub Windowsa, możesz zrobić to samo, wpisując odpowiednie polecenia. Powinieneś to zrobić, używając programu MySQL Client, tak jak pokazano poniżej (polecenia, które wpisujesz, są wyróżnione tłustym drukiem):

- Uruchom program MySQL Client:
#'''mysql -u root -p'''
Enter password:
Welcome to the MySQL monitor. Commands end with ; or \g.
Your MySQL connection id is 2 to server version: 5.0.22-log

Type 'help;' or '\h' for help. Type '\c' to clear the buffer.

mysql>

- Znak zachęty zmieni się na "mysql>", wskazując na fakt, że pracujesz w programie MySQL Client. Podczas pracy w MySQL wszystkie polecenia, jakie wpisujesz, muszą kończyć się średnikiem (jeśli wciśniesz enter zanim wpiszesz średnik, ukaże ci się znak kontynuacji linii "->"; jest to twoja druga szansa na wpisanie średnika i ponowne wciśnięcie klawisza enter).

- Zacznij od sprawdzenia, czy jakakolwiek z istniejących baz danych nazywa się już "moodle". Jeśli tak, to powinieneś podmienić nazwę twojej bazy danych we wszystkich dalszych poleceniach:
mysql> '''SHOW DATABASES;'''
+-------------------------+
| Database |
+-------------------------+
| information_schema |
| mysql |
| test |
+-------------------------+
3 rows in set (0.03 sec)

- Utwórz bazę danych do przechowywania tabel Moodle'a. My nazwiemy ją "moodle", jako że baza o takiej nazwie jeszcze nie istnieje. Jeśli po wykonaniu powyższego polecenia zobaczysz już słowo "moodle" na liście, nazwij swoją bazę inaczej.
mysql> '''CREATE DATABASE moodle;'''
Query OK, 1 row affected (0.00 sec)

- Zmień domyślne kodowanie i porządek znaków (ang. collation) bazy danych "moodle" na UTF8 (pomiń ten krok, jeśli instalujesz Moodle 1.5 lub wcześniejszy):
mysql> '''ALTER DATABASE moodle DEFAULT CHARACTER SET utf8 COLLATE utf8_unicode_ci;'''
Query OK, 1 row affected (0.00 sec)

- Utwórz użytkownika z hasłem, który będzie miał dostęp do bazy "moodle" i nadaj mu odpowiednie uprawnienia. Nazwiemy tego użytkownika "moodleuser", a hasło ustawimy na "yourpassword". Dobrym pomysłem jest zmiana tej nazwy i hasła, aczkolwiek większość ludzi używa nazwy "moodleuser". Zapamiętaj wybraną nazwę użytkownika i hasło, będziesz ich potrzebował później. Poniższe polecenie jest dosyć długie, zostało więc podzielone na kilka linii, przez kilkukrotne wciśnięcie klawisza enter.
mysql> '''GRANT SELECT,INSERT,UPDATE,DELETE,CREATE,CREATE TEMPORARY TABLES,'''
-> '''DROP,INDEX,ALTER ON moodle.*'''
-> '''TO moodleuser@localhost IDENTIFIED BY 'yourpassword';'''
Query OK, 0 rows affected (0.01 sec)

:'''Ostrzeżenia bezpieczeństwa''': Nigdy nie używaj hasła zaprezentowanego powyżej. Upewnij się, że twoje hasło jest silne (mieszanka cyfr oraz wielkich i małych liter). Unikaj przyznawania wszystkich praw do bazy danych (np. przez słowo kluczowe ALL).
:'''Zauważ''': Od wersji 4.0.1 MySQL nie musisz nadawać uprawnienia CREATE TEMPORARY TABLES.

- Wyjdź z klienta MySQL:
mysql> '''QUIT'''
Bye
#

- Przeładuj tabele uprawnień za pomocą programu mysqladmin:
#'''mysqladmin -u root -p reload'''
Enter password:
#

Kilka przykładów dla PostgreSQL:

# su - postgres
> psql -c "create user moodleuser createdb;" template1
> psql -c "create database moodle with encoding 'unicode';" -U moodleuser template1
> psql -c "alter user moodleuser nocreatedb;" template1
> psql -c "alter user moodleuser with encrypted password 'yourpassword';" template1
> su - root
# /etc/init.d/postgresql reload

Jeśli polecenie utworzenia bazy danych (>psql -c "create database moodle...") zwraca błąd, możesz spróbować:
psql -c "create database moodle with template=template1 encoding = 'unicode' owner = moodleuser location = '/var/mydata';"

Jeśli podczas tworzenia bazy danych ("create database...") zostaniesz poproszony o wpisanie hasła, uruchom polecenie zawierające "encrypted password", zanim będziesz kontynuował.

'''Zobacz także''':
* Instrukcje krok-po-kroku w [https://docs.moodle.org/en/Step-by-step_Install_Guide_for_Ubuntu installation for Ubuntu(Debian)]

[[Instalacja_Moodle#Spis_tre%C5%9Bci|Spis treści]]

=== Tworzenie katalogu z danymi (moodledata) ===

Moodle będzie potrzebował trochę miejsca na twardym dysku twojego serwera, do przechowywania wgranych plików, takich jak dokumenty kursów czy obrazki uczniów. Instalator Moodle będzie się starał samodzielnie utworzyć ten katalog, jednak jeśli mu się nie uda, będziesz musiał to zrobić ręcznie.

'''Ostrzeżenie bezpieczeństwa''': Z przyczyn bezpieczeństwa, najlepiej uczynić ten katalog niedostępnym z zewnątrz (z Internetu). Najprostszą metodą, aby to osiągnąć jest umieszczenie go NA ZEWNĄTRZ katalogu z dokumentami WWW. Jeśli jednak z jakichś przyczyn musi się on znajdować w tym katalogu i używasz Apache'a, zabezpiecz ten katalog przez utworzenie w nim pliku '''.htaccess''', zawierającego poniższe linie:

order deny,allow
deny from all

'''Uprawnienia''': Aby upewnić się, że Moodle może zapisywać wysyłane pliki do tego katalogu, sprawdź, czy serwer WWW posiada uprawnienia do odczytu, zapisu i wykonywania w obrębie tego folderu. Na maszynach uniksowych, oznacza to, że właścicielem tego katalogu powinien być użytkownik "nobody" lub "apache" i powinien mieć on uprawnienia odczytu, zapisu i wykonania. Przykładowo, aby zmienić właściciela na "nobody", możsez użyć polecenia:

chown -R nobody:apache moodledata

Aby zmienić uprawnienia tak, żeby użytkownik mógł czytać, pisać i otwierać ten katalog, wpisz:

chmod -R 0770 moodledata

'''Uwaga''': Jeśli otrzymujesz komunikaty "brak dostępu" (ang. "permission denied"), spróbuj ''chmod -R 0770 moodledata'', a potem zmień ustawienia tak, aby były bezpieczniejsze. Bardziej bezpiecznym ustawieniem jest ''chmod -R 0750 moodledata''. Zgodnie z komentarzami w pliku config-dist.php, "W systemach hostingowych może zajść potrzeba upewnienia się, że grupa nie ma żadnych uprawnień, podczas gdy inni (others) posiadają pełne uprawnienia.". Aby to zrobić, możesz użyć polecenia ''chmod -R 707 moodledata''. Zobacz także [[Bezpieczeństwo | stronę o bezpieczeństwie]].

Pamiętaj, że domyślnie Moodle będzie monitował o fakcie, że katalog z danymi Moodle'a znajduje się wewnątrz katalogu sieciowego, lecz możesz go umieścić gdzie tylko chcesz. W przyszłości możesz go przenieść, jednak jeśli to zrobisz, pamiętaj o odpowiednim wyedytowaniu pliku '''config.php'''. Na przykład, jeśli moodledata jest podkatalogiem folderu data, odpowiedni wpis będzie wyglądał następująco:

$CFG->dataroot = '/data/moodledata';

'''CPanel i konta hostingowe''': W systemie cPanel możesz użyć menedżera plików, aby odszukać katalog, kliknąć go, a następnie wybrać "Change Permissions" ("Zmień uprawnienia"). Na wielu współdzielonych serwerach hostingowych będziesz prawdopodobnie musiał ograniczyć dostęp do twojej "grupy" (aby zabezpieczyć się przed zmienianiem twoich plików przez innych klientów hostingu), jednocześnie przyznawając pełne prawa do odczytu/zapisu dla wszystkich innych (to pozwoli serwerowi WWW na dostęp do twoich plików). Porozmawiaj z administratorem swojego serwera, jeśli masz kłopoty z właściwym ustawieniem tych uprawnień. W szczególności, nie będzie możliwe utworzenie używalnego katalogu z danymi na witrynach, których PHP używa opcji "'''Trybu bezpiecznego'''" (ang. Safe Mode).

[[Instalacja_Moodle#Table_of_Contents|Table of Contents]]

== Uruchom skrypt instalacyjny aby utworzyć config.php ==

Aby uruchomić skrypt instalacyjny (install.php), po prostu wejdź na główną stronę twojej instalacji Moodle'a albo bezpośrednio '''<nowiki>http://twojserwer/install.php</nowiki>'''.

(Instalator będzie próbował ustawić ciasteczko sesji. Jeśli dostałeś ostrzeżenie od przeglądarki, upewnij się, że akceptujesz ciasteczka!)

Moodle wykryje, że konfiguracja jest konieczna i poprowadzi cię przez kilka ekranów, aby pomóc ci w tworzeniu nowego pliku konfiguracyjnego '''config.php'''. Na końcu tego procesu Moodle spróbuje zapisać plik we właściwym miejscu. Jeśli ta próba się nie powiedzie, będziesz mógł pobrać wygenerowany plik '''config.php''' i wgrać go w odpowiednie miejsce na serwerze.

Podczas procesu instalacji instalator wykryje wszelkie problemy związane ze środowiskiem twojego serwera i podpowie ci, jak sobie z nimi poradzić. W większości przypadków te wskazówki powinny być wystarczające, jednak jeśli będziesz miał kłopoty, skorzystaj z Installation Forum (forum dotyczące instalacji).

[[Instalacja_Moodle#Table_of_Contents|Table of Contents]]

== Kontynuuj konfigurację na stronie administratora ==

Po wygenerowaniu podstawowego config.php, próba wejścia na główną stronę twojej witryny przekieruje cię na stronę administratora w celu dopełnienia konfiguracji.

Kiedy odwiedzisz stronę administratora za pierwszym razem, będziesz musiał zaakceptować umowę GPL "shrink wrap". Bez tego nie będziesz mógł kontynuować.

Następnie Moodle rozpocznie proces konfigurowania twojej bazy danych i tworzenia tabel do przechowywania danych. Najpierw tworzone się główne tabele. Powinieneś zobaczyć kilka poleceń SQL i komunikatów statusu, podobnych do tych:

CREATE TABLE course (
id int(10) unsigned NOT NULL auto_increment,
category int(10) unsigned NOT NULL default '0',
password varchar(50) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
fullname varchar(254) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
shortname varchar(15) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
summary text NOT NULL,
format tinyint(4) NOT NULL default '1',
teacher varchar(100) NOT NULL default 'Teacher',
startdate int(10) unsigned NOT NULL default '0',
enddate int(10) unsigned NOT NULL default '0',
timemodified int(10) unsigned NOT NULL default '0',
PRIMARY KEY (id)
) TYPE=MyISAM;

SUCCESS

...i tak dalej, a na końcu: Main databases set up successfully.

Jeśli nie zobaczysz podobnych komunikatów, będzie to oznaczało, że jest problem z opcjami konfiguracyjnymi w pliku config.php. Sprawdź, czy PHP nie jest ustawiony w tryb bezpieczny (komercyjne usługi hostingowe czasami mają ten tryb włączony). Możesz sprawdzić zmienne PHP, tworząc mały plik .php zawierający linijkę '''<?php [[phpinfo]]() ?>''' i wyświetlając go w przeglądarce. Sprawdź wszystkie opcje i spróbuj ponownie.

Przewiń na sam dół tej strony i kliknij link "Continue".

Powinieneś zobaczyć formularz, gdzie możesz zdefiniować więcej zmiennych konfiguracyjnych, takich jak domyślny język, hosty SMTP, itd. Nie martw się tym, że wszystko musisz ustawić teraz. Zawsze możesz wrócić do tych ustawień poprzez interfejs administratora. Domyślne ustawienia są dość przyjazne i w większości przypadków bezpieczne. Przewiń na dół tej strony i kliknij "Save changes" ("zachowj zmiany").

Jeśli - i tylko wtedy, gdy - staniesz na tej stronie i nie będziesz mógł kontynuować, to twój serwer prawdopodobnie ma problem "złego nadawcy" (tak go nazywam). Jest to proste do naprawienia: wystarczy wyłączyć opcję "secureforms" i spróbować ponownie.

Potem zobaczysz więcej stron, które będą zawierały mnóstwo komunikatów o statusach. W tym czasie będą tworzyły się tabele wymagane przez różne moduły Moodle'a. Tak jak poprzednio, wszystkie te statusy powinny być green.

Przewiń na sam dół tej strony i kliknij link "Continue".

Kolejna strona jest formularzem, gdzie możesz zdefiniować parametry twojej witryny i strony głównej, takie jak nazwa, format, opis, itd. Wypełnij go (zawsze możesz zmienić je później) i kliknij "Save changes".

Na samym końcu zostaniesz poproszony o utworzenie nadrzędnego użytkownika-administratora, który później będzie miał dostęp do stron administratorskich. Wypełnij poszczególne pola swoim imieniem, adresem e-mail, etc. i kliknij "Save changes". Nie wszystkie pola są wymagane, ale jeśli pominiesz jakieś ważne, zostaniesz ponownie poproszony o jego wypełnienie.

'''Upewnij się, że pamiętasz nazwę użytkownika i hasło do konta administratora. Będzie ono potrzebne, aby uzyskać dostęp do strony administratora w przyszłości.'''

(Jeśli z jakiegoś powodu twoja instalacja została przerwana albo wystąpił jakiś błąd, który nie pozwala ci się zalogować jako administrator, zazwyczaj możesz się zalogować, używając domyślnej nazwy użytkownika "'''admin'''" i hasła "'''admin'''".)

Jeśli instalacja przebiegła pomyślnie, zostaniesz przekierowany na główną stronę twojej nowej witryny! Zwróć uwagę na łącza administratorskie w lewym dolnym rogu strony (są one widoczne także na oddzielnej stronie administratora). Te elementy są widoczne tylko dla ciebie, ponieważ jesteś zalogowany jako administrator. Dalszego zarządzania Moodlem możesz dokonywać za pomocą tego menu. Możesz między innymi:

* tworzyć i usuwać kursy
* tworzyć i edytować konta użytkowników
* administrować kontami nauczycieli
* zmieniać ustawienia całej witryny, takie jak motywy graficzne itp.

Ale jeszcze nie skończyłeś instalacji! Została do zrobienia jeszcze jedna bardzo ważna rzecz (zobacz następną sekcję o cronie).

[[Instalacja_Moodle#Table_of_Contents|Table of Contents]]

== Konfiguracja crona ==

Patrz: [[Cron|instrukcje dotyczące crona]].

== Ustawienia backupów ==

Obejrzyj [[Backup settings|instrukcje dotyczące backupów]].

[[Instalacja_Moodle#Table_of_Contents|Table of Contents]]

== Tworzenie nowego kursu ==

Kiedy Moodle działa już poprawnie, możesz utworzyć nowy kurs.

Wybierz "Create a new course" ze strony administratora (lub hiperłączy administratorskich na stronie głównej).

Wypełnij formularz, przywiązując szczególną uwagę do formatu kursu. Na tym etapie nie musisz się martwić o szczegóły, wszystko może być zmienione później. Zwróć uwagę na żółte ikony pomocy, które możesz znaleźć na każdym kroku. Oferują one pomoc kontekstową we wszystkich aspektach.

Kliknij "Save changes". Zostaniesz przekierowany do nowego formularze, gdzie możesz przypisać nauczycieli do kursów. Możesz przypisywać kursy tylko istniejącym kontom nauczycielskim. Aby dodać nowego nauczyciela, albo poproś go o to osobiście (obejrzyj stronę logowania) albo sam utwórz mu konto, używając opcji "Add a new user" na stronie administratora.

Teraz kurs jest gotowy do modyfikacji i dostosowywania. Jest także dostępny w menu "Courses" na stronie głównej.

== Zobacz także ==

* [[Instalacja FAQ]]
* [[Kompletne pakiety instalacyjne]] czasem mogą być łatwiejsze do pierwszej instalacji
* [[Instalacja AMP|Instalacja Apache, MySQL i PHP]] - opensource'owe programy, które mogą uruchomić Moodle w sieci lub lokalnie
* [[Aktualizacja Moodle]]
* Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=42688 Selecting a web host for Moodle] forum discussion
* [[masquerading|Masquerading]] - uruchamianie Moodle'a za maskaradą lub NAT-em

[[Category:Instalacja]]

[[en:Installing Moodle]]

Instalacja Moodle

2008-01-07T19:36:13Z

Szymonk:

'''Po pierwsze: nie panikuj! :-)'''

Ten przewodnik wyjaśnia, jak po raz pierwszy zainstalować Moodle. Niektóre z opisanych kroków zawierają rozbudowane, szczegółowe instrukcje i większość możliwych sposobów instalacji serwera. Z tego powodu ta strona może wyglądać skomplikowanie i wydawać się bardzo długa. Nie panikuj, tak naprawdę jeśli będziesz wiedział co robić, możesz zainstalować Moodle w kilka minut!

W razie problemów przeczytaj tę stronę uważnie - większość kwestii została już tutaj wyjaśniona. Jeśli cały czas będziesz miał kłopoty, możesz poszukać pomocy u społeczności Moodle'a za pomocą [http://moodle.org/course/view.php?id=5 Using Moodle] na stronach moodle.org.

Inną możliwością jest skontaktowanie się z [http://moodle.com/hosting/ Partnerem Moodle, oferującym hosting Moodle'a], który zapewni kompleksową opiekę hostingową Moodle'a. W ten sposób możesz zignorować cały ten tekst i przejść od razu do nauki! Partner Moodle jest zalecaną opcją, jednak jeśli zdecydujesz się na firmę hostingową, oferującą cpanel, to [http://otaru-jc.ac.jp/hagley/settingupmoodleonhostingwithcpanel.swf ten tutorial] pomoże ci przejść przez proces wyboru hosta i postawienia moodle przez cpanel.

Jeśli chcesz uruchomić Moodle na twoim własnym komputerze, a ta strona zraża cię do siebie samym wyglądem, obejrzyj nasze przewodniki: [[Instalacja AMP|Instalacja Apache, MySQL i PHP (AMP)]] lub [[Kompletne pakiety instalacyjne|jak zainstalować jeden z kompletnych pakietów instalacyjnych]]. Zawierają one alternatywne instrukcje dotyczące instalacji na większości popularnych platform.

== Wymagania ==

Moodle jest rozwijany głównie na Linuksie, przy użyciu [[Apache]], [[MySQL]] i [[PHP]] (grupę tych czterech programów nazywa się czasem platformą LAMP), ale jest też regularnie testowany na systemach operacyjnych: Windows XP/2000/2003 (WAMP), Solaris 10 (Sparc i x64), Mac OS X oraz Netware 6. Możliwa jest także obsługa PostgreSQL, Oracle i Microsoft SQL Server.

'''Jeśli używasz konta hostingowego''': Większość kont spełnia wszystkie te wymagania od razu. Powinieneś skontaktować się z działem wsparcia twojego usługodawcy, aby upewnić się, że tak jest '''jeszcze przed''' podpisaniem z nimi umowy. Szczególnie ważne jest, aby zapytać o limity pamięci na PHP i limity zapytań MySQL. Jeśli podpisałeś już umowę, a usługodawca nie dostarcza ci konta o odpowiednich parametrach, zapytaj dlaczego i rozważ zmianę usługodawcy, jeśli ten nie dostosuje się do twoich wymagań.

Wymagania Moodle:
'''Sprzęt''' (chyba, że używasz serwera hostingowego).
* Przestrzeń dyskowa: min. 160MB wolnego miejsca. Będziesz potrzebował więcej, aby przechowywać materiały do nauczania.
* Pamięć: minimum 256MB, zalecany 1GB. Ogólna zasada jest taka, że Moodle może obsługiwać ''jednocześnie'' 50 użytkowników na każdy 1GB RAM-u, jednak liczby te mogą się różnić w zależności od twojego sprzętu i oprogramowania.
'''Oprogramowanie'''
* Serwer WWW. Większość ludzi używa [[Apache]]'a, ale Moodle powinien działać także pod każdym innym serwerem obsługującym [[PHP]], takim jak [[IIS]] dla Windows. PHP narzuca swoje wymagania dotyczące serwera WWW. Są one jednak skomplikowane i najprościej trzymać się zasady używania możliwie najnowszej wersji serwera WWW.
* Interpreter PHP. (Miej na uwadze, że występowały problemy przy próbach zainstalowania Moodle'a razem z [http://www.php-accelerator.co.uk PHP-Accelerator].) Obecnie istnieją dwie dostępne wersje (lub raczej gałęzie) PHP: PHP4 i PHP5. Wymagania dotyczące wersji przedstawiono poniżej.
** Dla Moodle w wersji 1.4 lub późniejszej: PHP4 (wersja 4.1.0 lub późniejsza) lub PHP5 (wersja 5.1.0 lub późniejsza).
** Dla Moodle w wersji 1.6 lub późniejszej: PHP4 (wersja 4.3.0 lub późniejsza) lub PHP5 (wersja 5.1.0 lub późniejsza).
** Przyszła wersja Moodle 2.0 i późniejsze nie będą wspierały PHP4 i będą wymagały PHP5 (w wersji 5.2.0 lub późniejszej).
** Ustawienia PHP
*** ''safe_mode'' musi być ustawiony na OFF (sprawdź w pliku php.ini albo pliku konfiguracyjnym Apache'a)
*** ''memory_limit'' powinien być minimalnie 16M (32M jest zalecane dla Moodle 1.7, a 40M dla Moodle 1.8 i późniejszych). Duże witryny mogą potrzebować więcej niż 128M. PHP 5.2.x potrzebuje większego memory_limit, niż poprzednie wersje. 64-bitowe systemy operacyjne potrzebują jeszcze więcej.
*** ''session.save_handler'' musi być ustawiony na files (pliki).
** Rozszerzenia i biblioteki PHP
*** Rozszerzenie mbstring jest zalecane dla Moodle 1.6 i późniejszych.
*** Rozszerzenie iconv jest zalecane dla Moodle 1.6 i późniejszych.
*** [http://www.libgd.org/ Biblioteka GD], biblioteka [http://www.freetype.org/ FreeType 2] oraz rozszerzenia są potrzebne do generowania dynamicznych wykresów generowanych przez strony związane z logami.
*** Rozszerzenie mysql jest wymagane, jeśli używasz bazy danych MySQL. Zwróć uwagę, że w niektórych dystrybucjach Linuksa (np. w RedHacie) to rozszerzenie jest instalowane opcjonalnie.
*** Rozszerzenie pgsql jest wymagane, jeśli używasz bazy danych PostgreSQL.
*** Rozszerzenie zlib jest wymagane do obsługi archiwów zip.
*** Rozszerzenie curl jest zalecane w przypadku Moodle 1.8 i późniejszych.
*** Rozszerzenie tokenizer jest zalecane dla Moodle 1.8 i późniejszych.
*** Rozszerzenia curl i openssl są wymagane do obsługi sieci w Moodle (wersja 1.8 i późniejsze).
*** Inne rozszerzenia PHP mogą być wymagane do obsługi dodatkowych funkcji Moodle, szczególnie zewnętrznego uwierzytelniania i/lub rejestracji (np. rozszerzenie LDAP do uwierzytelniania przez LDAP czy rozszerzenie sockets do serwera chat).
* Działający serwer bazodanowy: [[MySQL]] lub [[PostgreSQL]] są całkowicie wspierane i zalecane do używania z każdą wersją Moodle. Obsługa Microsoft SQL Server i Oracle została dodana w Moodle 1.7. MySQL jest wyborem wielu ludzi, ale są też pewne [[Arguments in favour of PostgreSQL|argumenty przemawiające za PostgreSQL]], zwłaszcza, jeśli planujesz szeroko rozwinąć działalność.
** Dla Moodle 1.5 i późniejszych, MySQL (w wersji 3.23 lub późniejszej) albo PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej).
** Dla Moodle 1.6 i późniejszych, MySQL (w wersji 4.1.12 lub późniejszej) albo PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej).
** Dla Moodle 1.7 i późniejszych, MySQL (w wersji 4.1.12 lub późniejszej), PostgreSQL (w wersji 7.4 lub późniejszej) albo Microsoft SQL Server 2005 (w wersji 9 lub [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=59284 SQL Server Express 2005])
: Uwagi dot. MySQL: W Moodle 1.6 lub późniejszych, jeśli używasz wyłącznie języków łacińskich, możesz używać MySQL 4.1.12. Jeśli używasz języków innych niż łacińskie, potrzebujesz MySQL 4.1.16 lub późniejszego. Obecnie opcja "strict mode" MySQLa musi być wyłączona (ustawiona na "" lub "MYSQL40") w pliku konfiguracyjnym MySQL.
: Uwagi dot. PostgreSQL: Minimalną wersją PostgreSQL jest 7.4, ale Moodle jest często używany z wersją 8.0 lub 8.1.

== Ilu użytkowników? ==

Poza wymaganiami sprzętowymi i programowymi, będziesz także musiał pomyśleć o objętości twojej instalacji Moodle w znaczeniu ilu użytkowników ma obsługiwać. Istotne są dwie liczby:

* '''Użytkownicy przeglądający''': maksymalna liczba użytkowników, którzy będą mogli przeglądać twoją witrynę Moodle'a. Ta liczba jest równa liczbie komputerów w twojej organizacji lub na twoim kursie, w zależności od tego, która z nich jest większa.
* '''Równocześni użytkownicy bazy''': maksymalna liczba użytkowników, którzy będą korzystać z bazy danych (potrzebnej dla aktywności Moodle'a takich jak quizy). Jest to liczba użytkowników, którzy będą jednocześnie korzystać z Moodle'a. W instytucji edukacyjnej, użyj planu zajęć, aby znaleźć tą liczbę.

Jeśli już poznasz te dwie liczby, możesz się zastanowić, czy twoja instalacja Moodle'a sprosta wielkości zadania. Dokładna liczba użytkowników zależy od konkretnej kombinacji sprzętu/oprogramowania/sieci. Zazwyczaj ilość zainstalowanej pamięci RAM ma decydujące znaczenie, ale także szybkość procesora może zmniejszyć czas potrzebny na wczytanie się strony.

Ogólna zasada dla pojedynczego serwera jest taka, że przybliżona maksymalna ilość użytkowników = RAM (GB) * 50, a przybliżona maksymalna ilość użytkowników przeglądających jest 5 razy większa od poprzedniej wartości. Przykładowo, uniwersytet z 500 komputerami w kampusie i 100 równoległymi użytkownikami potrzebuje 2GB RAM-u na serwerze, aby obsłużyć jednocześnie tylu użytkowników.

'''Uwaga dla korzystających z konta hostingowego''': zapytaj swojego usługodawcę o limity na liczbę jednoczesnych połączeń do bazy i na obciążenie procesora. To da ci dobre przybliżenie liczby użytkowników, jaką może obsłużyć Moodle.

'''Uwaga:''' Na dzień 31 sierpnia 2007 kod Moodle 1.8.2 cały czas nie jest przystosowany do dużej instalacji, szczególnie, jeśli posiadasz dużą ilość kursów (powyżej 20 000). Główną przyczyną jest fakt, że kody związane z rolami nie są jeszcze do końca zoptymalizowane pod względem zapytań do bazy i cały czas wymagają pracy. Jeśli planujesz używanie kodu 1.8.2 dla dużej instytucji, upewnij się, że masz wystarczająco dużo czasu, aby wykonać odpowiednie testy i profilowanie wydajności.

[Uaktualnienie] Powyższy problem z wydajnością został częściowo zlikwidowany w najnowszych wersjach 1.8.3+ (obejrzyj tą dyskusję: http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=83281). Jednak cały czas powinieneś ostrożnie podchodzić do instalowania Moodle 1.8.x w dużym środowisku.

== Pobierz pliki i skopiuj na miejsce ==

Możesz pobrać Moodle na dwa sposoby: w skompresowanym pakiecie albo przez CVS.
* Są dwa rodzaje skompresowanych pakietów w http://download.moodle.org/ dziale download: http://download.moodle.org/]: standardowa dystrybucja zawierająca tylko pliki Moodle'a i [[Kompletne pakiety instalacyjne|kompletna instalacja]], zawierająca programy do zarządzania Moodle'em w środowisku sieciowym.
* Podczas używania CVS, pomocne wskazówki znajdziesz na stronie [[CVS for Administrators]]. Pełne [http://cvs.moodle.org/moodle/ repozytorium CVS Moodle'a] jest również dostępne do przeglądania.

Po pobraniu pliku, rozpakuj archiwum używając
tar -zxvf [nazwapliku]
lub
unzip [nazwapliku]

Jeśli używasz CVS, uruchom polecenie CVS Checkout. Zostanie utworzony katalog "moodle", zawierający kilka plików i folderów.

Możesz umieścić cały folder w katalogu dokumentów twojego serwera WWW (w takim przypadku twoja witryna będzie dostępna przez '''<nowiki>http://yourwebserver.com/moodle</nowiki>''') albo możesz skopiować całą zawartość tego folderu bezpośrednio do katalogu dokumentów twojego serwera (wtedy twoja witryna będzie dostępna na '''<nowiki>http://yourwebserver.com</nowiki>''').

Jeśli pobierasz Moodle na swój lokalny komputer, a dopiero później wysyłasz na serwer WWW, to zazwyczaj lepiej jest wysłać całe archiwum w jednym pliku, a rozpakować już na serwerze. Nawet interfejsy hostingowe takie jak cPanel umożliwiają ci dekompresję archiwów w "Menedżerze plików".

=== Struktura katalogu moodle ===

Możesz spokojnie opuścić tą sekcję, ale jeśli przeczytasz to krótkie streszczenie, będziesz lepiej zorientowany w strukturze katalogów:

:''config.php'' - zawiera podstawowe ustawienia. Ten plik nie jest częścią samego Moodle - zostanie utworzony przez ciebie.
:''install.php'' - skrypt, który uruchomisz w celu utworzenia pliku config.php
:''version.php'' - określa wersję kodu Moodle
:''index.php'' - główna strona witryny
:''admin/'' - kod, służący do zarządzania serwerem
:''auth/'' - moduły wtyczek, służących do uwierzytelniania
:''blocks/'' - moduły wtyczek, służących do obsługi małych bloków tekstowych, znajdujących się z boku wielu stron
:''calendar/'' - kod, obsługujący zarządzanie i wyświetlanie kalendarzy
:''course/'' - kod wyświetlający i zarządzający kursami
:''doc/'' - dokumentacja pomocy Moodle (np. ta strona)
:''files/'' - kod wyświetlający i zarządzający plikami wysłanymi na serwer
:''lang/'' - teksty w różnych językach, jeden katalog na język
:''lib/'' - biblioteki rdzenia kodu Moodle
:''login/'' - kod do obsługi kont
:''mod/'' - zawiera wszystkie główne moduły kursów Moodle
:''pix/'' - podstawowa grafika strony
:''theme/'' - motywy graficzne/skórki, zmieniające wygląd strony
:''user/'' - kod wyświetlający i zarządzający użytkownikami

== Instalacja i konfiguracja systemu ==
Aby upewnić się, że Moodle zostanie pomyślnie zainstalowany, musisz sprawdzić, czy ustawienia serwera są prawidłowe. Następnie utwórz pustą bazę danych do użytku Moodle'a. Na zakończenia utworzysz katalog na twardym dysku, w którym będą przechowywane twoje materiały i inne pliki, które wgrasz do kursów.

=== Sprawdź ustawienia serwera WWW ===
* Najpierw upewnij się, że twój serwer jest skonfigurowany tak, aby traktować pliki o nazwie index.php jako domyślne strony (prawdopodobnie obok takich plików jak index.html, default.htm itd.). W Apache'u ustawia się to za pomocą parametru DirectoryIndex w pliku httpd.conf. Mój zazwyczaj wygląda mniej więcej tak:

'''DirectoryIndex''' index.php index.html index.htm

:Wystarczy, że index.php znajdzie się na tej liście (najlepiej na jej początku, aby zwiększyć wydajność).

* Następnie, '''jeśli używasz Apache 2''', powinieneś włączyć zmienną ''AcceptPathInfo'', która pozwoli skryptom na przekazywanie argumentów w ten sposób: <nowiki>http://serwer/plik.php/arg1/arg2</nowiki. Jest to konieczne do działania względnych łączy między twoimi zasobami, a także powoduje wzrost wydajności. Możesz włączyć tą opcję, dodając poniższą linię do pliku httpd.conf:

'''AcceptPathInfo''' on

=== Sprawdź ustawienia PHP ===
Moodle wymaga ustawienia pewnych opcji PHP. '''Na większości serwerów opcje te są włączone domyślnie'''. Jednakże, niektóre serwery PHP (i niektóre najnowsze wersje samego PHP) mogą ustawiać nieco odmienne opcje. Są one zdefiniowane w pliku konfiguracyjnym PHP (zwanym przeważnie '''php.ini'''):

magic_quotes_gpc = 1 (zalecane, ale nie konieczne)
magic_quotes_runtime = 0 (konieczne)
file_uploads = 1
session.auto_start = 0
session.bug_compat_warn = 0

:Przy okazji edytowania php.ini, możesz także ustawić inne, opcjonalne ustawienia. Przykładowo możesz zwiększyć maksymalny rozmiar przesyłanego pliku, który domyślnie wynosi 2M(egabajty). Dla przykładu, ustawmy tą opcję na 16 Megabajtów:

post_max_size = 16M
upload_max_filesize = 16M

=== Używanie plików .htaccess do konfigurowania opcji serwera i PHP ===

Powyższą metodę możesz stosować, jeśli posiadasz bezpośredni dostęp do plików serwera. Jeśli jednak instalujesz Moodle na pojedynczym koncie, nie masz dostępu do plików '''httpd.conf''' lub '''php.ini''' albo instalujesz Moodle obok innych aplikacji, wymagających innych ustawień, nie przejmuj się, cały czas możesz wprowadzić własne ustawienia. Poniższy sposób działa tylko z serwerem Apache i tylko, jeśli opcja nadpisywania (ang. Override) zostały uaktywnione w głównej konfiguracji Apache'a.

* W głównym katalogu Moodle utwórz plik '''.htaccess''', zawierający poniższe linie:

DirectoryIndex index.php index.html index.htm
php_flag magic_quotes_gpc 1
php_flag magic_quotes_runtime 0
php_flag file_uploads 1
php_flag session.auto_start 0
php_flag session.bug_compat_warn 0

:Jeśli używasz Apache'a w wersji 2, dodaj jeszcze te linie:

<IfDefine APACHE2>
AcceptPathInfo on
</IfDefine>

:W przeciwnym wypadku dodaj tą pojedynczą linijkę:
AcceptPathInfo on

* Jeśli chcesz, możesz także zmieniać ustawienia takie jak np. maksymalny rozmiar wysyłanego pliku przez dodanie poniższych linijek:

LimitRequestBody 0
php_value upload_max_filesize 2M
php_value post_max_size 2M

* Najprościej skopiować przykładowy plik z lib/htaccess i dopasować go do swoich potrzeb. Zawiera on dalsze instrukcje. Aby skopiować plik, używając powłoki Uniksa:

cp lib/htaccess .htaccess

'''Uwaga''': Plików .htaccess używaj tylko [http://httpd.apache.org/docs/1.3/howto/htaccess.html#when w ostatecznym przypadku]. Ich używanie może mieć znaczący wpływ na wydajność twojej witryny i powodować powolne wczytywanie stron.

=== Tworzenie pustej bazy danych ===

W swoim systemie bazodanowym musisz utworzyć pustą bazę danych (np. "''moodle''") oraz specjalnego użytkownika (np. "moodleuser"), który będzie miał dostęp do tej i tylko do tej bazy. Dla celów testowych możesz co prawda użyć użytkownika "root", ale nie rób tego na serwerze produkcyjnym: jeśli crackerzy poznają twoje hasło, zagrożony będzie cały system bazodanowy, zamiast tylko jednej bazy danych Moodle'a.

::'''Uwaga:''': Miej na uwadze, że począwszy od wersji 1.5.x Moodle'a, Moodle nie współpracuje z włączonym trybem ścisłym MySQL 5.x (STRICT_TRANS_TABLES i/lub STRICT_ALL_TABLES) -- obejrzyj [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=58552 dyskusję na forum]. Tak więc jeśli używasz MySQL 5.x, wyedytuj plik konfiguracyjny MySQL ("my.ini" w Windows i "my.cnf" w Uniksach) i wykomentuj tą opcję albo ustaw ją na <code>sql-mode=<nowiki>''</nowiki></code>. Musisz zrestartować MySQL po wprowadzeniu tej zmiany. Jeśli nie masz dostępu do swojego serwera, użyj PHPMyAdmin (lub innego klienta MySQL) i wprowadź polecenie <code>SET @@global.sql_mode=<nowiki>''</nowiki>;</code> (upewnij się, że używasz apostrofów (nie cudzysłowów) i nie zapomnij o średniku).

==== Na koncie hostingowym ====
Jeśli posiadasz konto hostingowe, prawdopodobnie masz dostęp do panelu kontrolnego na WWW, w którym możesz utworzyć bazę danych.

System '''[http://www.cpanel.com/ cPanel]''' jest jednym z najpopularniejszych produktów tego typu. Aby utworzyć bazę danych w cPanelu:

# Kliknij ikonę "'''MySQL Databases'''"
# Wpisz "moodle" w polu "database" i kliknij "'''Add Database'''".
# Wpisz nazwę użytkownika i hasło (takie, którego jeszcze nigdzie nie używałeś) w odpowiednich polach i kliknij "'''Add User'''".
# Zauważ, że nazwa użytkownika i nazwa bazy danych mogą zostać automatycznie poprzedzone nazwą twojego konta w cPanelu. Wprowadzając te wartości później do instalatora Moodle, użyj pełnych nazw.

==== Używając wiersza poleceń ====

Jeśli posiadasz dostęp do wiersza poleceń Uniksa lub Windowsa, możesz zrobić to samo, wpisując odpowiednie polecenia. Powinieneś to zrobić, używając programu MySQL Client, tak jak pokazano poniżej (polecenia, które wpisujesz, są wyróżnione tłustym drukiem):

- Uruchom program MySQL Client:
#'''mysql -u root -p'''
Enter password:
Welcome to the MySQL monitor. Commands end with ; or \g.
Your MySQL connection id is 2 to server version: 5.0.22-log

Type 'help;' or '\h' for help. Type '\c' to clear the buffer.

mysql>

- Znak zachęty zmieni się na "mysql>", wskazując na fakt, że pracujesz w programie MySQL Client. Podczas pracy w MySQL wszystkie polecenia, jakie wpisujesz, muszą kończyć się średnikiem (jeśli wciśniesz enter zanim wpiszesz średnik, ukaże ci się znak kontynuacji linii "->"; jest to twoja druga szansa na wpisanie średnika i ponowne wciśnięcie klawisza enter).

- Zacznij od sprawdzenia, czy jakakolwiek z istniejących baz danych nazywa się już "moodle". Jeśli tak, to powinieneś podmienić nazwę twojej bazy danych we wszystkich dalszych poleceniach:
mysql> '''SHOW DATABASES;'''
+-------------------------+
| Database |
+-------------------------+
| information_schema |
| mysql |
| test |
+-------------------------+
3 rows in set (0.03 sec)

- Utwórz bazę danych do przechowywania tabel Moodle'a. My nazwiemy ją "moodle", jako że baza o takiej nazwie jeszcze nie istnieje. Jeśli po wykonaniu powyższego polecenia zobaczysz już słowo "moodle" na liście, nazwij swoją bazę inaczej.
mysql> '''CREATE DATABASE moodle;'''
Query OK, 1 row affected (0.00 sec)

- Zmień domyślne kodowanie i porządek znaków (ang. collation) bazy danych "moodle" na UTF8 (pomiń ten krok, jeśli instalujesz Moodle 1.5 lub wcześniejszy):
mysql> '''ALTER DATABASE moodle DEFAULT CHARACTER SET utf8 COLLATE utf8_unicode_ci;'''
Query OK, 1 row affected (0.00 sec)

- Utwórz użytkownika z hasłem, który będzie miał dostęp do bazy "moodle" i nadaj mu odpowiednie uprawnienia. Nazwiemy tego użytkownika "moodleuser", a hasło ustawimy na "yourpassword". Dobrym pomysłem jest zmiana tej nazwy i hasła, aczkolwiek większość ludzi używa nazwy "moodleuser". Zapamiętaj wybraną nazwę użytkownika i hasło, będziesz ich potrzebował później. Poniższe polecenie jest dosyć długie, zostało więc podzielone na kilka linii, przez kilkukrotne wciśnięcie klawisza enter.
mysql> '''GRANT SELECT,INSERT,UPDATE,DELETE,CREATE,CREATE TEMPORARY TABLES,'''
-> '''DROP,INDEX,ALTER ON moodle.*'''
-> '''TO moodleuser@localhost IDENTIFIED BY 'yourpassword';'''
Query OK, 0 rows affected (0.01 sec)

:'''Ostrzeżenia bezpieczeństwa''': Nigdy nie używaj hasła zaprezentowanego powyżej. Upewnij się, że twoje hasło jest silne (mieszanka cyfr oraz wielkich i małych liter). Unikaj przyznawania wszystkich praw do bazy danych (np. przez słowo kluczowe ALL).
:'''Zauważ''': Od wersji 4.0.1 MySQL nie musisz nadawać uprawnienia CREATE TEMPORARY TABLES.

- Wyjdź z klienta MySQL:
mysql> '''QUIT'''
Bye
#

- Przeładuj tabele uprawnień za pomocą programu mysqladmin:
#'''mysqladmin -u root -p reload'''
Enter password:
#

Kilka przykładów dla PostgreSQL:

# su - postgres
> psql -c "create user moodleuser createdb;" template1
> psql -c "create database moodle with encoding 'unicode';" -U moodleuser template1
> psql -c "alter user moodleuser nocreatedb;" template1
> psql -c "alter user moodleuser with encrypted password 'yourpassword';" template1
> su - root
# /etc/init.d/postgresql reload

Jeśli polecenie utworzenia bazy danych (>psql -c "create database moodle...") zwraca błąd, możesz spróbować:
psql -c "create database moodle with template=template1 encoding = 'unicode' owner = moodleuser location = '/var/mydata';"

Jeśli podczas tworzenia bazy danych ("create database...") zostaniesz poproszony o wpisanie hasła, uruchom polecenie zawierające "encrypted password", zanim będziesz kontynuował.

'''Zobacz także''':
* Instrukcje krok-po-kroku w [https://docs.moodle.org/en/Step-by-step_Install_Guide_for_Ubuntu installation for Ubuntu(Debian)]

[[Instalacja_Moodle#Table_of_Contents|Table of Contents]]

=== Tworzenie katalogu z danymi (moodledata) ===

Moodle będzie potrzebował trochę miejsca na twardym dysku twojego serwera, do przechowywania wgranych plików, takich jak dokumenty kursów czy obrazki uczniów. Instalator Moodle będzie się starał samodzielnie utworzyć ten katalog, jednak jeśli mu się nie uda, będziesz musiał to zrobić ręcznie.

'''Ostrzeżenie bezpieczeństwa''': Z przyczyn bezpieczeństwa, najlepiej uczynić ten katalog niedostępnym z zewnątrz (z Internetu). Najprostszą metodą, aby to osiągnąć jest umieszczenie go NA ZEWNĄTRZ katalogu z dokumentami WWW. Jeśli jednak z jakichś przyczyn musi się on znajdować w tym katalogu i używasz Apache'a, zabezpiecz ten katalog przez utworzenie w nim pliku '''.htaccess''', zawierającego poniższe linie:

order deny,allow
deny from all

'''Uprawnienia''': Aby upewnić się, że Moodle może zapisywać wysyłane pliki do tego katalogu, sprawdź, czy serwer WWW posiada uprawnienia do odczytu, zapisu i wykonywania w obrębie tego folderu. Na maszynach uniksowych, oznacza to, że właścicielem tego katalogu powinien być użytkownik "nobody" lub "apache" i powinien mieć on uprawnienia odczytu, zapisu i wykonania. Przykładowo, aby zmienić właściciela na "nobody", możsez użyć polecenia:

chown -R nobody:apache moodledata

Aby zmienić uprawnienia tak, żeby użytkownik mógł czytać, pisać i otwierać ten katalog, wpisz:

chmod -R 0770 moodledata

'''Uwaga''': Jeśli otrzymujesz komunikaty "brak dostępu" (ang. "permission denied"), spróbuj ''chmod -R 0770 moodledata'', a potem zmień ustawienia tak, aby były bezpieczniejsze. Bardziej bezpiecznym ustawieniem jest ''chmod -R 0750 moodledata''. Zgodnie z komentarzami w pliku config-dist.php, "W systemach hostingowych może zajść potrzeba upewnienia się, że grupa nie ma żadnych uprawnień, podczas gdy inni (others) posiadają pełne uprawnienia.". Aby to zrobić, możesz użyć polecenia ''chmod -R 707 moodledata''. Zobacz także [[Bezpieczeństwo | stronę o bezpieczeństwie]].

Pamiętaj, że domyślnie Moodle będzie monitował o fakcie, że katalog z danymi Moodle'a znajduje się wewnątrz katalogu sieciowego, lecz możesz go umieścić gdzie tylko chcesz. W przyszłości możesz go przenieść, jednak jeśli to zrobisz, pamiętaj o odpowiednim wyedytowaniu pliku '''config.php'''. Na przykład, jeśli moodledata jest podkatalogiem folderu data, odpowiedni wpis będzie wyglądał następująco:

$CFG->dataroot = '/data/moodledata';

'''CPanel i konta hostingowe''': W systemie cPanel możesz użyć menedżera plików, aby odszukać katalog, kliknąć go, a następnie wybrać "Change Permissions" ("Zmień uprawnienia"). Na wielu współdzielonych serwerach hostingowych będziesz prawdopodobnie musiał ograniczyć dostęp do twojej "grupy" (aby zabezpieczyć się przed zmienianiem twoich plików przez innych klientów hostingu), jednocześnie przyznawając pełne prawa do odczytu/zapisu dla wszystkich innych (to pozwoli serwerowi WWW na dostęp do twoich plików). Porozmawiaj z administratorem swojego serwera, jeśli masz kłopoty z właściwym ustawieniem tych uprawnień. W szczególności, nie będzie możliwe utworzenie używalnego katalogu z danymi na witrynach, których PHP używa opcji "'''Trybu bezpiecznego'''" (ang. Safe Mode).

[[Instalacja_Moodle#Table_of_Contents|Table of Contents]]

== Uruchom skrypt instalacyjny aby utworzyć config.php ==

Aby uruchomić skrypt instalacyjny (install.php), po prostu wejdź na główną stronę twojej instalacji Moodle'a albo bezpośrednio '''<nowiki>http://twojserwer/install.php</nowiki>'''.

(Instalator będzie próbował ustawić ciasteczko sesji. Jeśli dostałeś ostrzeżenie od przeglądarki, upewnij się, że akceptujesz ciasteczka!)

Moodle wykryje, że konfiguracja jest konieczna i poprowadzi cię przez kilka ekranów, aby pomóc ci w tworzeniu nowego pliku konfiguracyjnego '''config.php'''. Na końcu tego procesu Moodle spróbuje zapisać plik we właściwym miejscu. Jeśli ta próba się nie powiedzie, będziesz mógł pobrać wygenerowany plik '''config.php''' i wgrać go w odpowiednie miejsce na serwerze.

Podczas procesu instalacji instalator wykryje wszelkie problemy związane ze środowiskiem twojego serwera i podpowie ci, jak sobie z nimi poradzić. W większości przypadków te wskazówki powinny być wystarczające, jednak jeśli będziesz miał kłopoty, skorzystaj z Installation Forum (forum dotyczące instalacji).

[[Instalacja_Moodle#Table_of_Contents|Table of Contents]]

== Kontynuuj konfigurację na stronie administratora ==

Po wygenerowaniu podstawowego config.php, próba wejścia na główną stronę twojej witryny przekieruje cię na stronę administratora w celu dopełnienia konfiguracji.

Kiedy odwiedzisz stronę administratora za pierwszym razem, będziesz musiał zaakceptować umowę GPL "shrink wrap". Bez tego nie będziesz mógł kontynuować.

Następnie Moodle rozpocznie proces konfigurowania twojej bazy danych i tworzenia tabel do przechowywania danych. Najpierw tworzone się główne tabele. Powinieneś zobaczyć kilka poleceń SQL i komunikatów statusu, podobnych do tych:

CREATE TABLE course (
id int(10) unsigned NOT NULL auto_increment,
category int(10) unsigned NOT NULL default '0',
password varchar(50) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
fullname varchar(254) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
shortname varchar(15) NOT NULL default <nowiki>''</nowiki>,
summary text NOT NULL,
format tinyint(4) NOT NULL default '1',
teacher varchar(100) NOT NULL default 'Teacher',
startdate int(10) unsigned NOT NULL default '0',
enddate int(10) unsigned NOT NULL default '0',
timemodified int(10) unsigned NOT NULL default '0',
PRIMARY KEY (id)
) TYPE=MyISAM;

SUCCESS

...i tak dalej, a na końcu: Main databases set up successfully.

Jeśli nie zobaczysz podobnych komunikatów, będzie to oznaczało, że jest problem z opcjami konfiguracyjnymi w pliku config.php. Sprawdź, czy PHP nie jest ustawiony w tryb bezpieczny (komercyjne usługi hostingowe czasami mają ten tryb włączony). Możesz sprawdzić zmienne PHP, tworząc mały plik .php zawierający linijkę '''<?php [[phpinfo]]() ?>''' i wyświetlając go w przeglądarce. Sprawdź wszystkie opcje i spróbuj ponownie.

Przewiń na sam dół tej strony i kliknij link "Continue".

Powinieneś zobaczyć formularz, gdzie możesz zdefiniować więcej zmiennych konfiguracyjnych, takich jak domyślny język, hosty SMTP, itd. Nie martw się tym, że wszystko musisz ustawić teraz. Zawsze możesz wrócić do tych ustawień poprzez interfejs administratora. Domyślne ustawienia są dość przyjazne i w większości przypadków bezpieczne. Przewiń na dół tej strony i kliknij "Save changes" ("zachowj zmiany").

Jeśli - i tylko wtedy, gdy - staniesz na tej stronie i nie będziesz mógł kontynuować, to twój serwer prawdopodobnie ma problem "złego nadawcy" (tak go nazywam). Jest to proste do naprawienia: wystarczy wyłączyć opcję "secureforms" i spróbować ponownie.

Potem zobaczysz więcej stron, które będą zawierały mnóstwo komunikatów o statusach. W tym czasie będą tworzyły się tabele wymagane przez różne moduły Moodle'a. Tak jak poprzednio, wszystkie te statusy powinny być green.

Przewiń na sam dół tej strony i kliknij link "Continue".

Kolejna strona jest formularzem, gdzie możesz zdefiniować parametry twojej witryny i strony głównej, takie jak nazwa, format, opis, itd. Wypełnij go (zawsze możesz zmienić je później) i kliknij "Save changes".

Na samym końcu zostaniesz poproszony o utworzenie nadrzędnego użytkownika-administratora, który później będzie miał dostęp do stron administratorskich. Wypełnij poszczególne pola swoim imieniem, adresem e-mail, etc. i kliknij "Save changes". Nie wszystkie pola są wymagane, ale jeśli pominiesz jakieś ważne, zostaniesz ponownie poproszony o jego wypełnienie.

'''Upewnij się, że pamiętasz nazwę użytkownika i hasło do konta administratora. Będzie ono potrzebne, aby uzyskać dostęp do strony administratora w przyszłości.'''

(Jeśli z jakiegoś powodu twoja instalacja została przerwana albo wystąpił jakiś błąd, który nie pozwala ci się zalogować jako administrator, zazwyczaj możesz się zalogować, używając domyślnej nazwy użytkownika "'''admin'''" i hasła "'''admin'''".)

Jeśli instalacja przebiegła pomyślnie, zostaniesz przekierowany na główną stronę twojej nowej witryny! Zwróć uwagę na łącza administratorskie w lewym dolnym rogu strony (są one widoczne także na oddzielnej stronie administratora). Te elementy są widoczne tylko dla ciebie, ponieważ jesteś zalogowany jako administrator. Dalszego zarządzania Moodlem możesz dokonywać za pomocą tego menu. Możesz między innymi:

* tworzyć i usuwać kursy
* tworzyć i edytować konta użytkowników
* administrować kontami nauczycieli
* zmieniać ustawienia całej witryny, takie jak motywy graficzne itp.

Ale jeszcze nie skończyłeś instalacji! Została do zrobienia jeszcze jedna bardzo ważna rzecz (zobacz następną sekcję o cronie).

[[Instalacja_Moodle#Table_of_Contents|Table of Contents]]

== Konfiguracja crona ==

Patrz: [[Cron|instrukcje dotyczące crona]].

== Ustawienia backupów ==

Obejrzyj [[Backup settings|instrukcje dotyczące backupów]].

[[Instalacja_Moodle#Table_of_Contents|Table of Contents]]

== Tworzenie nowego kursu ==

Kiedy Moodle działa już poprawnie, możesz utworzyć nowy kurs.

Wybierz "Create a new course" ze strony administratora (lub hiperłączy administratorskich na stronie głównej).

Wypełnij formularz, przywiązując szczególną uwagę do formatu kursu. Na tym etapie nie musisz się martwić o szczegóły, wszystko może być zmienione później. Zwróć uwagę na żółte ikony pomocy, które możesz znaleźć na każdym kroku. Oferują one pomoc kontekstową we wszystkich aspektach.

Kliknij "Save changes". Zostaniesz przekierowany do nowego formularze, gdzie możesz przypisać nauczycieli do kursów. Możesz przypisywać kursy tylko istniejącym kontom nauczycielskim. Aby dodać nowego nauczyciela, albo poproś go o to osobiście (obejrzyj stronę logowania) albo sam utwórz mu konto, używając opcji "Add a new user" na stronie administratora.

Teraz kurs jest gotowy do modyfikacji i dostosowywania. Jest także dostępny w menu "Courses" na stronie głównej.

== Zobacz także ==

* [[Instalacja FAQ]]
* [[Kompletne pakiety instalacyjne]] czasem mogą być łatwiejsze do pierwszej instalacji
* [[Instalacja AMP|Instalacja Apache, MySQL i PHP]] - opensource'owe programy, które mogą uruchomić Moodle w sieci lub lokalnie
* [[Aktualizacja Moodle]]
* Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=42688 Selecting a web host for Moodle] forum discussion
* [[masquerading|Masquerading]] - uruchamianie Moodle'a za maskaradą lub NAT-em

[[Category:Instalacja]]

[[en:Installing Moodle]]

Dyskusja użytkownika:Dariusz Górka

2008-01-06T22:57:54Z

Szymonk: Tłumaczenie w ramach GHOP

Witam, chciałbym w ramach "Google Highly Open Participation Contest potłumaczyć trochę wiki. Czy może Pan wskazać najbardziej potrzebujące tego strony/kategorie ?
Kontakt: kurak.bu maUpa gmail.com

== Polskie tłumaczenie FAQów ==

Witam, w ramach konkursu GHOP przetłumaczyłem 3 główne FAQi z angielskiego na polski. Mowa o tych o administracji, instalacji i backupach. Stworzyłem też polską wersję strony [[Administrator_documentation|dla administratorów]]. Poproszono mnie o poinformowanie Cię o wprowadzeniu tych zmian, zatem informuję ;-) Miłego dnia, Konrad--[[Wikipedysta:Konrad Malawski|Konrad Malawski]] 07:37, 29 gru 2007 (CST)

== Tłumaczenie w ramach GHOP ==

Witam. W ramach konkursu GHOP przetłumaczyłem kilka stron (kodowanie, instalacja AMP, developer faq, funkcje wyjścia, phpinfo i inne). Aktualnie pracuję nad przewodnikiem po instalacji moodle'a. Pozdrawiam, [[Wikipedysta:Szymon Kałasz|Szymon Kałasz]] 16:57, 6 sty 2008 (CST)

Dla Administratorów

2008-01-06T13:02:49Z

Szymonk: /* Instalacja i Aktualizacja */

Celem tej strony jest zebranie linków do dobrych tekstów dla administratorów.

== Instalacja i Aktualizacja ==
*[[Instalacja Moodle|Kompletny przewodnik po instalacji Moodle]]
*[[Aktualizacja|Aktualizacja Moodle'a]]
*[[Instalacja FAQ]]
*[[Instalacja AMP|Instalacja Apache, MySQL i PHP]]

== Instrukcje pod konkretne systemy operacyjne==
* [[Instalacja Moodle w Debianie]]
* [[Instalacja w RedHat]]
* [[Konfiguracja aspell w Windows 2003 Server]]

==Bezpieczeństwo, Wydajność i Role==
*[https://docs.moodle.org/pl/Bezpiecze%C5%84stwo Bezpieczeństwo]

== FAQ ==
*[[Instalacja FAQ]] - najczęściej zadawane pytania dot. instalacji Moodle
*[[Administracja FAQ]] - najczęściej zadawane pytania dot. administracji Moodle
*[[Backup FAQ]] - najczęściej zadawane pytania dot. tworzenia kopii zapasowych (backupów) Moodle

== Konfiguracja ==
* [[Cron]]

==Zarządzanie użytkownikami==
- brak polskich tekstów -

==Inne==
- brak polskich tekstów -

==Przeczytaj również==

*[[:Category:Administrator | Spis wszystkich tekstów dla administratorów]]
*[http://download.moodle.org/docs/using_moodle/ch16_server_admin.pdf Using Moodle Chapter 16: Moodle Administration]

[[Category: Administrator]]
[[en:Administrator documentation]]
[[cs:Rukověť správce]]
[[es:Documentación para Administradores]]
[[eu:Kudeatzaileentzako dokumentazioa]]
[[fr:Documentation administrateur]]
[[ja:管理者ドキュメント]]
[[ko:관리자 문서]]
[[nl:Documentatie voor beheerders]]
[[pt:Documentação para administradores]]
[[ru:Администраторам]]
[[zh:管理员文档]]

Kategoria:Instalacja

2008-01-06T12:57:17Z

Szymonk:

Strony związane z [[Instalacja Moodle|instalacją]] i [[Aktualizacja|aktualizowaniem]] Moodle'a.

[[Category:Administrator]]

[[en:Category:Installation]]

Konfiguracja aspell w Windows 2003 Server

2008-01-06T12:54:51Z

Szymonk: jedna literówka, przeniesienie do kat. Instalacja

==Moodle 1.5==

Ten opis może także zadziałać na ''Windows 2000 Server'' i ''Moodle 1.6'', ale był stworzony jednak na podstawie '''Moodle 1.5.4''' i '''Windows 2003 Server''' Web edition.

Aby dodać '''aspell''' do '''HTML editor''':

#Zainstaluj '''aspell''' i słownik używający foldery instalacji Win32. Najlepiej użyć '''c:\progra~1\aspell''' jako ścieżki zamiast ''c:\aspell''.
#W Windowsie (np. ''lusrmgr.msc'') stwórz konto użytkowniak '''Moodle''' i przywileje '''remove User'''.
#Ustaw zezwolenia na folder :\progra~1\aspell (pliki i podfoldery) aby konto ''Moodle'' było dostępne do odczytu i wykonania.
#Dodaj powyższe przywileje także dla pliku '''CMD.EXE''' w folderze system32 dla użytkownika Moodle.
#Używając ''IIS's Internet Service Manager'', umieść twoją stronę i foldery Moodle, zmień zabezpieczenie autentyczności dla anominowego użytkownika i ustaw hasło dla następujących folderów:
##'''moodle\Admin'''
##'''moodle\Spelling'''
#W '''Configuration, Editor settings''' w Moodle zmień ''aspellpath'' na '''C:\progra~1\aspell\bin\aspell.exe''', ustaw ''editorspelling'' na '''Yes''' i ustaw swój język.
#Przetestuj używając edytowalną stronę na serwerze. Jeśli używałeś edytora wcześniej, zrestartuj go przez Ctrl-F5 (w firefoksie i IE) aby przeładować edytor. (Lub zrestartuj przeglądarkę).

Pisałem ten tekst już po konfiguracji, dlatego mogą być jakieś drobne pominięcia. Jednak idea i ogólny sposób jest poprawny.
Przed dodaniem przywilejów do CMD.EXE zobaczyłem błąd : 'Couldn't create handle!' na stronie konfiguracyjnej edytora. Nie mogłem dodać niczego do ścieżek systemowych, ani zmienić żadnych ustawień rejestru.
Zobacz http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=54424 for comments/edits.

== Zmiany dla Moodle 1.7+ and 1.8+ ==
===Ostrzeżenie: Ta medota nie jest ani pewna===
Aby skonfigurować ściężkę do aspell.exe:
*Strona administracyjna-->
**Server-->
***System Paths-->
****Path to aspell: c:\Aspell\bin\aspell.exe (na przykład)

Aby uruchomić narzędzia pisowni:
*Strona administracyjna-->
**Appearence-->
***HTML Editor-->
****użyj HTML Editor: Check
****Jeżeli hasło dostępu do folderów aspell lub cmd.exe są nie poprawne, poniższe rzeczy nie będą widoczne:
*****Editor Spelling: Check
*****Editor Dictionary: Choose a dictionary
****Odznacz ikonę narzędzia pisowni w liście ikon.

[[Category: Administrator]]
[[Category: Instalacja]]
[[en:Configuring aspell on Windows 2003 Server]]

Instalacja w RedHat

2008-01-06T12:54:03Z

Szymonk: literówki; kategoria -> Instalacja

Uwaga: Te instrukcje jest zgodna z dystrybucją RedHat w wersji 8. Są prawidłowe także dla systemów RedHat9.0, Fedora Core 1 , Fedora Core 2. Fedora Core 3 wymaga dodania paczki php-gd. Nie widzę powodów, dla których ten opis miałby nie działać w następnych dystrybucjach ale...

Uwagi do instalacji RedHata: Kiedy instalujesz RedHata masz do wyboru dużo opcji instalacji. Zakładam, że instalowałeś Redhata na serwerze i zaznaczyłeś podczas instalacji opcję "Server type install". To jednak nie jest powodem, dlaczego to nie powinno działać na komputerze domowym.

== Upewnij się, że zainstalowałeś potrzebne paczki ==
Potrzebne paczki:

* X Windows System
* Gnome or KDE środowisko graficzne
* Server Configuration Tools
* Web Server
** Kliknij "Details" i upewnij się, że wszystkie moduły PHP są zainstalowane (oprócz ODBC i PGSQL, one nie są nam potrzebne)
** Upewnij się, że nie zapomniałeś modułu MYSQL-PHP (nie jest domyślnie instalowany)
* SQL Database
** Kliknij "Details" i dodaj MySQL server box
* Upewnij się także, że poprawnie skonfigurowałeś zaporę sieciową. Prawdopodobnie potrzebujesz tylko dostęp do HTTP (możliwe, że także FTP i SSH) na serwerze.

== Konfiguracja hostname i nazwy domeny==

Uruchom w konsoli system-config-network. Kliknij na zakładkę DNS. W polu "DNS Search Path" wpisz Twoją domenę, np. myuniversity.edu. Teraz uzupełnij "Hostname" nazwą swojego hosta i zapisz zmiany.

== Download Moodle==
(Ja zainstaluję Moodle w katalogu /usr/moodle, dane w /usr/moodle_data)
* Ściągnij swoją ulubioną wersję Moodle'a z witryny moodle.org (proponuję archiwa .zip)
* Jako root utwórz folder w /usr i skopiuj tam dane archiwum zip:
** su
** mkdir /usr/moodle
** mkdir /usr/moodle_data
** cp moodle_111.zip /usr/moodle
*jeśli wolisz, możesz zainstalować wersję z CVS, zamiast plików zip.
** cd /usr/moodle
** cvs -d:pserver:anonymous@cvs.sourceforge.net:/cvsroot/moodle login
** cvs -z3 -d:pserver:anonymous@cvs.sourceforge.net:/cvsroot/moodle co moodle

== Rozpakowywanie i ustalanie dostępu do pliku ==

* Ciągle jako root rozpakowujemy moodle i zmieniamy nazwę na jakąś właściwą (Musiałem dokonać kilka instalacji moodle, stąd to polecenie). Swój plik nazwałem mymoodle.
** cd /usr/moodle
** unzip moodle_111.zip
** mv moodle mymoodle
*** (Opcjonalny krok - mam więcej instalacji w katalogu /usr/moodle)
** mkdir /usr/moodle_data/mymoodle
*** (taka sama nazwa jak powyżej)
** chown -R apache:apache /usr/moodle
*** (! Trzeba dać Apache'owi pełne prawa do programów Moodle)
** chown -R apache:apache /usr/moodle_data

== Ustawienia config.php ==

*Ciągle jako root, skopiuj i wyedytuj plik konfiguracyjny. Musisz znać nazwę hosta i domeny z Twojego serwera.
** cd /usr/moodle/mymoodle
** cp config-dist.php config.php
** vi config.php (czy jakimś innym ulubionym edytorem ;))
* Twój plik config.php powinien wyglądać mniej więcej tak:
** dbtype = "mysql"
** dbhost = "localhost"
** dbname = "mymoodle"
** dbuser = "moodleuser"
** dbpass = "moodlepass"
** prefix = ""
*** (zachowaj domyślny 'mdl_' prefix jeśli zamierzasz dzielić bazę z innymi aplikacjami.)
** wwwroot = "http://myhost.mydomain/mymoodle"
*** (jeśli chcesz tylko wypróbować moodle i dostać dostępu z innego komputera niż używasz : "http://localhost/mymoodle")
** dirroot = '/usr/moodle/mymoodle'
** dataroot = '/usr/moodle_data/mymoodle'
*Zachowaj zmiany i zamknij edytor.

== Ustawienia MySQL ==

* Najpierw musisz uruchomić demona MySQL, jeśli nie jest uruchomiony domyślnie
** Znajdź u uruchom "Usługi" ("Services") (w KDE i Gnome ta opcja jest w Ustawienia Systemu => Ustawienia Serwera => Usługi)
**Zaznacz MySQL i naciśnij ikonkę Start
** Wybierz "Zachowaj zmiany" z menu i zamknij program.
* Jeśli nie zrobiłeś tego wcześniej, zmień hasło MySQL jako root.
** mysqladmin -u root password mysqlpass (<-- w miejsce mysqlpass podstaw hasło)
*Następnie, skonfiguruj MySQL database (zobacz http://moodle.org/doc/?file=install.html#database aby uzyskać więcej szczegółów)
* Uruchom MySQL jako root
** mysql -u root -p
*** (teraz podaj hasło jakie wpisałeś powyżej)
* gdy pojawi się znak '>' wpisz następujące komendy (każda komenda w MySQL kończy się średnikiem ';')
** CREATE DATABASE mymoodle;
*** (nazwa 'mymoodle' jest taka sama jak w kroku 4)
** GRANT SELECT,INSERT,UPDATE,DELETE,CREATE,DROP,INDEX,ALTER ON mymoodle.*
** TO moodleuser@localhost IDENTIFIED BY 'moodlepass';
*** ('moodleuser' i 'moodlepass' są ustalone w punkcie 4)
** flush privileges;
** quit

== Ustawienia Apache ==
* Wyedytuj plik konfiguracyjny Apache'a : /etc/httpd/conf/httpd.conf
* Na końcu pliku dopisz następujące linijki
** <Directory "/usr/moodle/mymoodle">
** DirectoryIndex index.php
** AcceptPathInfo on
** AllowOverride None
** Options None
** Order allow,deny
** Allow from all
** </Directory>
** Alias /mymoodle "/usr/moodle/mymoodle"
* nie naciskaj spacji w "allow,deny" (częsty błąd!)
*Oczywiście możesz zmieniać ten plik w innych jego częściach według swoich potrzeb, nie ma to wpływu na moodle.
* uruchom usługę Apache (tak samo jak dla MySQL) - zaznacz "httpd" i kliknij start. Później zapisz zmiany i wyjdź.
* Run the Services application (same as for Mysql) - tick and start "httpd", then save changes and exit.

== Ustawianie cron job ==

Jako root wyedytuj /etc/crontab file lub dodaj linię do root "personal" crontab (ale nie oba naraz!)

*Jeśli zdecydowałeś się na edycję crontab root'a użyj
** crontab -e
** Dodaj następujące linie:
*** */5 * * * * /usr/bin/wget -O /dev/null http://localhost/mymoodle/admin/cron.php
**** (zmień adres na odpowiedni)
---
* Jeśli jednak wolisz dodać wpis do /etc/crontab:
* otwórz plik /etc/crontab file w jakimś edytorze (np. vi).
* Dodaj następujące linie:
** */5 * * * * root /usr/bin/wget -O /dev/null http://localhost/mymoodle/admin/cron.php
*** (zmień adres na odpowiedni)
---

* W obu przypadkach nie zapomnij zapisać zmian przed wyjściem z edytora (w vi użyj ":wq")

== Wypróbuj swoją instalację ==

http://myhost.mydomain/mymoodle/admin

lub jeśli używasz przeglądarki na tym samym komputerze:

http://localhost/mymoodle/admin

[[Category:Administrator]]
[[Category:Instalacja]]
[[en:RedHat_Linux_installation]]

Instalacja Moodle w Debianie

2008-01-06T12:51:22Z

Szymonk: lit.; popr. link do instalacji AMP; kat. -> Instalacja

==Instalacja Moodle'a z paczek Debiana==
===Przy użyciu apt-get, aptitude lub Synaptic===

# Upewnij się, że Twój komputer jest podłączony do Internetu (Moodle jest dołączone do Debian Sarge. Nie potrzebujesz połączenia z Internetem, jeśli posiadasz płyty CD lub DVD z paczkami Debian Serge, skonfigurowane jako repozytoria programu apt-get, aptitude lub synaptic). Użyj jednego z nich:
#*apt-get install moodle
#*aptitude install moodle
#*Uruchom menagera synaptic i wyszukaj (ctr+f) "moodle". Powinieneś znaleźć odpowiednie paczki. (Jeśli wyszukiwanie nie przyniosło żadnych rezultatów skonfiguruj swoje repozytoria). Kliknij prawym przyciskiem myszy i zaznacz "Mark for instalation". Kliknij na "Apply".
#Odpowiedz na pytania zadane przez instalator (np. wybór bazy danych itp).
#Odwiedź swoją stronę moodle'a na <nowiki>http://localhost/mymoodle/admin</nowiki>

===Instalacja ręczna===

Ten opis jest przydatny szczególnie, jeśli nie posiadasz połączenia z Internetem na komputerze, na którym chcesz zainstalować Moodle'a.

* Ściągnij Moodle'a z wszystkimi zależnościami (jeśli jeszcze go nie masz), wersję stabilną(http://packages.debian.org/stable/web/moodle) lub testową (http://packages.debian.org/testing/web/moodle). Zapisz wszystkie pliki w jednym katalogu ( nie ważne jakim).
* Jako rot wpisz komendę:

dpkg -i *.deb

* Moodle zostanie rozpakowany i rozpocznie się instalacja.
*Odpowiedz na pytania zadane przez instalator (np. wybór bazy danych itp).
*Odwiedź swoją stronę moodle'a na <nowiki>http://localhost/mymoodle/admin</nowiki>

==Instalacja Moodle'a z archiwów .tgz(.tar.gz) lub .zip ==

===Krok 1. Zainstaluj wymagane zależności===
Zainstaluj następujące paczki (jeśli nie zainstalowałeś ich wcześniej)
* Web Server (Apache highly recommended)
* Database Server (MySQL or PostgreSQL recommended)
* PHP, PHP-MySQL mod (or mod for your database)

Opcjonalnie:
* GD library

Jeśli nie wiesz jak to zrobić zobacz [[Instalacja AMP]] lub zaglądnij w odpowiednie manuale. Bardzo prosto można zainstalować te programy używając apt-get, aptitude lub synatic.

'''LAMP w Debianie Etch'''

Konfiguracja LAMP jest bardzo prosta. kiedy przyzwyczaisz się do administrowania w debianie, to instalacja i konfiguracja programów stanie się o wiele prostsza niż w innych dystrybucjach.
Opiszę teraz, jak zainstalować apache, PHP i MySQL na testowej wersji Debiana Etch.

Do instalacji najprościej jest użyć apt-get:

apt-get install apache2 php5 mysql-server php5-mysql libapache2-mod-php5 php5-gd

php5-gd jest paczką opcjonalną.

Wymienione paczką zostaną zainstalowane wraz z wszystkimi koniecznymi zależnościami.

Teraz odpal przeglądarkę internetową i wpisz localhost, aby sprawdzić czy wyświetla się domyślna strona Apache'a

Skonfigurować apache'a wg. swoich potrzeb możesz przez edycję pliku apache2.conf
gedit /etc/apache2/apache2.conf

Teraz musisz wprowadzić zmiany w pliku konfiguracyjnym php.

gedit /etc/php5/apache2/php.ini

Dodaj takie linijki:
extension=mysql.so
extension=gd.so

Czasami są one już wprowadzone do pliku, ale np. oznaczone jako komentarz.

Aby przetestować instalację php, możesz utworzyć plik tekstowy o nazwie phpinfo.php zawierający :
<?phpinfo()?>
i zachować go w folderze /var/www. Teraz wpisz podany adres do przeglądarki :
localhost/phpinfo.
Instalacja MySQL także powinna się tam znajdować. Przypisz rootowi hasło przez:

mysqladmin -u root password "hasło"

Zrestartuj apache'a 2: i mysql:
/etc/init.d/apache2 restart
/etc/init.d/mysql restart

===Krok 2. Ściągnij Moodle===
Ściągnij pliki z: http://download.moodle.org/?lang=en.

===Krok 3. Rozpakuj pliki.===
* Pliki zip możesz rozpakować używając: '''unzip <your_file>''', pliki tgz(tar.gz) przez '''tar -zxvf <your-file>'''. Pojawi się folder moodle (lub moodle-1.5.2 czy coś podobnego).
* Teraz zainstaluj moodle w /var/www/moodle. (Zainstalowanie w tym katalogu umożliwi dostęp do moodle z http://localhost/moodle): '''mv moodle /var/www/''' (Prawdopodobnie będziesz musiał wydać tą komendę spod root'a)

===Krok4. Uruchom serwery www i bazy danych===
* Zaloguj się jako root: '''su'''.
* Uruchom serwer www - Apache2, '''/etc/init.d/apache2 start'''.
* Uruchom serwer baz danych - MySQL, '''/etc/init.d/mysqld start'''

===Krok 5. Zakończenie instalacji===
* idź do http://localhost/moodle, aby przeczytać instrukcje korzystania z moodle :)

[[Category: Administrator]]
[[Category:Instalacja]]

[[en:Debian GNU/Linux installation]]

Instalacja FAQ

2008-01-06T12:47:55Z

Szymonk:

{{FAQ}}

==PHP – czy jest zainstalowane, jeśli tak, jaka wersja?==

Utwórz na swoim serwerze plik o nazwie ''info.php'', zawierający poniższy tekst oraz otwórz go przez przeglądarkę www.

<?php phpinfo() ?>

Jeśli nie ukaże się strona informacyjna PHP, nie masz zainstalowanego PHP lub serwer nie jest skonfigurowany do używania go z plikami *.php. Przeszukaj dokumentację w poszukiwaniu pomocy w instalacji. Jeśli natomiast ukaże się strona informacyjna PHP, jego wersję będziesz mógł odczytać z odpowiedniego wiersza na samej górze strony. Zobacz stronę [[phpinfo]] aby dowiedzieć się więcej o rezultacie tej funkcji przy poprawnie skonfigurowanym serwerze.

== Potrzebne informacje podczas szukania pomocy na forum ==
Gdy postujesz pytanie na forum Moodle, staraj się podawać jak najwięcej o twoim systemie oraz Moodle. Możesz użyć poniższego schematu podawania informacji:
* System operacyjny serwera?
* Nazwa przeglądarki WWW w której występuje problem?
* Wersja Moodle?
* Moodle było aktualizowane czy instalowane na świeżo?
* Załącz config.php jeśli okaże się to konieczne.
* Załącz wynik phpinfo() jeśli okaże się to konieczne.

Jeśli nie możesz załączyć wyniku phpinfo() spróbuj podać poniższe informacje.
* Serwer WWW (np. Apache/IIS) w wersji:
* Serwer Bazy danych (np. MySQL, PostgreSQL) w wersji:
* Wersja PHP:

Jeśli masz Moodle postawione na serwerze firmy hostingowej, skontaktuj się z tamtejszą administracją i zdobądź te informacje.
:'''UWAGA!''': Upewnij się, że podając informacje na forum Moodle nie podasz przypadkiem haseł dostępu do serwera lub bazy danych!

==Gdzie są zapisane informacje konfiguracyjne Moodle?==
Ustawienia konfiguracyjne Moodle są zapisywane w pliku config.php w głównym folderze twojej instalacji Moodle. Plik ten jest tworzony podczas instalacji. Jeśli występuje jakiś problem i skrypt instalacyjny nie jest w stanie utworzyć tego pliku automatycznie, spróbuj utworzyć go ręcznie, postępując zgodnie z tymi instrukcjami: [[Configuration file]. Pamiętaj, że ręczne modyfikowanie tego pliku nie jest zalecane i może doprowadzić do powstawania pustych stron... Zwłaszcza, jeśli pojawią się jakieś dodatkowe znaki/linie przed znakiem „?>”

==Sprawdzanie „stanu zdrowia” twojego Moodle==
Moodle zawiera skrypt odpowiedzialny za wykrywanie częstych problemów serwera WWW, php, lub konfiguracji. Dobrym pomysłem jest włączenie tego skryptu jeśli doświadczasz problemów z Moodle tuż po jego instalacji. Skrypt ten włącza się wchodząc na stronę podobną do poniższej:

<nowiki>http://www.mojmoodle.pl/moodle/admin/health.php</nowiki>

Zmień oczywiście www.mojmoodle.pl na nazwę twojej domeny, oraz po niej podaj ścieżkę do twojej instalacji Moodle (w powyższym przykładzie „moodle”)

==Pobieranie starszych wersji Moodle==
* '''Standardowe Paczki''': Jeśli twój serwer nie spełnia [[Instalacja Moodle#Requirements |wymagań]] Moodle dla obecnej wersji, możesz pobrać jedną z poprzednich wersji korzystając z zet, lynx lub culr wpisując w nich ten URL:
<nowiki>http://download.moodle.org/stable[NUMER_WERSJI]</nowiki>
:Na przykład: aby pobrać Moodle w wersji 1.5 użyj http://download.moodle.org/stable15. Zobaczysz listę plików, pobierz interesujący cię plik. Jeśli chcesz pobrać najświeższy plik przewiń stronę na sam dół w poszukiwaniu pliku "moodle-latest" lub użyj poniższych linków:
<nowiki>http://download.moodle.org/stable[NUMER_WERSJI]/moodle-latest-[NUMER_WERSJI].zip</nowiki>
<nowiki>http://download.moodle.org/stable[NUMER_WERSJI]/moodle-latest-[NUMER_WERSJI].tgz</nowiki>

:Zmiany dokonane w konkretnej wersji w ostatnim miesiącu są wypisane w pliku "CHANGES" w folderze danej wersji Moodle. Pliki pobrane tym sposobem nie są dedykowane ani pod Windowsa ani pod Maci, zatem musisz mieć działający skonfigurowany serwer WWW aby korzystać z tych plików, jako że zawierają same pliki skryptu Moodle.

* '''Paczki pod Windows''': Aby pobrać starsze wydania Moodle dedykowane pod Windows użyj tego linku: <nowiki>http://download.moodle.org/windows/MoodleWindowsInstaller-latest-[NUMER_WERSJI].zip</nowiki>
* '''Paczki pod Maci''': Aby pobrać poprzednie wydania Moodle dedykowane pod Mac użyj poniższych linków, wybierając wersję Intel lub PPC, w zależności od posiadanego sprzętu:
<nowiki>http://download.moodle.org/macosx/Moodle4Mac-Intel-[NUMER_WERSJI].dmg</nowiki>
<nowiki>http://download.moodle.org/macosx/Moodle4Mac-PPC-[NUMER_WERSJI].dmg</nowiki>
* '''Używając CVS''': Możesz również użyć CVS do pobrania starszych wersji Moodle. Więcej informacji o tym jak to zrobić znajdziesz w tekście: [[CVS dla administratorów]].

==Jak włączyć i sprawdzać logi błędów PHP?==
PHP może zgłaszać błędy na wiele różnych sposobów. Sposób ich zgłaszania można zmodyfikować w pliku php.ini lub przy użyciu komendy ini_set.
* '''Używając pliku php.ini''': Ustawienia logowania są zawarte w pliku php.ini umieszczonym na serwerze. Jeśli nie wiesz gdzie się on znajduje użyj phpinfo() (opisane powyżej) i odczytaj z niego wartość dla wiersza '''Configuration File (php.ini) Path'''

:Jak już znajdziesz plik php.ini otwórz go w dowolnym edytorze tekstu. Znajdź sekcję '''Error handling and logging'''. Upewnij się że ustawione są następujące wartości (oraz linie te nie są zakomentowane): '''display_errors = On''', '''display_startup_errors = On''' i '''log_errors = On'''. Sprawdź wartość dla '''error_log''' – jest to adres pliku do którego logowane będą błędy. Jeśli linia ta jest zakomentowana, komunikaty o błędach nie będą zapisywane do pliku. Pamiętaj, że zmiany dokonane w pliku php.ini zostaną użyte dopiero po tym jak restartujesz serwer (reboot’ujesz go).

* '''Używając komend set_ini''': Jeśli używasz Moodle 1.7 lub nowszego, poprzednie kroki nie są wystarczające do dokonania pożądanych zmian. W tych wersjach parametry logowania są zależne od pewnych ustawień administracyjnych które ustalasz w sekcji debugowania. Problem polega na tym że jeśli nie możesz wejść na strony administracyjne nie możesz ustalić opcji debugowania. Zatem jedynym sposobem na zmienienie ich jest zmodyfikowanie pliku config.php dodając poniższe linie tuż przed OSTATNIĄ linią zawierającą „?>”:
ini_set ('display_errors', 'on');
ini_set ('log_errors', 'on');
ini_set ('display_startup_errors', 'on');
ini_set ('error_reporting', E_ALL);

:Pozwoli to na włączenie tych opcji nawet jeśli w sekcji debugowania zostały ustalone na inne.
:Ważne''': Pamiętaj aby wkleić ten kod w liniach bezpośrednio przed ostatnią linią pliku config.php

==Każdy tekst zawierający znak ‘ lub ” powoduje błędy lub zostaje pokazany poprzedzony slashem==
Problemy tego typu powodowane są przez nie poprawne ustawienie „magic quotes”. Moodle wymaga następujących ustawień w pliku php.ini (są to ustawienia domyślne):

magic_quotes_gpc = On
magic_quotes_runtime = Off

Przeczytaj [[Instalacja Moodle]] aby uzyskać więcej informacji.

Jeśli używasz Moodle na Debilnie możliwe jest że masz zainstalowaną nie poprawną wersję PHP. Spójrz zatem na następujący link, aby sprawdzić czy zgadza się z twoją sytuacją: [http://tracker.moodle.org/browse/MDL-9691 bug report ].

==Kopie maili nie są wysyłane z mojego forum==
Musisz ustawić poprawnie [[Cron|Crona]] jeśli chcesz by Moodle wysyłało automatyczne maile Ten sam proces wykonuje również kilka zadań „sprzątających” w stylu usuwania nie potwierdzonych konu użytkowników itp.

Musisz zatem ustalić aby Cron regularnie wywoływał plik: <code><nowiki>http://yoursite/admin/cron.php</nowiki></code>. Przeczytaj informacje dot. [[Cron|Crona]] w poszukiwaniu większej ilości informacji.

'''Wskazówka:''' Użyj domyślnych ustawień, powinny być wystarczające dla stanowczej większości użytkowników Moodle.
'''Wskazówka:''' Upewnij się że allowuseremailcharset w Administration > Configuration > Variables > Mail jest ustawione na „No”. Ustawienie tej opcji na „Yes” może doprowadzić do komplikacji w pewnych wersjach Moodle.

==Błąd: database connection failed==
Jeśli otrzymujesz bład tego typu lub podobny, spróbuj poniższych rozwiązań:
* Twój ‘’’serwer bazy danych’’’ nie jest włączony, lub w ogóle nie jest zainstalowany. Aby sprawdzić czy serwer bazy danych działa, wpisz poniższą komendę do linii poleceń:
$telnet adres_serwera_bazy 3306
:Powinieneś dostać odpowiedź serwera zawierającą jego wersję itp.
* Jeśli próbujesz mieć uruchomione dwie instancje Moodle na jednym serwerze lecz różnych portach, użyj adresu IP zamiast adresu serwera w ustawieniu $CFG->dbhost (np. $CFG->dbhost = 127.0.0.1:3308).
* Nie masz zainstalowanych dodatków '''PHP mysql lub postgresql''' Odwołaj się do poradnika instalacji aby je zdobyć.
* Nie stworzyłeś bazy danych z odpowiednimi uprawnieniami dla Moodle.
* '''Ustawienia bazy danych Moodle''' są nie poprawne. Nazwa bazy danych, nazwa użytkownika lub hasło są nie poprawne w twoim pliku ‘’config.php’’. Aby odszukać poprawne dane użyj [[phpMyAdmin]] do ustalenia na nowo tych danych.
* Upewnij się że nie ma apostrofów (‘)Check that there are '''no apostrophes or non-alphabetic letters''' in your MySQL username or password.
* Używasz MySQL w wersji 4.1 ale dodatek PHPMySQL masz w wersji pre4.1. (sprawdź to użuwając phpinfo) W takim przypadku standardowy algorytm hashowania haseł jest nie zgodny z tym dostępnym w MySQL 4.x.x, użyj następujących komend MySQL aby usunąć problem:
mysql>SET PASSWORD FOR 'root'@'localhost' = OLD_PASSWORD('password');
mysql>SET PASSWORD FOR 'moodleuser'@'localhost' = OLD_PASSWORD('password');

:Poza tym zalecane jest wyposażenie się w nowszą wersję PHPMySQL. Przeczytaj [http://dev.mysql.com/doc/mysql/en/old-client.html ten dokument] w poszukiwaniu dalszych informacji.
* Używasz Fedora Core 3 lub innego systemu Linux z zainstalowanym ‘’’SELinuxem’’’. Wejdź na poniższy link aby zobaczyć jak wyłączyć SELinuxa: http://fedora.redhat.com/projects/selinux/ Jeśli nie chcesz wyłączać SELinuxa musisz pozwolić w nim procesowi httpd na tworzenie połączeń sieciowych:
setsebool httpd_can_network_connect true

* Użytkownicy Mac OSX – jeśli używacie MySQL na Mac OSX spróbujcie zmienić ustawienie '''$CFG->dbhost''' z 'localhost' na '127.0.0.1'
'''Zobacz również''': Strona MySQL [http://dev.mysql.com/doc/refman/5.0/en/common-errors.html o częstych błędach] gdzie są wypisane częste problemy tego typu, oraz przykładowe ich rozwiązania.

==Nie mogę się zalogować, utknąłem na ekranie logowania==
Najczęstszym powodem tego jest to, że masz zainstalowanego firewalla który ukrywa informacje ‘’referrer’’ z nagłówka http.
Tutaj znajduje się instrukcja naprawy tego problemu w [http://service1.symantec.com/SUPPORT/nip.nsf/46f26a2d6dafb0a788256bc7005c3fa3/b9b47ad7eddd343b88256c6b006a85a8?OpenDocument&src=bar_sch_nam produktach Norton firewall].

Administrator serwera może również usunąć ten problem poprzez ustawienie zmiennej ''secureforms'' na 'No', znajduje się ona w Administration >> Configuration >> [[admin/config|Variables]].

Innym możliwym powodem problemu jest nie poprawne ustawienie sesji na serwerze, aby sprawdzić czy działają poprawnie wejdź na: <nowiki>http://twojastronamoodle.pl/moodle/lib/session-test.php</nowiki>.

==Nie mogę się zalogować i otrzymuję komunikat "Please verify that the current setting of session.save_path is correct" ==
Ten błąd pojawia się gdy PHP ma problemy z zapisywaniem plików sesji. Mogą się również pojawić poniższe błędy, oznaczające ten sam problem:

Warning: Unknown: open(some-path/sessions/sess_acbf942a7399db3489ffa910e35d5242, O_RDWR)
failed: Permission denied (13) in Unknown on line 0

Warning: Unknown(): open(some-path/sessions/sess_acbf942a7399db3489ffa910e35d5242, O_RDWR)
failed: No space left on device (28) in Unknown on line 0

Warning: Unknown: Failed to write session data (files). Please verify that the current
setting of session.save_path is correct (some-path/sessions) in Unknown on line 0

Aby obejść ten problem możesz w config.php dodać:

$CFG->dbsessions = true;

Rozwiązanie to nie jest jednak za dobre jako że sesje bazodanowe mogą przeciążyć serwer bazy danych i nie powinno być stosowane na stałe, a raczej jako tymczasowe ustawienie na czas poprawy problemu poniższym sposobem:
* Sprawdź '''uprawnienia dostępu'''. Plik session.save_path powinien być dostępny przez użytkownika Apache, użej tej komendy aby to sprawdzić:

chown -R apache:apache some-path/sessions

:Powyższy przykład zakłada, że użytkownikiem apache’a jest ‘apache’, może to również być ‘nobody’.
* Sprawdź uprawnienia''' do folderu w którym PHP stara się zapisywać dane (session.save_path = jakas_sciezka/sessions). Ustaw uprawnienia do tego folderu na 0777:

chmod -R 0777 jakas_sciezka/sessions

:Jeśli rozwiązuje to problem, zmniejsz uprawnienia do niższych (zaleca się 0700).

'''Patrz również''': Problemy z sesjami mogą być specyficzne dla danego środowiska na jakim działa serwer, po więcej informacji poczytaj: [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=55925#254596 this forum discussion] – poradnik o problemach z sesjami na kontach lycos.

==Jestem zalogowany ale link ‘login’ się nie zmienia. Mogę się dowolnie poruszać po stronie==
Upewnij się że URL w twoim ustawieniu <code>$CFG->wwwroot</code> (w config.php) jest dokładnie taki sam jak URL z jakiego korzystasz przy przeglądaniu strony.

==Pojawia mi się błąd: „A server error that affects your login session was detected.”==
Przeczytaj tą dyskusję (po angielsku): [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=73716 A server error that affects your login session was detected. Please login again or restart your browser.].

==Pojawia mi się błąd: Failed opening required '/web/moodle/lib/setup.php'==
W pliku ''config.php'' ustawienie które używasz dla zmiennej ‘’dirroot’’ musi być pełną ścieżką do pliku, względem struktury plików serwera. Możliwe że omyłkowo podałeś jedynie ścieżkę swojego folderu domowego.

==Moje strony pokazują błędy krytyczne: Parse error, call to undefined function: get_string()==
Jeśli widzisz błędy tego typu:
Parse error: parse error, unexpected T_VARIABLE in /path/to/moodle/config.php on line 94
Fatal error: Call to undefined function: get_string() in /path/to/moodle/mod/resource/lib.php
on line 11

Wtedy prawdopodobnie ominąłeś/zgubiłeś znak średnika w linii poprzedzającej tą w której pojawił się błąd w pliku config.php.

Inną możliwością jest ta, że modyfikowałeś plik config.php przy użyciu Worda lub innej nie „czystej” aplikacji do obróbki tekstu. Do modyfikowania tego typu plików używaj notatnika, lub np. ‘’Syn Text Editor’’a.

Inną rzeczą którą powinieneś sprawdzić jeśli używasz cudze skrypty to to czy używają one skróconych znaczników PHP (<? ?>), jeśli tak koniecznie zmień je na prawidłowe (<?php ?>). Skrócone tagi są złe z wielu powodów, poinformuj autora kodu aby używał prawidłowych znaczników zamiast skróconych, oszczędzi sobie i innym kłopotów w przyszłości. Jeśli jednak zmiana znaczników nie wchodzi w grę, z jakichkolwiek powodów, zawsze możesz dodać poniższą linię do pliku php.ini:

short_open_tag = On

Jeśli znajdziesz skrócone tagi w samym Moodle, zgłoś to nam proszę jako błąd.

==Otrzymuję błąd: Serious Error! Could not set up the site!==
Przeczytaj następującą dyskusję z forum Moodle (po angielsku): [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=32071 Serious Error! Could not set up the site!].

==Wysyłam pliki na serwer, ale gdy próbuję je pobrać otrzymuję "404 File not found"==
Na przykład: „404 Not Found: The requested URL /moodle/file.php/2/myfile.jpg was not found on this server.”

Twój serwer WWW musi zostać odpowiednio skonfigurowany aby zezwalać na przekazywanie części ścieżki URL bezpośrednio do skryptu. Jest to zazwyczaj włączone w Apache 1 lecz w wersji 2 jest do domyślnie wyłączone. Aby to włączyć dodaj poniższą linię do pliku ''httpd.conf'' lub ''.htaccess'' w folderze Moodle:

'''AcceptPathInfo''' on

‘’’Uwaga’’’: To zadziała TYLKO w apache 2.x

Jeśli nie używasz apache a mimo wszystko masz ten problem (mało prawdopodobne) przełącz Moodle tak aby używało innej metody zdobywania adresu plików. Zmniejszy to trochę wydajność skryptu...

Aby użyć tej alternatywnej metody musisz zmienić zmienną ''slasharguments''. Dla Moodle starszego od wersji 1.6 jest to umieszczone w Administration >> Configuration >> [[admin/config|Variables]]. W innym przypadku opcja ta znajduje się w Administration >> Server >> HTTP. Teraz wszystko powinno już działać.

==Gdy wchodzę na stronę admina zostaję proszony o opróżnienie dirroot’a==
Jeśli widzisz błędy tego typu:
Please fix your settings in config.php:
You have: $CFG->dirroot = "/home/users/fred/public_html/moodle";
but it should be: $CFG->dirroot = "";

Wtedy natknąłeś się na Bug (błąd) który występuje na niektórych serwerach. Problemem jest system sprawdzania błędów. Aby naprawić problem otwórz plik ‘’admin/index.php’’ i w linii 66 znajdź:
if ($dirroot != $CFG->dirroot) {
i zmień na:
if (!empty($dirroot) and $dirroot != $CFG->dirroot) {

==Gdy dodaję zasób, otrzymuję komunikaty błędów ==
Zakładając że pracujesz na apache, bardzo prawdopodobne jest że wartość zmiennej <code>$CFG->wwwroot</code> w config.php jest inna niż twój realny URL z którego korzystasz otwierając stronę. Spróbuj również wyłączenie zmiennej ''secureforms'' w Administration >> Configuration >> [[admin/config|Variables]].

==Dlaczego wszystkie moje strony są puste?==
Sprawdź zmienną dirroot w ''config.php''. Musisz używać pełnej ścieżki, struktury plików twojego serwera, na przykład:

$CFG->dirroot = "d:\inetpub\sites\www.yoursite.com\web\moodle";

Innym powodem może być to że PHP nie zostało skonfigurowane do obsługi MySQL. To się często zdarza na dystrybucjach RedHat oraz OpenBSD. W takim przypadku błąd jest generowany, ale jako że wyłączone jest pokazywanie ich, może się użytkownikowi wydawać że widzi on pustą stronę i nic się nie dzieje... Aby włączyć raportowanie błędów przez PHP dodaj poniższe linie w php.ini:

display_errors = On
display_startup_errors = On

Aby sprawdzić czy twoim problemem jest obsługa MySQL użyj phpinfo (opisane powyżej). Dokładnie przeszukaj wynik tej funkcji i sprawdź której paczki ci brakuje – będziesz musiał ją doinstalować.

== Dlaczego jedna konkretna strona jest pusta/nie pełna? ==
*'''Sprawdź log serwera!!'''
:Jeśli jakaś konkretna strona jest pusta bądź nie pełna (nie pokazuje stopki), zanim rozpoczniesz jakiekolwiek działania przeczytaj logi serwera (jak je włączyć i odnaleźć zostało opisane powyżej). Sprawdź najnowszy błąd w logu, zapisany bezpośrednio po tym jak wchodzisz na tą stronę – może to ci bezpośrednio pozwolić na naprawienie usterki, lub bardzo ułatwić jej diagnozę.

*Jeśli ‘’’aktualizujesz Moodle do nowej wersji’’’, sprawdź czy nie masz zainstalowanych jakiś nie standardowych dodatków. Usuń je zanim zaczniesz aktualizować Moodle.
*Jeśli '''nie widzisz żadnych bloków''', włącz edytowanie i usuń wszystkie bloki jakie ręcznie dodawałeś, i przeładuj stronę.

==Instalacja zawiesza się podczas ustawiania tabel w bazie danych==
*Może się zdarzyć że instalacja zawiesi się podczas ustawiania tabel w bazie danych. Możliwe że będzie pokazany ‘Scroll to continue’ lecz sam przycisk continue nie pojawia się... W takim przypadku prawdopodobnie baza danych ma ustawiony limit zapytań...

*Jeśli instalujesz Moodle na webhoście dodanie poniższej linii do pliku ‘’.htaccess’’:
AddType x-mapp-php5 .php

*Możesz również sprawdzić czy zmieniałeś ręcznie jakąś część kodu Moodle. Sprawdź na ostatnią poprawnie ustawioną tabelę, a potem na blok, mod, lub inny kod do którego się ta tabela odwołuje. Przeszukaj te pliki w poszukiwaniu ręcznie wprowadzonych zmian, jeśli rzeczywiście takowe zawierają, podmień ten plik na oryginalny, rozpocznij instalację od nowa, a następnie przywróć na gotowej już instalacji zmodyfikowany plik.

*Możliwe jest również że na serwerze jest limit pamięci ustalony za nisko. Zmodyfikuj swój php.ini aby spełniał wymogi najnowszej odsłony Moodle. Przykładowo: Moodle 1.8 potrzebuje co najmniej 40MB lub więcej pamięci do poprawnego i sprawnego działania.

*Można ten problem obejść instalując Moodle na localhoście (u ciebie na komputerze) a następnie wysłać fały folder Moodle oraz bazę danych na serwer WWW. Po uploadzie plików i bazy będziesz musiał zmodyfikować config.php aby pasował do serwera na którym strona ma pracować. (Gotowe do instalacji, zautomatyzowane paczki znajdziesz na: [http://download.moodle.org])

*Aby unikać tego typu problemów w czasie aktualizacji aktualizuj z wersji na wersję. Czyli np. z 1.5 do 1.6 i dopiero do 1.7, zamiast bezpośrednio z 1.5 do 1.7.

'''Uwaga''': Jeśli aktualizujesz istniejącą bazę danych, bądź cierpliwy, to może potrwać naprawdę bardzo długo.

==Czemu nie mogę wysłać nowego obrazka do mojego profilu?==
Jeśli nie masz żadnych opcji do wysyłania zdjęć w swoim profilu, powodem prawdopodobnie jest to że serwer nie posiada włączonego rozszerzenia GD. Pozwala ono na manipulowanie grafiką na serwerze i jest wymagane do poprawnego działania obrazków w Moodle.

1. Upewnij się, że '''twoja instalacja PHP zawiera GD'''. Możesz to sprawdzić wchodząc do: Administration >> Configuration >> [[Variables]] i szukając zmiennej ‘’gdversion’’. To ustawienie wybierane jest automatycznie za każdym razem gdy odwiedzasz tą stronę. Poda ono wersję GD, jeśli będzie to 1 lub 2 – wszystko jest w porządku, jeśli nie, musisz doinstalować GD do PHP.

2. Jeśli Moodle uważa że nie posiadasz GD, będziesz musiał je zainstalować.
*Na Uniksie będziesz musiał przekompilować PHP z następującymi parametrami:
./configure --with-apxs=/usr/local/apache/bin/apxs --with-xml --with-gd
--with-jpeg-dir=/usr/local --with-png-dir=/usr --with-ttf --enable-gd-native-ttf
--enable-magic-quotes --with-mysql --enable-sockets --enable-track-vars
--enable-versioning --with-zlib

* Na Windowsie jest to zazwyczaj kwestia „włączenia” tego rozszerzenia w PHP przez edytowanie pliku php.ini. Aby to zrobić usuń średnik przed php_gd2.dll. Sprawdź również czy ten plik rzeczywiście istnieje w twoim systemie plików.

3. Pamiętaj o '''zrestartowaniu serwera''' (jeśli możliwe) i odwiedzić stronę konfiguracyjną Moodle po dokonaniu zmian aby upewnić się że wykrywa ono poprawną wersję GD.

'''Patrz również''': Dyskusja na (angielskim!) forum Moodle: [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=44271 Profile pictures]
==Wciąż wyskakują mi błędy typu: "headers already sent"==
Jeśli widzisz błędy tego typu:

Warning: Cannot add header information - headers already sent by
(output started at /webs/moodle/config.php:87) in /webs/moodle/lib/moodlelib.php
on line 1322

Warning: Cannot add header information - headers already sent by
(output started at /webs/moodle/config.php:87) in /webs/moodle/lib/moodlelib.php
on line 1323

Warning: Cannot add header information - headers already sent by
(output started at /webs/moodle/config.php:87) in /webs/moodle/login/index.php
on line 54

Masz gdzieś przed <?php lub po ?> puste znaki w pliku config.php. Aby je usunąć otwórz ten plik w dowolnym notatniku i ręcznie pousuwaj te znaki.

==Dlaczego Moodle pokazuje nie poprawną datę i czas?==
Każdy język wymaga specyficznego kodu języka nazywany ‘’’locale’’’ aby daty były wyświetlane poprawnie. Paczki językowe zawierają te zmienne jednak na Windows nie zawsze działają...

Możesz znaleźć odpowiednie dla Windows (tylko dla windows) stałe na tych stronach (angielskich): [http://msdn.microsoft.com/library/default.asp?url=/library/en-us/vclib/html/_crt_language_strings.asp Language codes] i [http://msdn.microsoft.com/library/default.asp?url=/library/en-us/vclib/html/_crt_country_strings.asp Country/region]

Te nowe kody muszą zostać wprowadzone w Administration >> Configuration >> [[admin/config|Variables]] skąd będą pobierane (i będą nadpisywać ustawienia z skórek).

==Otrzymuję błąd: "500:Internal Server Error"==
Błąd ten pojawia się jeśli masz błąd składni w swoim pliku.htaccess lub httpd.conf. Zobaczysz ten błąd również jeśli serwer nie obsługuje plików .htaccess, zwłaszcza jeśli uruchomiony jest PHPsuexec. Możliwe jest również, w twoim pliku .htaccess masz zapisaną dyrektywę nie obsługiwaną przez twoją wersję serwera.

==Jak odinstalować Moodle?==
'''Deinstalacja Moodle zainstalowanego z paczki''': Jeśli pobrałeś paczkę Moodle pod Windows. Jego deinstalacja przebiega tak samo jak instalacja normalnego oprogramowania. Idź do Panel sterowania -> Dodaj/Usuń programy, i wybierz odpowiednią paczkę którą chcesz odinstalować.

'''Deinstalacja Moodle na webhoście''': Jeśli instalowałeś Moodle ręcznie, lub instalowałeś je na webhoście postępuj według tych instrukcji:
*Usuń bazę danych Moodle, korzystając z odpowiedniego polecenia SQL (lub narzędzia, np. PHPMyAdmin), na przykład:
<pre>DROP DATABASE moodle;</pre>
:Zastąp słowo moodle z powyższego przykładu nazwą twojej bazy danych, którą utworzyłeś podczas instalacji Moodle.
*Usuń folder „moodledata”. Jeśli wysyłałeś jakieś istotne pliki na serwer, zamin usuniesz ten folder zrób sobie jego kopię zapasową.
*Usuń folder „moodle”.

==Jak zaktualizować Moodle? Po prostu nadpisać pliki?==
NIE nadpisuj po prostu plików Moodle! Może to doprowadzić to dziwnych błędów... Powinieneś za każdym razem przystępując do aktualizacji przeczytać odpowiedni plik readme.txt lub inny załączony do plików aktualizacji, aby uzyskać instrukcje odnośnie aktualizacji.

==Przeposzczeni Moodle na inny serwer==
Przeniesienie Moodle z jednego na inny serwer tak naprawdę oznacza przeniesienie wszystkich danych z bazy danych oraz plików Moodle na nowy serwer, a następnie ponowne skonfigurowanie Moodle aby działał z nowym serwerem. Przed migracją powinieneś zmodyfikować wszystkie stałe linki tak aby odnosiły się do nowego poprawnego adresu strony. Możesz tego dokonać przy użyciu skryptu admin/replace.php, lub dowolnego edytora tekstu z dostępną opcją „znajdź wszystkie/zamień wszystkie”. Po migracji będziesz musiał zmodyfikować zmienną $CFG->wwwroot w pliku config.php.

==Błąd krytyczny, limit pamięci przekroczony. Jak zwiększyć limit dostępnej pamięci?==
Może się zdarzyć, że skrypt będzie potrzebował więcej pamięci niż serwer mu przydziela. Typowy taki błąd będzie wyglądał mniej więcej tak: Fatal error: Allowed memory size of 67108864 bytes exhausted
(tried to allocate xx bytes) in /var/www/moodle/yyyy.php
Ten błąd oznacza że memory_limit jest ustawiony na za niską wartość aby dany skrypt mógł poprawnie operować. Memory_limit jest wartością "allowed memory size" z powyższego przykładu, i wynosi - 64MB (67108864 bajtów / 1024 = 65536 KB. 65536 KB / 1024 = 64 MB). Będziesz musiał zwiększyć php memory_limit do wielkości kiedy ten komunikat przestanie się pojawiać. Można to zrobić na dwa sposoby:
*Na serwerze WWW dodaj następującą linię do .htaccess (lub utwórz go w głównym folderze Moodle jeśli jeszcze nie istnieje):
php_value memory_limit <value>M
Example: php_value memory_limit 80M
*Jeśli masz własny serwer z dostępem do Stella wyedytuj plik php.ini zmieniając następujące linie:
memory_limit <value>M
Example: memory_limit 80M
Pamiętaj że musisz restartować serwer aby te zmiany zostały zachowane, jeśli zmieniałeś cokolwiek w php.ini. Jeszcze innym wyjściem jest całkowite usunięcie blokady pamięciowej, możesz tego dokonać ustawiając memory_limit na 0 przy użyciu „''memory_limit 0''”.

==Dlaczego moja instalacja Moodle poprawie wyświetla się na moim komputerze ale na innych obrazki itp. nie są wyświetlane poprawnie?==
W instrukcji instalacji jedną z zalecanych nazw hosta jest ‘localhost’. Ustawienie to jest w porządku jeśli chcesz sam poeksperymentować z moodle, jednak aby udostępniać Moodle innym komputerom w sieci musisz zmienić to ustawienie:
*Na lokalne testowanie zostaw 'localhost' jako wartość $CFG->wwwroot zapisaną w config.php
*Jeśli chcesz testować Moodle postawione na twoim komputerze z innych maszyn w tej samej sieci LAN (domowej). Będziesz musiał podać swój adres IP, na przykład „192.168.0.15/Moodle” lub nazwę twojego komputera „komputerek/Moodle” Zależnie od konfiguracji twojej sieci, lepszym rozwiązaniem może się okazać podawanie nazwy twojego hosta zamiast jego IP, jako że IP może być ci przydzielane dynamicznie.
*Jeśli chcesz natomiast udostępniać Moodle wszystkim użytkownikom Internetu, będziesz musiał podać w miejscu tej zmiennej swój publiczny adres IP. Aby dowiedzieć się więcej na ten temat, poczytaj: [https://docs.moodle.org/en/masquerading masquerading].

==Maksymalny rozmiar plików wysyłanych na serwer, jak zmienić?==
Jest wiele miejsc gdzie możesz dokonać tej modyfikacji. Pierwszym miejscem jest blok administracyjny: Security -> Site Policies -> przeglądaj listę opcji w poszukiwaniu "Maximum Uploaded File Size". Jest to maksymalny rozmiar wysyłanych na serwer plików, wyedytuj go sobie wedle swoich potrzeb. Nauczyciele mogą ustalać to samo jednak tylko w obrębie dla swoich kursów.

Drugim miejscem gdzie możesz zmienić maksymalny rozmiar plików wysyłanych na serwer jest plik php.ini. Jeśli ustawisz tam pewną wartość, będzie ona nadpisywać każdą inną wartość wpisaną w innym miejscu. (Wskazówka: Pamiętaj że musisz restartować serwer po modyfikacji php.ini aby zmiany zostały wykonane).

==Patrz również==
[[Category:FAQ]]
[[Category:Instalacja]]

[[es:FAQ Instalación]]
[[fr:FAQ d'installation]]
[[nl:Installatie FAQ]]
[[ja:インストールFAQ]]
[[ru:Установка FAQ]]
[[en:Installation FAQ]]

Instalacja FAQ

2008-01-06T12:47:28Z

Szymonk: literówki, przeniesienie do kat. Instalacja

{{FAQ}}

==PHP – czy jest zainstalowane, jeśli tak, jaka wersja?==

Utwórz na swoim serwerze plik o nazwie ''info.php'', zawierający poniższy tekst oraz otwórz go przez przeglądarkę www.

<?php phpinfo() ?>

Jeśli nie ukaże się strona informacyjna PHP, nie masz zainstalowanego PHP lub serwer nie jest skonfigurowany do używania go z plikami *.php. Przeszukaj dokumentację w poszukiwaniu pomocy w instalacji. Jeśli natomiast ukaże się strona informacyjna PHP, jego wersję będziesz mógł odczytać z odpowiedniego wiersza na samej górze strony. Zobacz stronę [[phpinfo]] aby dowiedzieć się więcej o rezultacie tej funkcji przy poprawnie skonfigurowanym serwerze.

== Potrzebne informacje podczas szukania pomocy na forum ==
Gdy postujesz pytanie na forum Moodle, staraj się podawać jak najwięcej o twoim systemie oraz Moodle. Możesz użyć poniższego schematu podawania informacji:
* System operacyjny serwera?
* Nazwa przeglądarki WWW w której występuje problem?
* Wersja Moodle?
* Moodle było aktualizowane czy instalowane na świeżo?
* Załącz config.php jeśli okaże się to konieczne.
* Załącz wynik phpinfo() jeśli okaże się to konieczne.

Jeśli nie możesz załączyć wyniku phpinfo() spróbuj podać poniższe informacje.
* Serwer WWW (np. Apache/IIS) w wersji:
* Serwer Bazy danych (np. MySQL, PostgreSQL) w wersji:
* Wersja PHP:

Jeśli masz Moodle postawione na serwerze firmy hostingowej, skontaktuj się z tamtejszą administracją i zdobądź te informacje.
:'''UWAGA!''': Upewnij się, że podając informacje na forum Moodle nie podasz przypadkiem haseł dostępu do serwera lub bazy danych!

==Gdzie są zapisane informacje konfiguracyjne Moodle?==
Ustawienia konfiguracyjne Moodle są zapisywane w pliku config.php w głównym folderze twojej instalacji Moodle. Plik ten jest tworzony podczas instalacji. Jeśli występuje jakiś problem i skrypt instalacyjny nie jest w stanie utworzyć tego pliku automatycznie, spróbuj utworzyć go ręcznie, postępując zgodnie z tymi instrukcjami: [[Configuration file]. Pamiętaj, że ręczne modyfikowanie tego pliku nie jest zalecane i może doprowadzić do powstawania pustych stron... Zwłaszcza, jeśli pojawią się jakieś dodatkowe znaki/linie przed znakiem „?>”

==Sprawdzanie „stanu zdrowia” twojego Moodle==
Moodle zawiera skrypt odpowiedzialny za wykrywanie częstych problemów serwera WWW, php, lub konfiguracji. Dobrym pomysłem jest włączenie tego skryptu jeśli doświadczasz problemów z Moodle tuż po jego instalacji. Skrypt ten włącza się wchodząc na stronę podobną do poniższej:

<nowiki>http://www.mojmoodle.pl/moodle/admin/health.php</nowiki>

Zmień oczywiście www.mojmoodle.pl na nazwę twojej domeny, oraz po niej podaj ścieżkę do twojej instalacji Moodle (w powyższym przykładzie „moodle”)

==Pobieranie starszych wersji Moodle==
* '''Standardowe Paczki''': Jeśli twój serwer nie spełnia [[Instalacja Moodle#Requirements |wymagań]] Moodle dla obecnej wersji, możesz pobrać jedną z poprzednich wersji korzystając z zet, lynx lub culr wpisując w nich ten URL:
<nowiki>http://download.moodle.org/stable[NUMER_WERSJI]</nowiki>
:Na przykład: aby pobrać Moodle w wersji 1.5 użyj http://download.moodle.org/stable15. Zobaczysz listę plików, pobierz interesujący cię plik. Jeśli chcesz pobrać najświeższy plik przewiń stronę na sam dół w poszukiwaniu pliku "moodle-latest" lub użyj poniższych linków:
<nowiki>http://download.moodle.org/stable[NUMER_WERSJI]/moodle-latest-[NUMER_WERSJI].zip</nowiki>
<nowiki>http://download.moodle.org/stable[NUMER_WERSJI]/moodle-latest-[NUMER_WERSJI].tgz</nowiki>

:Zmiany dokonane w konkretnej wersji w ostatnim miesiącu są wypisane w pliku "CHANGES" w folderze danej wersji Moodle. Pliki pobrane tym sposobem nie są dedykowane ani pod Windowsa ani pod Maci, zatem musisz mieć działający skonfigurowany serwer WWW aby korzystać z tych plików, jako że zawierają same pliki skryptu Moodle.

* '''Paczki pod Windows''': Aby pobrać starsze wydania Moodle dedykowane pod Windows użyj tego linku: <nowiki>http://download.moodle.org/windows/MoodleWindowsInstaller-latest-[NUMER_WERSJI].zip</nowiki>
* '''Paczki pod Maci''': Aby pobrać poprzednie wydania Moodle dedykowane pod Mac użyj poniższych linków, wybierając wersję Intel lub PPC, w zależności od posiadanego sprzętu:
<nowiki>http://download.moodle.org/macosx/Moodle4Mac-Intel-[NUMER_WERSJI].dmg</nowiki>
<nowiki>http://download.moodle.org/macosx/Moodle4Mac-PPC-[NUMER_WERSJI].dmg</nowiki>
* '''Używając CVS''': Możesz również użyć CVS do pobrania starszych wersji Moodle. Więcej informacji o tym jak to zrobić znajdziesz w tekście: [[CVS dla administratorów]].

==Jak włączyć i sprawdzać logi błędów PHP?==
PHP może zgłaszać błędy na wiele różnych sposobów. Sposób ich zgłaszania można zmodyfikować w pliku php.ini lub przy użyciu komendy ini_set.
* '''Używając pliku php.ini''': Ustawienia logowania są zawarte w pliku php.ini umieszczonym na serwerze. Jeśli nie wiesz gdzie się on znajduje użyj phpinfo() (opisane powyżej) i odczytaj z niego wartość dla wiersza '''Configuration File (php.ini) Path'''

:Jak już znajdziesz plik php.ini otwórz go w dowolnym edytorze tekstu. Znajdź sekcję '''Error handling and logging'''. Upewnij się że ustawione są następujące wartości (oraz linie te nie są zakomentowane): '''display_errors = On''', '''display_startup_errors = On''' i '''log_errors = On'''. Sprawdź wartość dla '''error_log''' – jest to adres pliku do którego logowane będą błędy. Jeśli linia ta jest zakomentowana, komunikaty o błędach nie będą zapisywane do pliku. Pamiętaj, że zmiany dokonane w pliku php.ini zostaną użyte dopiero po tym jak restartujesz serwer (reboot’ujesz go).

* '''Używając komend set_ini''': Jeśli używasz Moodle 1.7 lub nowszego, poprzednie kroki nie są wystarczające do dokonania pożądanych zmian. W tych wersjach parametry logowania są zależne od pewnych ustawień administracyjnych które ustalasz w sekcji debugowania. Problem polega na tym że jeśli nie możesz wejść na strony administracyjne nie możesz ustalić opcji debugowania. Zatem jedynym sposobem na zmienienie ich jest zmodyfikowanie pliku config.php dodając poniższe linie tuż przed OSTATNIĄ linią zawierającą „?>”:
ini_set ('display_errors', 'on');
ini_set ('log_errors', 'on');
ini_set ('display_startup_errors', 'on');
ini_set ('error_reporting', E_ALL);

:Pozwoli to na włączenie tych opcji nawet jeśli w sekcji debugowania zostały ustalone na inne.
:Ważne''': Pamiętaj aby wkleić ten kod w liniach bezpośrednio przed ostatnią linią pliku config.php

==Każdy tekst zawierający znak ‘ lub ” powoduje błędy lub zostaje pokazany poprzedzony slashem==
Problemy tego typu powodowane są przez nie poprawne ustawienie „magic quotes”. Moodle wymaga następujących ustawień w pliku php.ini (są to ustawienia domyślne):

magic_quotes_gpc = On
magic_quotes_runtime = Off

Przeczytaj [[Instalacja Moodle]] aby uzyskać więcej informacji.

Jeśli używasz Moodle na Debilnie możliwe jest że masz zainstalowaną nie poprawną wersję PHP. Spójrz zatem na następujący link, aby sprawdzić czy zgadza się z twoją sytuacją: [http://tracker.moodle.org/browse/MDL-9691 bug report ].

==Kopie maili nie są wysyłane z mojego forum==
Musisz ustawić poprawnie [[Cron|Crona]] jeśli chcesz by Moodle wysyłało automatyczne maile Ten sam proces wykonuje również kilka zadań „sprzątających” w stylu usuwania nie potwierdzonych konu użytkowników itp.

Musisz zatem ustalić aby Cron regularnie wywoływał plik: <code><nowiki>http://yoursite/admin/cron.php</nowiki></code>. Przeczytaj informacje dot. [[Cron|Crona]] w poszukiwaniu większej ilości informacji.

'''Wskazówka:''' Użyj domyślnych ustawień, powinny być wystarczające dla stanowczej większości użytkowników Moodle.
'''Wskazówka:''' Upewnij się że allowuseremailcharset w Administration > Configuration > Variables > Mail jest ustawione na „No”. Ustawienie tej opcji na „Yes” może doprowadzić do komplikacji w pewnych wersjach Moodle.

==Błąd: database connection failed==
Jeśli otrzymujesz bład tego typu lub podobny, spróbuj poniższych rozwiązań:
* Twój ‘’’serwer bazy danych’’’ nie jest włączony, lub w ogóle nie jest zainstalowany. Aby sprawdzić czy serwer bazy danych działa, wpisz poniższą komendę do linii poleceń:
$telnet adres_serwera_bazy 3306
:Powinieneś dostać odpowiedź serwera zawierającą jego wersję itp.
* Jeśli próbujesz mieć uruchomione dwie instancje Moodle na jednym serwerze lecz różnych portach, użyj adresu IP zamiast adresu serwera w ustawieniu $CFG->dbhost (np. $CFG->dbhost = 127.0.0.1:3308).
* Nie masz zainstalowanych dodatków '''PHP mysql lub postgresql''' Odwołaj się do poradnika instalacji aby je zdobyć.
* Nie stworzyłeś bazy danych z odpowiednimi uprawnieniami dla Moodle.
* '''Ustawienia bazy danych Moodle''' są nie poprawne. Nazwa bazy danych, nazwa użytkownika lub hasło są nie poprawne w twoim pliku ‘’config.php’’. Aby odszukać poprawne dane użyj [[phpMyAdmin]] do ustalenia na nowo tych danych.
* Upewnij się że nie ma apostrofów (‘)Check that there are '''no apostrophes or non-alphabetic letters''' in your MySQL username or password.
* Używasz MySQL w wersji 4.1 ale dodatek PHPMySQL masz w wersji pre4.1. (sprawdź to użuwając phpinfo) W takim przypadku standardowy algorytm hashowania haseł jest nie zgodny z tym dostępnym w MySQL 4.x.x, użyj następujących komend MySQL aby usunąć problem:
mysql>SET PASSWORD FOR 'root'@'localhost' = OLD_PASSWORD('password');
mysql>SET PASSWORD FOR 'moodleuser'@'localhost' = OLD_PASSWORD('password');

:Poza tym zalecane jest wyposażenie się w nowszą wersję PHPMySQL. Przeczytaj [http://dev.mysql.com/doc/mysql/en/old-client.html ten dokument] w poszukiwaniu dalszych informacji.
* Używasz Fedora Core 3 lub innego systemu Linux z zainstalowanym ‘’’SELinuxem’’’. Wejdź na poniższy link aby zobaczyć jak wyłączyć SELinuxa: http://fedora.redhat.com/projects/selinux/ Jeśli nie chcesz wyłączać SELinuxa musisz pozwolić w nim procesowi httpd na tworzenie połączeń sieciowych:
setsebool httpd_can_network_connect true

* Użytkownicy Mac OSX – jeśli używacie MySQL na Mac OSX spróbujcie zmienić ustawienie '''$CFG->dbhost''' z 'localhost' na '127.0.0.1'
'''Zobacz również''': Strona MySQL [http://dev.mysql.com/doc/refman/5.0/en/common-errors.html o częstych błędach] gdzie są wypisane częste problemy tego typu, oraz przykładowe ich rozwiązania.

==Nie mogę się zalogować, utknąłem na ekranie logowania==
Najczęstszym powodem tego jest to, że masz zainstalowanego firewalla który ukrywa informacje ‘’referrer’’ z nagłówka http.
Tutaj znajduje się instrukcja naprawy tego problemu w [http://service1.symantec.com/SUPPORT/nip.nsf/46f26a2d6dafb0a788256bc7005c3fa3/b9b47ad7eddd343b88256c6b006a85a8?OpenDocument&src=bar_sch_nam produktach Norton firewall].

Administrator serwera może również usunąć ten problem poprzez ustawienie zmiennej ''secureforms'' na 'No', znajduje się ona w Administration >> Configuration >> [[admin/config|Variables]].

Innym możliwym powodem problemu jest nie poprawne ustawienie sesji na serwerze, aby sprawdzić czy działają poprawnie wejdź na: <nowiki>http://twojastronamoodle.pl/moodle/lib/session-test.php</nowiki>.

==Nie mogę się zalogować i otrzymuję komunikat "Please verify that the current setting of session.save_path is correct" ==
Ten błąd pojawia się gdy PHP ma problemy z zapisywaniem plików sesji. Mogą się również pojawić poniższe błędy, oznaczające ten sam problem:

Warning: Unknown: open(some-path/sessions/sess_acbf942a7399db3489ffa910e35d5242, O_RDWR)
failed: Permission denied (13) in Unknown on line 0

Warning: Unknown(): open(some-path/sessions/sess_acbf942a7399db3489ffa910e35d5242, O_RDWR)
failed: No space left on device (28) in Unknown on line 0

Warning: Unknown: Failed to write session data (files). Please verify that the current
setting of session.save_path is correct (some-path/sessions) in Unknown on line 0

Aby obejść ten problem możesz w config.php dodać:

$CFG->dbsessions = true;

Rozwiązanie to nie jest jednak za dobre jako że sesje bazodanowe mogą przeciążyć serwer bazy danych i nie powinno być stosowane na stałe, a raczej jako tymczasowe ustawienie na czas poprawy problemu poniższym sposobem:
* Sprawdź '''uprawnienia dostępu'''. Plik session.save_path powinien być dostępny przez użytkownika Apache, użej tej komendy aby to sprawdzić:

chown -R apache:apache some-path/sessions

:Powyższy przykład zakłada, że użytkownikiem apache’a jest ‘apache’, może to również być ‘nobody’.
* Sprawdź uprawnienia''' do folderu w którym PHP stara się zapisywać dane (session.save_path = jakas_sciezka/sessions). Ustaw uprawnienia do tego folderu na 0777:

chmod -R 0777 jakas_sciezka/sessions

:Jeśli rozwiązuje to problem, zmniejsz uprawnienia do niższych (zaleca się 0700).

'''Patrz również''': Problemy z sesjami mogą być specyficzne dla danego środowiska na jakim działa serwer, po więcej informacji poczytaj: [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=55925#254596 this forum discussion] – poradnik o problemach z sesjami na kontach lycos.

==Jestem zalogowany ale link ‘login’ się nie zmienia. Mogę się dowolnie poruszać po stronie==
Upewnij się że URL w twoim ustawieniu <code>$CFG->wwwroot</code> (w config.php) jest dokładnie taki sam jak URL z jakiego korzystasz przy przeglądaniu strony.

==Pojawia mi się błąd: „A server error that affects your login session was detected.”==
Przeczytaj tą dyskusję (po angielsku): [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=73716 A server error that affects your login session was detected. Please login again or restart your browser.].

==Pojawia mi się błąd: Failed opening required '/web/moodle/lib/setup.php'==
W pliku ''config.php'' ustawienie które używasz dla zmiennej ‘’dirroot’’ musi być pełną ścieżką do pliku, względem struktury plików serwera. Możliwe że omyłkowo podałeś jedynie ścieżkę swojego folderu domowego.

==Moje strony pokazują błędy krytyczne: Parse error, call to undefined function: get_string()==
Jeśli widzisz błędy tego typu:
Parse error: parse error, unexpected T_VARIABLE in /path/to/moodle/config.php on line 94
Fatal error: Call to undefined function: get_string() in /path/to/moodle/mod/resource/lib.php
on line 11

Wtedy prawdopodobnie ominąłeś/zgubiłeś znak średnika w linii poprzedzającej tą w której pojawił się błąd w pliku config.php.

Inną możliwością jest ta, że modyfikowałeś plik config.php przy użyciu Worda lub innej nie „czystej” aplikacji do obróbki tekstu. Do modyfikowania tego typu plików używaj notatnika, lub np. ‘’Syn Text Editor’’a.

Inną rzeczą którą powinieneś sprawdzić jeśli używasz cudze skrypty to to czy używają one skróconych znaczników PHP (<? ?>), jeśli tak koniecznie zmień je na prawidłowe (<?php ?>). Skrócone tagi są złe z wielu powodów, poinformuj autora kodu aby używał prawidłowych znaczników zamiast skróconych, oszczędzi sobie i innym kłopotów w przyszłości. Jeśli jednak zmiana znaczników nie wchodzi w grę, z jakichkolwiek powodów, zawsze możesz dodać poniższą linię do pliku php.ini:

short_open_tag = On

Jeśli znajdziesz skrócone tagi w samym Moodle, zgłoś to nam proszę jako błąd.

==Otrzymuję błąd: Serious Error! Could not set up the site!==
Przeczytaj następującą dyskusję z forum Moodle (po angielsku): [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=32071 Serious Error! Could not set up the site!].

==Wysyłam pliki na serwer, ale gdy próbuję je pobrać otrzymuję "404 File not found"==
Na przykład: „404 Not Found: The requested URL /moodle/file.php/2/myfile.jpg was not found on this server.”

Twój serwer WWW musi zostać odpowiednio skonfigurowany aby zezwalać na przekazywanie części ścieżki URL bezpośrednio do skryptu. Jest to zazwyczaj włączone w Apache 1 lecz w wersji 2 jest do domyślnie wyłączone. Aby to włączyć dodaj poniższą linię do pliku ''httpd.conf'' lub ''.htaccess'' w folderze Moodle:

'''AcceptPathInfo''' on

‘’’Uwaga’’’: To zadziała TYLKO w apache 2.x

Jeśli nie używasz apache a mimo wszystko masz ten problem (mało prawdopodobne) przełącz Moodle tak aby używało innej metody zdobywania adresu plików. Zmniejszy to trochę wydajność skryptu...

Aby użyć tej alternatywnej metody musisz zmienić zmienną ''slasharguments''. Dla Moodle starszego od wersji 1.6 jest to umieszczone w Administration >> Configuration >> [[admin/config|Variables]]. W innym przypadku opcja ta znajduje się w Administration >> Server >> HTTP. Teraz wszystko powinno już działać.

==Gdy wchodzę na stronę admina zostaję proszony o opróżnienie dirroot’a==
Jeśli widzisz błędy tego typu:
Please fix your settings in config.php:
You have: $CFG->dirroot = "/home/users/fred/public_html/moodle";
but it should be: $CFG->dirroot = "";

Wtedy natknąłeś się na Bug (błąd) który występuje na niektórych serwerach. Problemem jest system sprawdzania błędów. Aby naprawić problem otwórz plik ‘’admin/index.php’’ i w linii 66 znajdź:
if ($dirroot != $CFG->dirroot) {
i zmień na:
if (!empty($dirroot) and $dirroot != $CFG->dirroot) {

==Gdy dodaję zasób, otrzymuję komunikaty błędów ==
Zakładając że pracujesz na apache, bardzo prawdopodobne jest że wartość zmiennej <code>$CFG->wwwroot</code> w config.php jest inna niż twój realny URL z którego korzystasz otwierając stronę. Spróbuj również wyłączenie zmiennej ''secureforms'' w Administration >> Configuration >> [[admin/config|Variables]].

==Dlaczego wszystkie moje strony są puste?==
Sprawdź zmienną dirroot w ''config.php''. Musisz używać pełnej ścieżki, struktury plików twojego serwera, na przykład:

$CFG->dirroot = "d:\inetpub\sites\www.yoursite.com\web\moodle";

Innym powodem może być to że PHP nie zostało skonfigurowane do obsługi MySQL. To się często zdarza na dystrybucjach RedHat oraz OpenBSD. W takim przypadku błąd jest generowany, ale jako że wyłączone jest pokazywanie ich, może się użytkownikowi wydawać że widzi on pustą stronę i nic się nie dzieje... Aby włączyć raportowanie błędów przez PHP dodaj poniższe linie w php.ini:

display_errors = On
display_startup_errors = On

Aby sprawdzić czy twoim problemem jest obsługa MySQL użyj phpinfo (opisane powyżej). Dokładnie przeszukaj wynik tej funkcji i sprawdź której paczki ci brakuje – będziesz musiał ją doinstalować.

== Dlaczego jedna konkretna strona jest pusta/nie pełna? ==
*'''Sprawdź log serwera!!'''
:Jeśli jakaś konkretna strona jest pusta bądź nie pełna (nie pokazuje stopki), zanim rozpoczniesz jakiekolwiek działania przeczytaj logi serwera (jak je włączyć i odnaleźć zostało opisane powyżej). Sprawdź najnowszy błąd w logu, zapisany bezpośrednio po tym jak wchodzisz na tą stronę – może to ci bezpośrednio pozwolić na naprawienie usterki, lub bardzo ułatwić jej diagnozę.

*Jeśli ‘’’aktualizujesz Moodle do nowej wersji’’’, sprawdź czy nie masz zainstalowanych jakiś nie standardowych dodatków. Usuń je zanim zaczniesz aktualizować Moodle.
*Jeśli '''nie widzisz żadnych bloków''', włącz edytowanie i usuń wszystkie bloki jakie ręcznie dodawałeś, i przeładuj stronę.

==Instalacja zawiesza się podczas ustawiania tabel w bazie danych==
*Może się zdarzyć że instalacja zawiesi się podczas ustawiania tabel w bazie danych. Możliwe że będzie pokazany ‘Scroll to continue’ lecz sam przycisk continue nie pojawia się... W takim przypadku prawdopodobnie baza danych ma ustawiony limit zapytań...

*Jeśli instalujesz Moodle na webhoście dodanie poniższej linii do pliku ‘’.htaccess’’:
AddType x-mapp-php5 .php

*Możesz również sprawdzić czy zmieniałeś ręcznie jakąś część kodu Moodle. Sprawdź na ostatnią poprawnie ustawioną tabelę, a potem na blok, mod, lub inny kod do którego się ta tabela odwołuje. Przeszukaj te pliki w poszukiwaniu ręcznie wprowadzonych zmian, jeśli rzeczywiście takowe zawierają, podmień ten plik na oryginalny, rozpocznij instalację od nowa, a następnie przywróć na gotowej już instalacji zmodyfikowany plik.

*Możliwe jest również że na serwerze jest limit pamięci ustalony za nisko. Zmodyfikuj swój php.ini aby spełniał wymogi najnowszej odsłony Moodle. Przykładowo: Moodle 1.8 potrzebuje co najmniej 40MB lub więcej pamięci do poprawnego i sprawnego działania.

*Można ten problem obejść instalując Moodle na localhoście (u ciebie na komputerze) a następnie wysłać fały folder Moodle oraz bazę danych na serwer WWW. Po uploadzie plików i bazy będziesz musiał zmodyfikować config.php aby pasował do serwera na którym strona ma pracować. (Gotowe do instalacji, zautomatyzowane paczki znajdziesz na: [http://download.moodle.org])

*Aby unikać tego typu problemów w czasie aktualizacji aktualizuj z wersji na wersję. Czyli np. z 1.5 do 1.6 i dopiero do 1.7, zamiast bezpośrednio z 1.5 do 1.7.

'''Uwaga''': Jeśli aktualizujesz istniejącą bazę danych, bądź cierpliwy, to może potrwać naprawdę bardzo długo.

==Czemu nie mogę wysłać nowego obrazka do mojego profilu?==
Jeśli nie masz żadnych opcji do wysyłania zdjęć w swoim profilu, powodem prawdopodobnie jest to że serwer nie posiada włączonego rozszerzenia GD. Pozwala ono na manipulowanie grafiką na serwerze i jest wymagane do poprawnego działania obrazków w Moodle.

1. Upewnij się, że '''twoja instalacja PHP zawiera GD'''. Możesz to sprawdzić wchodząc do: Administration >> Configuration >> [[Variables]] i szukając zmiennej ‘’gdversion’’. To ustawienie wybierane jest automatycznie za każdym razem gdy odwiedzasz tą stronę. Poda ono wersję GD, jeśli będzie to 1 lub 2 – wszystko jest w porządku, jeśli nie, musisz doinstalować GD do PHP.

2. Jeśli Moodle uważa że nie posiadasz GD, będziesz musiał je zainstalować.
*Na Uniksie będziesz musiał przekompilować PHP z następującymi parametrami:
./configure --with-apxs=/usr/local/apache/bin/apxs --with-xml --with-gd
--with-jpeg-dir=/usr/local --with-png-dir=/usr --with-ttf --enable-gd-native-ttf
--enable-magic-quotes --with-mysql --enable-sockets --enable-track-vars
--enable-versioning --with-zlib

* Na Windowsie jest to zazwyczaj kwestia „włączenia” tego rozszerzenia w PHP przez edytowanie pliku php.ini. Aby to zrobić usuń średnik przed php_gd2.dll. Sprawdź również czy ten plik rzeczywiście istnieje w twoim systemie plików.

3. Pamiętaj o '''zrestartowaniu serwera''' (jeśli możliwe) i odwiedzić stronę konfiguracyjną Moodle po dokonaniu zmian aby upewnić się że wykrywa ono poprawną wersję GD.

'''Patrz również''': Dyskusja na (angielskim!) forum Moodle: [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=44271 Profile pictures]
==Wciąż wyskakują mi błędy typu: "headers already sent"==
Jeśli widzisz błędy tego typu:

Warning: Cannot add header information - headers already sent by
(output started at /webs/moodle/config.php:87) in /webs/moodle/lib/moodlelib.php
on line 1322

Warning: Cannot add header information - headers already sent by
(output started at /webs/moodle/config.php:87) in /webs/moodle/lib/moodlelib.php
on line 1323

Warning: Cannot add header information - headers already sent by
(output started at /webs/moodle/config.php:87) in /webs/moodle/login/index.php
on line 54

Masz gdzieś przed <?php lub po ?> puste znaki w pliku config.php. Aby je usunąć otwórz ten plik w dowolnym notatniku i ręcznie pousuwaj te znaki.

==Dlaczego Moodle pokazuje nie poprawną datę i czas?==
Każdy język wymaga specyficznego kodu języka nazywany ‘’’locale’’’ aby daty były wyświetlane poprawnie. Paczki językowe zawierają te zmienne jednak na Windows nie zawsze działają...

Możesz znaleźć odpowiednie dla Windows (tylko dla windows) stałe na tych stronach (angielskich): [http://msdn.microsoft.com/library/default.asp?url=/library/en-us/vclib/html/_crt_language_strings.asp Language codes] i [http://msdn.microsoft.com/library/default.asp?url=/library/en-us/vclib/html/_crt_country_strings.asp Country/region]

Te nowe kody muszą zostać wprowadzone w Administration >> Configuration >> [[admin/config|Variables]] skąd będą pobierane (i będą nadpisywać ustawienia z skórek).

==Otrzymuję błąd: "500:Internal Server Error"==
Błąd ten pojawia się jeśli masz błąd składni w swoim pliku.htaccess lub httpd.conf. Zobaczysz ten błąd również jeśli serwer nie obsługuje plików .htaccess, zwłaszcza jeśli uruchomiony jest PHPsuexec. Możliwe jest również, w twoim pliku .htaccess masz zapisaną dyrektywę nie obsługiwaną przez twoją wersję serwera.

==Jak odinstalować Moodle?==
'''Deinstalacja Moodle zainstalowanego z paczki''': Jeśli pobrałeś paczkę Moodle pod Windows. Jego deinstalacja przebiega tak samo jak instalacja normalnego oprogramowania. Idź do Panel sterowania -> Dodaj/Usuń programy, i wybierz odpowiednią paczkę którą chcesz odinstalować.

'''Deinstalacja Moodle na webhoście''': Jeśli instalowałeś Moodle ręcznie, lub instalowałeś je na webhoście postępuj według tych instrukcji:
*Usuń bazę danych Moodle, korzystając z odpowiedniego polecenia SQL (lub narzędzia, np. PHPMyAdmin), na przykład:
<pre>DROP DATABASE moodle;</pre>
:Zastąp słowo moodle z powyższego przykładu nazwą twojej bazy danych, którą utworzyłeś podczas instalacji Moodle.
*Usuń folder „moodledata”. Jeśli wysyłałeś jakieś istotne pliki na serwer, zamin usuniesz ten folder zrób sobie jego kopię zapasową.
*Usuń folder „moodle”.

==Jak zaktualizować Moodle? Po prostu nadpisać pliki?==
NIE nadpisuj po prostu plików Moodle! Może to doprowadzić to dziwnych błędów... Powinieneś za każdym razem przystępując do aktualizacji przeczytać odpowiedni plik readme.txt lub inny załączony do plików aktualizacji, aby uzyskać instrukcje odnośnie aktualizacji.

==Przeposzczeni Moodle na inny serwer==
Przeniesienie Moodle z jednego na inny serwer tak naprawdę oznacza przeniesienie wszystkich danych z bazy danych oraz plików Moodle na nowy serwer, a następnie ponowne skonfigurowanie Moodle aby działał z nowym serwerem. Przed migracją powinieneś zmodyfikować wszystkie stałe linki tak aby odnosiły się do nowego poprawnego adresu strony. Możesz tego dokonać przy użyciu skryptu admin/replace.php, lub dowolnego edytora tekstu z dostępną opcją „znajdź wszystkie/zamień wszystkie”. Po migracji będziesz musiał zmodyfikować zmienną $CFG->wwwroot w pliku config.php.

==Błąd krytyczny, limit pamięci przekroczony. Jak zwiększyć limit dostępnej pamięci?==
Może się zdarzyć, że skrypt będzie potrzebował więcej pamięci niż serwer mu przydziela. Typowy taki błąd będzie wyglądał mniej więcej tak: Fatal error: Allowed memory size of 67108864 bytes exhausted
(tried to allocate xx bytes) in /var/www/moodle/yyyy.php
Ten błąd oznacza że memory_limit jest ustawiony na za niską wartość aby dany skrypt mógł poprawnie operować. Memory_limit jest wartością "allowed memory size" z powyższego przykładu, i wynosi - 64MB (67108864 bajtów / 1024 = 65536 KB. 65536 KB / 1024 = 64 MB). Będziesz musiał zwiększyć php memory_limit do wielkości kiedy ten komunikat przestanie się pojawiać. Można to zrobić na dwa sposoby:
*Na serwerze WWW dodaj następującą linię do .htaccess (lub utwórz go w głównym folderze Moodle jeśli jeszcze nie istnieje):
php_value memory_limit <value>M
Example: php_value memory_limit 80M
*Jeśli masz własny serwer z dostępem do Stella wyedytuj plik php.ini zmieniając następujące linie:
memory_limit <value>M
Example: memory_limit 80M
Pamiętaj że musisz restartować serwer aby te zmiany zostały zachowane, jeśli zmieniałeś cokolwiek w php.ini. Jeszcze innym wyjściem jest całkowite usunięcie blokady pamięciowej, możesz tego dokonać ustawiając memory_limit na 0 przy użyciu „''memory_limit 0''”.

==Dlaczego moja instalacja Moodle poprawie wyświetla się na moim komputerze ale na innych obrazki itp. nie są wyświetlane poprawnie?==
W instrukcji instalacji jedną z zalecanych nazw hosta jest ‘localhost’. Ustawienie to jest w porządku jeśli chcesz sam poeksperymentować z moodle, jednak aby udostępniać Moodle innym komputerom w sieci musisz zmienić to ustawienie:
*Na lokalne testowanie zostaw 'localhost' jako wartość $CFG->wwwroot zapisaną w config.php
*Jeśli chcesz testować Moodle postawione na twoim komputerze z innych maszyn w tej samej sieci LAN (domowej). Będziesz musiał podać swój adres IP, na przykład „192.168.0.15/Moodle” lub nazwę twojego komputera „komputerek/Moodle” Zależnie od konfiguracji twojej sieci, lepszym rozwiązaniem może się okazać podawanie nazwy twojego hosta zamiast jego IP, jako że IP może być ci przydzielane dynamicznie.
*Jeśli chcesz natomiast udostępniać Moodle wszystkim użytkownikom Internetu, będziesz musiał podać w miejscu tej zmiennej swój publiczny adres IP. Aby dowiedzieć się więcej na ten temat, poczytaj: [https://docs.moodle.org/en/masquerading masquerading].

==Maksymalny rozmiar plików wysyłanych na serwer, jak zmienić?==
Jest wiele miejsc gdzie możesz dokonać tej modyfikacji. Pierwszym miejscem jest blok administracyjny: Security -> Site Policies -> przeglądaj listę opcji w poszukiwaniu "Maximum Uploaded File Size". Jest to maksymalny rozmiar wysyłanych na serwer plików, wyedytuj go sobie wedle swoich potrzeb. Nauczyciele mogą ustalać to samo jednak tylko w obrębie dla swoich kursów.

Drugim miejscem gdzie możesz zmienić maksymalny rozmiar plików wysyłanych na serwer jest plik php.ini. Jeśli ustawisz tam pewną wartość, będzie ona nadpisywać każdą inną wartość wpisaną w innym miejscu. (Wskazówka: Pamiętaj że musisz restartować serwer po modyfikacji php.ini aby zmiany zostały wykonane).

==Patrz również==
[[Category:FAQ]]
[[Category:Installation]]

[[es:FAQ Instalación]]
[[fr:FAQ d'installation]]
[[nl:Installatie FAQ]]
[[ja:インストールFAQ]]
[[ru:Установка FAQ]]
[[en:Installation FAQ]]

Cron

2008-01-06T12:09:55Z

Szymonk: lit., ort., przeniesienie do kat. Instalacja

Niektóre moduły Moodle'a wymagają ciągłego sprawdzania zadanych zapytań. Np, Moodle musi sprawdzać fora dyskusyjne, i wysyłać kopie postów do osób, które subsskrybowały dany temat.

Skrypt za to odpowiedzialny jest ulokowany w folderze administratora i nazywa się cron.php. Nie może się on jednak sam uruchomić. Musisz utworzyć mechanizm, gdzie ten skrypt będzie regularnie uruchamiany (np. co pięć czy dziesięć minut). To zapewnia tzw. "heartbeat" (z ang. rytm bicia serca), więc skrypt może pełnić funkcje w okresach definiowanych przez każdy moduł. Ten rodzaj regularnego mechanizmu jest znany jako "cron service" (z ang. usługa crona).

Skrypt w pliku cron.php przegląda tabelę mdl_modules (przyjmując oczywiście domyślny prefiks tabeli) w bazie danych Moodle'a poszukując modułów, których funkcje crona powinny być uruchomione; zagląda wtedy w każdy taki katalog modułów, znajduje funkcję nazwaną module-nazwa_cron w pliku lib.php i uruchamia ją.
Skrypt ten także przegląda tabelę mdl_block poszukując bloków, które powinny być uruchomione przez cron metodą "object functions" (z ang. funkcje obiektowe); wtedy, uruchamia tą metodę dla nowych obiektów powiązaych z tymi blokami (Omijam szczegóły ze względu na zwykłych użytkowników, programistom polecam poczytać admin/cron.php). Te pliki (lib.php i pliki gdzie bloki z klasami są zdefiniowane) mogą zawierać funkcję porządkowania, wysyłania e-maili czy wszystko inne, co powinno być uruchomione regularnie. Np. cron zainicjuje system do stworzenia kopii zapasowej w czasie ustalonym w ustawieniach administratora. Wywoła także każdy moduł odpowiedzialny za komunikowanie czy zawiadomienie z forum przez e-mail, ale nie wszystkie funkcje są wzywane każdorazowo przy uruchamianiu crona. Niektóre z nich są uruchamiane okazjonalnie. Plik cron.php zawiera sekcję, która losowo wywołuje te podstawowe zadania mniej więcej jeden raz na pięć uruchomień crona.

Uwaga, "sprzęt uruchamiający crona nie musi być tym samym sprzętem, gdzie jest uruchomione Moddle". Np. Jeśli masz limit nałożony przez firmę hostingową i nie masz dostępnego crona, możesz wybrać uruchamianie crona na innym serwerze, lub po prostu na komputerze domowych. Jedyne na co musisz zwrócić uwagę, to że plik cron.php powinien być wywoływany regularnie.
Skrypt ten nie obciąża znacząco serwera, więc co 5 minut jest zazwyczaj rozsądnym czasem, ale jeżeli uważasz że to za często, możesz zredukować czas do okresów 15-minutowych a nawet 30. Lepiej jednak nie robić tych okresów zbyt długich.

Jak uruchomić Crona?

Po pierwsze przetestuj, czy skrypty działa poprzez uruchomienie go dokładnie z Twojej przeglądarki ''<nowiki>http://example.com/moodle/admin/cron.php</nowiki>''

Jeśli cron jest wywołany z wiersza poleceń przez jakiegoś użytkownika zalogowanego na Twoim Moodle, zostanie utworzone tymczasowe środowisko administratora, które pozwoli mu go uruchomić i wylogować się. Możesz uniemożliwić uruchamianie crona z linii poleceń, przez usunięcie odpowiednich sekcji w pliku cron.php.

Teraz potrzebujesz ustanowić jakąś metodę uruchamiania skryptu automatycznie i regularnie.

==System Windows==

Są dwa sposoby do uruchomienia cron.php pod Windowsem:

* Użyć paczki "Moodle Cron package" . Najprostszy sposób to użycie tej małej paczki [http://download.moodle.org/download.php/sourceforge/MoodleCron-Setup.exe MoodleCron-Setup.exe], która zrobi te wszystkie rzeczy bardzo prosto przez instalację małego windowsowej usługi. Uruchom ją i nie zapomnij o niej! :)

* Użyć opcji '''Zaplanowane Zadania'''. Jeśli wolisz użyć wbudowanego Windows Scheduler lub masz kłopoty z paczką moodle-cron-for-windows, możesz użyć wget lub php z linii poleceń i zainstalować scheduled task. Musisz wykonać trzy kroki:

** Wybrać albo '''php.exe/php-win.exe (w linii poleceń)''' albo '''wget'''
::Plik php.exe lub php-win.exe (dla PHP w wersji 5 lub nowszej) jest instalowany w folderze php (np. c:\php) i będzie lepiej wykonywany, kiedy uruchomisz skrypt crona.
:: jeśli chcesz użyć wget, ściągnij skompilowaną wersję tego programu dla Windowsa, z natywnego portu GNU Win32 (http://unxutils.sourceforge.net/), z Heiko Gerold's wget (http://xoomer.virgilio.it/hherold/) lub z Bart Puype's (http://users.ugent.be/~bpuype/wget/). Jeśli użyjesz paczki Heiko Herold, skopiuj wszystkie pliki *.DLL to katalogu C:\Windows\system32. Skopiuj wget.exe do c:\windows (to sprawi, że wget będzie zawsze w poszukiwanej ścieżce)/
:* Zainstaluj '''Scheduled Task'''.
:: - Kliknij Start >> Panel Sterowania >> Zaplanowane Zadania >> Dodaj zaplanowane zadanie
:: - Kliknij "Next" aby rozpocząć pracę kreatora.
:: - Kliknij na "Browse..." i wyszukaj plików C:\php\php.exe lub C:\windows\wget.exe i kliknij "Open"
:: - Podaj "Type" jako "Moodle Cron" i zaznacz "Daily". Kliknij na "Next"
:: - Zaznacz "12:00 AM" jako czas startowy, "Every Day" i wybierz aktualną datę jako początkową. Kliknij "Next"
:: - Wpisz nazwę użytkownika i hasło, pod którym będzie zadanie uruchamiane(to nie musi być całkowicie uprzywilejowane konto). Upewnij się że napisałeś hasło poprawnie i naciśnij "Dalej"
:: - Zazmacz opcję "Open advanced properties for this task when I click Finish" i naciśnij "Finish"
:: - W następnym okienku po "Run" umieść <pre>c:\windows\wget.exe -q -O NUL http://my.moodle.site/moodle/admin/cron.php</pre> lub <pre>c:\php\php-win.exe -f c:\moodle\admin\cron.php</pre>. Zastąp "c:\moodle" ścieżką do Twojego folderu zawierającego Moodle, lub "my.moode.site" z nazwą Twojej strony. 
:: - Kliknij na "Schedule" i następnie na "Advanced"
:: - Zaznacz "Repeat task" oraz ustaw "Every:" na 5 minut a "Until" na "Duration" i 23 godzin i 59 minut
:: - Kliknij na "OK" i wszystko zrobione.

*'''Test dodanego zadania'''. Możesz przetestować, czy Twoje zadanie zostało uruchomione prawidłowo klikając na nie prawym przyciskiem myszy i wybierając "Uruchom" (Run). Jeśli wszystko zostało prawidłowo wykonane, zobaczysz krótko okienko DOS-u, gdzie wget/php będzie wykonywał i otwierał stronę crona, po czym okienko zniknie. Jeśli odświeżysz folder z zaplanowanymi zadaniami zobaczysz kolumnę "Last Run Time" odzwierciedlającą aktualny czas, oraz kolumnę "Last Result" wyświetlającą "0x0" co oznacza, że wszystko poszło dobrze. Jeśli któraś z tych kolumn ma inne wartości powinieneś ponownie sprawdzić swoje ustawienia.
* '''Zapisywanie raportu crona'''. Możesz rejestrować raporty crona. Jest to dobry sposób aby zobaczyć czy wystąpiły jakieś błędy, kopie zapasowe nie są kompletnie itp. Aby to zrobić musisz dostosować komendy używając php.exe, tak aby wszelkie błędy wypisywane do pliku nazwanego np. c:\moodle\admin\cron.log). Tutaj jest przykład komendy: <pre>c:\php\php.exe -f c:\moodle\admin\cron.php > c:\moodle\admin\cron.log</pre>

==Na serwerze==

Twój panel kontrolny powinien posiadać stronę, która pozwoli Ci zainicjować proces crona.

Jeśli używasz CPanel, zaloguj się a następnie poszukaj nagłówka "Advanced". Kliknij na Cron Jobs . Advanced (unix style). Oto przykładowy tekst który będzie uruchamiał stronę crona co 30 minut.

Email address for output: emailaddress@mydomain.con
Minute:*/30
Hour:*
Day:*
Month:*
Weekday:*
Command: wget -q -O /dev/null http://www.mydomain.com/moodle/admin/cron.php

Kliknij Commit Changes. Powinno to wyglądać tak:

[[Image:Cpanel-cron-setup.JPG]]

Jeśli używasz innych systemów, poszukaj przycisku "Cron jobs". Tam powinieneś móc umieścić te same polecenia.

Jeśli nie masz wystarczających uprawnień, aby uruchomić polecenie 'wget' na serwerze, możesz użyć komendy php:

/usr/local/bin/php -q /real/path/to/script/admin/cron.php

Na przykład"

/usr/local/bin/php -q /home/username/public_html/moodle/admin/cron.php

jeśli nie wiesz jaki jest adres Twojego folderu Moodle, możesz użyć komendy realpath.

Inną alternatywą, w wypadku braku dostępu do komendy 'wget' może być użycie polecenia curl

Na przykład

curl --silent --compressed http://mydomain.com/moodle/admin/cron.php

==Używanie linii poleceń pod Uniksem==

Są różne programy, które możesz użyć do wywołania strony z linii poleceń. Nie wszystkie z nich muszą być dostępne na danym serwerze.

Na przykład, możęsz użyć polecenia 'wget':

wget -q -O /dev/null <nowiki>http://example.com/moodle/admin/cron.php</nowiki>

Uwaga. W tym przykładzie raport jest wyrzucany (/dev/null)

Wielu użytkowników Moodle'a uważa że 'wget' czasami się sypie. Alternatywna komenda, która rozwiązuje niektóre problemy to:

php <nowiki>http://example.com/moodle/admin/cron.php</nowiki>

to samo przy użyciu lunx:

lynx -dump <nowiki>http://example.com/moodle/admin/cron.php</nowiki> > /dev/null

Uwaga. W tym przykładzie raport jest wyrzucany (/dev/null)

Alternatywnie możesz użyć standardowej wersji PHP, skompilowanej tak, aby można było ją uruchamiać z linii poleceń. Zaletą tej metody jest to, że rejestr nie jest wypełniany stałymi zapytaniami do pliku cron.php. wadą jest potrzeba dostępu do wersji php z linią komend.

/opt/bin/php /web/moodle/admin/cron.php

==Używanie programu crontab pod Uniksem==

Wszystko co potrafi Cpanel możemy także zrobić pod Uniksem za pomocą narzędzia zwanego crontab. Jeśli masz linię poleceń możesz zainicjować crontab'a używając polecenia:

crontab -e

i dodając jedną z podanych wyżej komend, np:

*/30 * * * * wget -q -O /dev/null <nowiki>http://example.com/moodle/admin/cron.php</nowiki>

Pierwsze pięć wartości to czas uruchomienia. gwiazdka jest równoznaczna ze słowem zawsze czy każdy. Powyższy przykład oznacza uruchomienie komendy ''wget -q -O /dev/null...'' every 30 minutes (*/30), every hour (*), every day of the month (*), every month (*), every day of the week (*).

Symbol "O" (duża litera, nie zero) wskazuje na docelowy plik zapisu logów, w tym wypadku jest to "dev/null", czyli zostaną usunięte. Jeśli tylko chcesz zobaczyć rejestr Twojego pliku cron.php wpisz w przeglądarkę takie adresy:

* [http://linuxweblog.com/node/24 A basic crontab tutorial]
* [http://www.freebsd.org/cgi/man.cgi?query=crontab&apropos=0&sektion=5&manpath=FreeBSD+6.0-RELEASE+and+Ports&format=html Online version of the man page]

Dla '''początkujących''', "EDITOR=nano crontab -e" pozwoli Ci edytować plik crontab za pomocą edytora nano. [http://www.nano-editor.org/dist/v1.2/faq.html nano]. Ubuntu domyślnie używa tego edytora.

Zazwyczaj komenda "crontab -e" przeniesie Cię do edytora tekstowego 'vi'. Wciśnij wtedy "i" a później wpisz komendę powyżej i naciśnij ESC. Zapisz i wyjdź wpisując " :wq" , wyjdź bez zapisu ":q!". Edytor 'vi' jest dostępny tutaj: [http://www.unix-manuals.com/tutorials/vi/vi-in-10-1.html intro].

==Zobacz także==

*Użycie Moodle [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=41827 Cron - can someone give me a quick confirmation of function?] forum dyskusyjne

[[Category:Instalacja]]

[[en:Cron]]
[[es:Cron]]
[[fr:Cron]]
[[nl:Cron]]
[[sk:Cron]]

Aktualizacja

2008-01-06T12:05:14Z

Szymonk:

Moodle jest zaprojektowany do przejrzystej aktualizacji do każdej późniejszej wersji.

__TOC__
Przy aktualizacji powinieneś postępować zgodnie z następującymi wskazówkami:

==Sprawdź wymagania systemowe==
Wymagania dla wersji którą chcesz zainstalować możesz sprawdzić w "Administration > Server > Environment".

==Zrób kopię zapasową ważnych danych.==

Chociaż nie jest to konieczne, zalecam backup ważnych danych przed aktualizacją, gdyż zabezpieczy to Twoje dane przed niespodziewaną awarią itp. Dobrym pomysłem jest ustawienie serwera, aby automatycznie, np. codziennie robił taką kopię zapasową.

Powinieneś zrobić kopię zapasową trzech rzeczy:

=== 1. Folder samego Moodle ===

Stwórz osobną kopię tego folderu przed aktualizacją, w ten sposób odzyskasz swój plik config.php i różne moduły, które dodałeś, np skórki, języki itp.

=== 2. Folder z Twoimi danami ===

W tym folderze są ulokowane wszelkie dane (takie jak kursy, czy projekty uczniów), dlatego właśnie bardzo ważne jest, aby zrobić kopię tych plików. Niektóre aktualizacje mogą przemieścić lub zmienić nazwę folderów w obrębie Twojego folderu z danymi.

=== 3. Twoją bazę danych ===

Większość aktualizacji Moodle'a zmienia położenie, dodaje lub usuwa stare tabele. Kopię każdej bazy danych można zrobić na kilka sposobów. Można np. zrzucić bazę MySQL do pojedynczego pliku SQL :

mysqldump -u username -p -C -Q -e -a moodle > moodle-backup-2007-04-01.sql

Podstaw swoją nazwę użytkownika pod "username".

Jeśli host twojej bazy jest inny niż host gdzie chcesz wykonać polecenia zrobienia kopii zapasowej (zwykle web server), musisz określić to opcją -h:

mysqldump -u username -p -h databasehost -C -Q -e -a moodle > moodle-backup-2007-04-01.sql

Możesz także użyć własności "Export" w opcjach "MySQL Admin" w odpowiednim interfejsie w moodle. Może on być ściągnięty z http://download.moodle.org/modules/integrations.php
Jest on zintegrowany z PHPMyAdmin dla interfejsu administracyjnego w Moodle.

== Zainstaluj nowe oprogramowanie Moodle ==

=== Używając ściągniętych paczek ===

Nie nadpisuj starej instalacji, chyba że dokładnie wiesz co robisz... czasem stare pliki mogą byc problemem w nowej instalacji. Najlepiej zmień nazwę aktualnego folderu Moodle na coś innego, i wtedy rozpakuj nową wersję na miejsce starej.

mv moodle moodle.backup
tar xvzf moodle-1.1.tgz

Następnie skopiuj plik config.php, inne wtyczki oraz plik .htaccess jeśli taki stworzyłeś

cp moodle.backup/config.php moodle
cp -pr moodle.backup/theme/mytheme moodle/theme/mytheme

=== Używając CVS ===

Możśesz użyć CVS do aktualizacji Moodle.
Najpierw musisz wykonać CVS checkout w twoim (pustym!) folderze Moodle (folderze root'a).

Do 25 kwietnia 2007r. mamy tylko jeden serwer dostępny dla anonimowego CVS (moodle.cvs.sourceforge.net). Niestety ten server jest aktualnie niedostępny. Możesz jednak użyć
[[CVS_for_Administrators#CVS_Servers|CVS Mirror servers]]. Po prostu zamień '''moodle.cvs.sourceforge.net''' w instrukcji poniżej na jakiś wybrany mirror.

'''Dla Linuksowych serwerów'''

Aby wykonać CVS checkout w Moodle, najpierw musisz się zalogować na Moodle CVS serwerze.

<nowiki>cvs -d:pserver:anonymous@moodle.cvs.sourceforge.net:/cvsroot/moodle login</nowiki>
Bez hasła, po prostu naciśnij Enter.

Idź do folderu, gdzie chcesz aby był Moodle root i wpisz

<nowiki>cvs -z3 -d:pserver:anonymous@moodle.cvs.sourceforge.net:/cvsroot/moodle co -r MOODLE_18_STABLE moodle</nowiki>
(gdzie MOODLE_18_STABLE jest pożądaną wersją)

Aby zaktualizować idź do folderu root'a Moodle u uaktualnij nowe pliki:

cvs update -dP
Aby zaktualizować do nowej wersji wpisz następującą linijkę i zmień 18 na wersję którą chcesz mieć:
cvs -Q update -dP -r MOODLE_18_STABLE

Upewnij się, że użyłeś parametru "d" do stworzenia nowych folderów, jeśli to konieczne, oraz parametru "P" do usunięcia pustych folderów.

'''Dla Windowsowych serwerów'''

Możesz użyć tortoise CVS aby zainicjować checkout i aktualizacje.

Jeśli edytowałeś pliki Moodle'a, dokładnie obserwuj informacje o możliwych konfliktach. Wszystkie twoje motywy i niestandardowe wtyczki zostaną nienaruszone.

Nie zapomnij odwiedzić strony administracyjnej, gdy zakończy się proces aktualizacji.

== Finalizacja aktualizacji==

Ostatnim krokiem jest inicjacja procesu aktualizacji wewnątrz Moodle'a.
The last step is to trigger the upgrade processes within Moodle.

Aby to zrobić odwiedź strona administracyjną twojej instalacji np. ''<nowiki>http://example.com/moodle/admin</nowiki>''

Moodle automatycznie wykryje nową wersję i przekształci wszystkie bazy i systemy plików, jeśli to będzie konieczne. Jeśli znajdzie się coś, czego nie będzie mógł zrobić (bardzo rzadko), wtedy zobaczysz wiadomość, w której będzie napisane co musisz wykonać.

Jeśli wszystko poszło pomyślnie, możesz zacząć używać nowej wersji Moodle.

==Zobacz także==

*Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/view.php?id=28 Installation problems] forum
*[[Upgrading to Moodle 1.6]]
*[[Instalacja Moodle]]
*[[Instalacja FAQ]]
*[http://otaru-jc.ac.jp/hagley/howtoupgrademoodlewithcpanel.swf How to upgrade Moodle with cpanel tutorial].
*Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=26731&parent=125858 Using cvs] forum discussion
*Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=56915 Upgrading from 1.5.2 to 1.7] forum discussion
*Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=56991 Upgrade nightmares.... any help appreciated] forum discussion with a happy ending :-)
*Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=62463 After upgrading i get "Your site may not be secure." msg.] forum discussion
Strony w języku angielskim.

[[Category:Instalacja]]

[[es:Actualización de moodle]]
[[fr:Mise à jour]]
[[ja:アップグレード]]
[[nl:Upgraden]]
[[zh:升级]]
[[en:Upgrading]]

Aktualizacja

2008-01-06T12:04:22Z

Szymonk: literówki, popr. linki, przeniesienie do kategorii Instalacja

Moodle jest zaprojektowany do przejrzystej aktualizacji do każdej późniejszej wersji.

__TOC__
Przy aktualizacji powinieneś postępować zgodnie z następującymi wskazówkami:

==Sprawdź wymagania systemowe==
Wymagania dla wersji którą chcesz zainstalować możesz sprawdzić w "Administration > Server > Environment".

==Zrób kopię zapasową ważnych danych.==

Chociaż nie jest to konieczne, zalecam backup ważnych danych przed aktualizacją, gdyż zabezpieczy to Twoje dane przed niespodziewaną awarią itp. Dobrym pomysłem jest ustawienie serwera, aby automatycznie, np. codziennie robił taką kopię zapasową.

Powinieneś zrobić kopię zapasową trzech rzeczy:

=== 1. Folder samego Moodle ===

Stwórz osobną kopię tego folderu przed aktualizacją, w ten sposób odzyskasz swój plik config.php i różne moduły, które dodałeś, np skórki, języki itp.

=== 2. Folder z Twoimi danami ===

W tym folderze są ulokowane wszelkie dane (takie jak kursy, czy projekty uczniów), dlatego właśnie bardzo ważne jest, aby zrobić kopię tych plików. Niektóre aktualizacje mogą przemieścić lub zmienić nazwę folderów w obrębie Twojego folderu z danymi.

=== 3. Twoją bazę danych ===

Większość aktualizacji Moodle'a zmienia położenie, dodaje lub usuwa stare tabele. Kopię każdej bazy danych można zrobić na kilka sposobów. Można np. zrzucić bazę MySQL do pojedynczego pliku SQL :

mysqldump -u username -p -C -Q -e -a moodle > moodle-backup-2007-04-01.sql

Podstaw swoją nazwę użytkownika pod "username".

Jeśli host twojej bazy jest inny niż host gdzie chcesz wykonać polecenia zrobienia kopii zapasowej (zwykle web server), musisz określić to opcją -h:

mysqldump -u username -p -h databasehost -C -Q -e -a moodle > moodle-backup-2007-04-01.sql

Możesz także użyć własności "Export" w opcjach "MySQL Admin" w odpowiednim interfejsie w moodle. Może on być ściągnięty z http://download.moodle.org/modules/integrations.php
Jest on zintegrowany z PHPMyAdmin dla interfejsu administracyjnego w Moodle.

== Zainstaluj nowe oprogramowanie Moodle ==

=== Używając ściągniętych paczek ===

Nie nadpisuj starej instalacji, chyba że dokładnie wiesz co robisz... czasem stare pliki mogą byc problemem w nowej instalacji. Najlepiej zmień nazwę aktualnego folderu Moodle na coś innego, i wtedy rozpakuj nową wersję na miejsce starej.

mv moodle moodle.backup
tar xvzf moodle-1.1.tgz

Następnie skopiuj plik config.php, inne wtyczki oraz plik .htaccess jeśli taki stworzyłeś

cp moodle.backup/config.php moodle
cp -pr moodle.backup/theme/mytheme moodle/theme/mytheme

=== Używając CVS ===

Możśesz użyć CVS do aktualizacji Moodle.
Najpierw musisz wykonać CVS checkout w twoim (pustym!) folderze Moodle (folderze root'a).

Do 25 kwietnia 2007r. mamy tylko jeden serwer dostępny dla anonimowego CVS (moodle.cvs.sourceforge.net). Niestety ten server jest aktualnie niedostępny. Możesz jednak użyć
[[CVS_for_Administrators#CVS_Servers|CVS Mirror servers]]. Po prostu zamień '''moodle.cvs.sourceforge.net''' w instrukcji poniżej na jakiś wybrany mirror.

'''Dla Linuksowych serwerów'''

Aby wykonać CVS checkout w Moodle, najpierw musisz się zalogować na Moodle CVS serwerze.

<nowiki>cvs -d:pserver:anonymous@moodle.cvs.sourceforge.net:/cvsroot/moodle login</nowiki>
Bez hasła, po prostu naciśnij Enter.

Idź do folderu, gdzie chcesz aby był Moodle root i wpisz

<nowiki>cvs -z3 -d:pserver:anonymous@moodle.cvs.sourceforge.net:/cvsroot/moodle co -r MOODLE_18_STABLE moodle</nowiki>
(gdzie MOODLE_18_STABLE jest pożądaną wersją)

Aby zaktualizować idź do folderu root'a Moodle u uaktualnij nowe pliki:

cvs update -dP
Aby zaktualizować do nowej wersji wpisz następującą linijkę i zmień 18 na wersję którą chcesz mieć:
cvs -Q update -dP -r MOODLE_18_STABLE

Upewnij się, że użyłeś parametru "d" do stworzenia nowych folderów, jeśli to konieczne, oraz parametru "P" do usunięcia pustych folderów.

'''Dla Windowsowych serwerów'''

Możesz użyć tortoise CVS aby zainicjować checkout i aktualizacje.

Jeśli edytowałeś pliki Moodle'a, dokładnie obserwuj informacje o możliwych konfliktach. Wszystkie twoje motywy i niestandardowe wtyczki zostaną nienaruszone.

Nie zapomnij odwiedzić strony administracyjnej, gdy zakończy się proces aktualizacji.

== Finalizacja aktualizacji==

Ostatnim krokiem jest inicjacja procesu aktualizacji wewnątrz Moodle'a.
The last step is to trigger the upgrade processes within Moodle.

Aby to zrobić odwiedź strona administracyjną twojej instalacji np. ''<nowiki>http://example.com/moodle/admin</nowiki>''

Moodle automatycznie wykryje nową wersję i przekształci wszystkie bazy i systemy plików, jeśli to będzie konieczne. Jeśli znajdzie się coś, czego nie będzie mógł zrobić (bardzo rzadko), wtedy zobaczysz wiadomość, w której będzie napisane co musisz wykonać.

Jeśli wszystko poszło pomyślnie, możesz zacząć używać nowej wersji Moodle.

==Zobacz także==

*Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/view.php?id=28 Installation problems] forum
*[[Upgrading to Moodle 1.6]]
*[[Instalacja Moodle]]
*[[Instalacja FAQ]]
*[http://otaru-jc.ac.jp/hagley/howtoupgrademoodlewithcpanel.swf How to upgrade Moodle with cpanel tutorial].
*Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=26731&parent=125858 Using cvs] forum discussion
*Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=56915 Upgrading from 1.5.2 to 1.7] forum discussion
*Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=56991 Upgrade nightmares.... any help appreciated] forum discussion with a happy ending :-)
*Using Moodle [http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=62463 After upgrading i get "Your site may not be secure." msg.] forum discussion
Strony w języku angielskim.

[[Category:Installation]]

[[es:Actualización de moodle]]
[[fr:Mise à jour]]
[[ja:アップグレード]]
[[nl:Upgraden]]
[[zh:升级]]
[[en:Upgrading]]

Instalacja AMP

2008-01-06T11:59:49Z

Szymonk:

AMP lub AMPPlite oznacza '''A'''pache, '''M'''ySQL i '''P'''HP. Moodle jest napisany w języku skryptowym [[PHP]] i przechowuje większość potrzebnych informacji w bazie danych. Zalecaną bazą jest [[MySQL]]. Przed instalacją Moodle musisz posiadać działającą instalację PHP i bazę danych, aby stworzyć na własnym komputerze funkcjonalną platformę serwera WWW. XAMP jest odmianą AMP dla w odniesieniu do Windows, a MAMP w odniesieniu do Mac OS.
Moodle posiada [[Kompletne pakiety instalacyjne]] w [http://download.moodle.org/ dziale download] oraz pakiet zawierający samego Moodle.

Instalacja aplikacji AMP może sprawiać trudności przeciętnemu użytkownikowi komputera. Ta strona została napisana, aby możliwie uprościć ten proces na różnych platformach.

== Usługi hostingowe ==

Usługi hostingowe różnią się swoją ofertą i sposobem działania. Niektórzy ludzie są gotowi nawet zainstalować Moodle'a dla ciebie.

Większość usługodawców oferuje panel sterowania na WWW, który umożliwia kontrolowanie twojej witryny, tworzenie baz danych i zarządzanie cronem. Niektórzy oferują także dostęp do terminala przez ssh, umożliwiając ci używanie powłoki.

Powinieneś przejść przez [[Instalacja Moodle|Przewodnik po instalacji]], kolejno wykonując wszystkie kroki. Jeśli nie będziesz mógł sobie poradzić, poproś swojego usługodawcę o pomoc.

== Mac OS X ==

Najprostszą metodą postawienia platformy AMP na Mac OS X jest użycie serwera [[Apache]] dostarczanego przez Apple i dołączenia PHP z MySQL z pakietów Marca Liyanage'a. Poniższe strony internetowe zawierają cenne wskazówki, których nie będziemy tutaj powielać:

* '''PHP''': pobierz stąd: http://www.entropy.ch/software/macosx/php/
* '''MySQL''': pobierz stąd: http://www.entropy.ch/software/macosx/mysql/

Po zainstalowaniu Apache, PHP i MySQL, powinieneś postępować zgodnie z instrukcjami zawartymi w [[Instalacja Moodle|Przewodniku po instalacji]].

Zobacz także [[Przewodnik po instalacji Moodle na Mac OS X 10.4 Client]] (nie Server).

== Red Hat Linux ==

Powinieneś zainstalować wszystkie dostępne pakiety RPM dotyczące Apache, PHP i MySQL. Często zapominanym pakietem jest php-mysql, który jest konieczny, aby PHP mógł komunikować się z MySQL.

Po ich zainstalowaniu powinieneś postępować zgodnie z instrukcjami zawartymi w [[Instalacja Moodle|Przewodniku po instalacji Moodle]].

Bardziej szczegółowy opis znajdziesz tutaj: [[Instalacja w RedHat]].

== Windows ==

'''Pierwsza''' instalacja Moodle na [[Localhost|localhoście]] (samodzielnym, osobnym komputerze) jest prosta i może być bardzo użytecznym narzędziem, nawet gdy dysponujemy produkcyjną maszyną z serwerem Moodle'a. Poniższe instrukcje dotyczą Windowsa XP.
# Pobierz [http://download.moodle.org/windows/ pakiety instalacyjne dla Windows], wybierając taką wersję, jaką chcesz. Kliknij na link "Download" w prawej kolumnie tabeli. Rozpocznie się pobieranie dużego archiwum zip.
# Rozpakuj pobrany plik do c:, zachowując strukturę ścieżek do plików.
# Zmień nazwę utworzonego c:\moodle do c:\xampplite (c:\xampplite posłuży nam w dalszej części instrukcji, ale ty możesz nazwać ten katalog c:\moodle16, c:\moodle17, c:\testMoodle czy jakkolwiek inaczej).
# Używając Eksploratora Windows uruchom plik c:\xampplite\setup_xampp.bat, który upewni się, że wszystkie pliki konfiguracyjne używają c:\xampplite jako głównego katalogu.
# Poniższe kroki zakładają, że serwer WWW będzie mógł używać portu 80 twojego komputera. Zobacz [[Instalacja w Windows za pomocą XAMPP#Skype|jak sobie radzić z problemami, jeśli używasz Skype]], który również domyślnie używa portu 80.
# Upewnij się, że jesteś zalogowany jako administrator albo przynajmniej masz prawa do instalowania nowych usług.
# Od tego momentu jest wiele sposobów na uruchomienie lokalnego serwera WWW. Przedstawimy dwie z nich:
## Bardzo szybka
### Używając Eksploratora Windows uruchom plik c:\xampplite\restart_xampp.bat i nie zamykaj okna, które się otworzy.
## Szybka
### W oknie Eksploratora Windows kliknij c:\xampplite\apache_start, aby uruchomić serwer WWW Apache. Otworzy się nowe okno, które powinno pozostać otwarte.
### W oknie Eksploratora Windows kliknij c:\xampplite\mysql_start, aby uruchomić serwer bazy danych MySQL. Otworzy się inne okno, które również powinno zostać otwarte.
# W pasku adresu swojej ulubionej przeglądarki WWW wpisz "localhost" albo "127.0.0.1", po czym wciśnij enter (lub kliknij "idź").
# Rozpocznie się procedura instalacyjna Moodle, która została opisana trochę bardziej szczegółowo w [[Installing_Moodle#Go_to_the_admin_page_to_continue_configuration|sekcji o MoodleDoc]] [[Instalacja Moodle|Przewodnika po instalacji]]. To może zając trochę czasu niedoświadczonemu użytkownikowi. '''Nie panikuj''', wszystko możesz zmienić później, a program instalacyjny wskaże ci, co musisz wypełnić albo co poprawić.

=== Łatwiejsze restarty Moodle ===
Jest wiele sposobów, aby uruchomić Moodle po instalacji. Większość użytkowników posiada jedną lub kilka pozycji w zakładkach/ulubionych, wskazujących na localhost. Inni ustawiają Moodle jako stronę startową przeglądarki. Jednak przede wszystkim trzeba uruchomić serwer. Przedstawimy dwa możliwe sposoby:
==== Automatyczne uruchamianie usług Windows ===
Aby ułatwić uruchamianie Moodle w przyszłości, możesz zainstalować serwer WWW i bazodanowy jako usługę Windows. Aby to zrobić, przejdź to Start -> Uruchom... i wpisz "c:/xampplite/service.exe -install" do pola tekstowego. Wciśnij przycisk OK.

Teraz możesz uruchomić Moodle, wpisując localhost w przeglądarce i/lub dodając localhost do zakładek/ulubionych.
==== Uruchamianie pojedynczym kliknięciem ====
Zdarza się, że na komputerze jest zainstalowany więcej niż jeden localhost. Utwórz skróty w menu Start, w zakładkach, ulubionych czy też na pulpicie, z których każdy będzie prowadził do jednego pliku restart_xampp.bat, znajdującego się w karalogu c:\xampplite lub innych katalogach. Nazwij skróty tak, aby się od siebie różniły, np. C_MoodleXampp, Moodle16, Moodle17 itd.

Uruchom Moodle, wpisując localhost w pasku adresu przeglądarki lub dodając go do zakładek/ulubionych. Uruchomi się ten egzemplarz Moodle, którego localhost zrestartowałeś skryptem restart_xampp.bat.

==Inne wersje instalacji==
Zamiast używać powyższych pakietów, możesz zainstalować XAMPP i Moodle oddzielnie, tak jak pokazano na stronie [[Instalacja w Windows za pomocą XAMPP]].

Możesz też użyć pakietu takiego jak EasyPHP, który w pojedynczej aplikacji Windows zawiera cały zestaw potrzebnego oprogramowania. Zauważ, że EasyPHP 1.8 zawiera zbyt stare wersje oprogamowania, które nie będą działać z Moodle 1.6. Spora część interfejsu EasyPHP jest cały czas w języku francuskim. EasyPHP może być dobrym wyborem, jeśli ukaże się wersja 2.0.

Tutaj możesz znaleźć instrukcje dla [[IIS]]: [[Instalacja w Windows]] dla XAMPP lub Windows 2003.

== Testowanie PHP ==
Jeśli zainstalowałeś już serwer WWW razem z PHP, powinieneś mieć możliwość utworzenia pliku (np. phpinfo.php w głównym katalogu serwera), zawierającego poniższą lnijkę:

<?php phpinfo()?>

Teraz po wpisaniu URL '''localhost/phpinfo.php''' w przeglądarce WWW, powinna pokazać ci się strona z informacjami o stanie PHP, podobna do tej, przedstawionej na stronie o [[phpinfo]].

==Zobacz także==

*[[Instalacja Moodle]]
*[[Instalacja FAQ]]
*[[Aktualizacja|Aktualizacja Moodle]]
*[[Instalacja Moodle w Debianie]]
*[[Kompletne pakiety instalacyjne]] także zawierają instrukcje dotyczące samodzielnej, osobnej instalacji Moodle na pojedynczym komputerze.

[[Category:Instalacja]]

[[en:Installing AMP]]

Rozwój:Kodowanie

2008-01-05T22:31:40Z

Szymonk:

Każdy wspólnie opracowywany projekt potrzebuje spójności i stabilności, aby być silny.

Poniższe '''wytyczne kodowania''' muszą być przestrzegane, aby osiągnąć ten cel. Prawdą jest, że niektóre starsze fragmenty kodu odbiegają od nich w niektórych aspektach, jednak ostatecznie zostaną poprawione. Nowy kod powinien spełniać poniższe wymogi w jak największym stopniu.

==Ogólne zasady==

# Wszystkie pliki z kodem powinny używać rozszerzenia .php.
# Wszystkie pliki z szablonami powinny mieć rozszerzenie .html.
# Wszystkie pliki tekstowe powinny używać formatu tekstu w stylu Uniksa (większość edytorów posiada taką opcję).
# Wszystkie tagi php muszą być "pełne": <?php ?> ..., a nie "krótkie" <? ?>.
# Wszystkie istniejące noty prawne muszą być zachowane. W razie konieczności możesz dodać własne.
# Każdy plik powinien dołączać (require_once) główny plik config.php.
# Każde inne wywołanie include/require powinno używać bezwzględnej ścieżki, zaczynającej się od $CFG->dirroot lub $CFG->libdir. Dołączanie według relatywnej ścieżki [http://uk.php.net/manual/en/function.include.php czasem zachowuje się dziwnie w PHP].
# Każdy plik powinien sprawdzić, czy użytkownik został właściwie uwierzytelniony, używając require_login() oraz has_capability() lub require_capability().
# Każdy dostęp do bazy danych powinien być realizowany za pomocą funkcji z pliku ''lib/dmllib.php'' kiedy tylko to możliwe - takie podejście zapewnia kompatybilność pomiędzy różnymi bazami danych. Jak się pewnie przekonasz, prawie wszystko jest możliwe do zrobienia za pomocą tych funkcji. Jeśli musisz napisać kod SQL, upewnij się, że jest on: przenośny, ograniczony do kilku określonych funkcji w twoim kodzie (zazwyczaj plik lib.php) i wyraźnie oznaczony.
# Nie twórz i nie używaj globalnych zmiennych z wyjątkiem standardowych $CFG, $SESSION, $THEME, $SITE, $COURSE i $USER.
# Wszystkie zmienne powinny być zainicjalizowane albo przynajmniej powinna być sprawdzona ich obecność przez isset() lub empty() przed ich użyciem.
# Wszystkie napisy powinny nadawać się do tłumaczenia - twórz nowe teksty w plikach "lang/en_utf8", nadając im zwięzłe nazwy małymi literami w języku angielskim. Możesz je potem pobrać za pomocą get_string() i print_string(). Nigdy nie usuwaj napisów (fraz) aby zapewnić wsteczną kompatybilność.
# Wszystkie błędy powinny być wyświetlane, używając print_error(). Dzięki temu poprawia się tłumaczenie i pomoc dla użytkowników (pojawiają się hiperłącza do stron dokumentacji na wiki).
# Wszystkie pliki pomocy powinny nadawać się do tłumaczenia - twórz nowe teksty w katalogu "lang/en_utf8/help" i wywołuj je przez helpbutton(). Jeśli musisz uaktualnić plik pomocy:
#* o małą zmianę (gdzie stare tłumaczenie tekstu nadal jest sensowne), to zrobienie tej zmiany jest dopuszczalne, pod warunkiem, że poinformujesz translation AT moodle DOT org.
#* o dużą zmianę, to powinieneś utworzyć nowy plik, dodając kolejną liczbę na końcu jego nazwy (np. nazwapliku2.html). Dzięki temu tłumacze będą mogli łatwo zauważyć, że pojawiła się nowa wersja pliku. Oczywiście kod i indeks pomocy powinny również zostać uaktualnione, aby wskazywały na najnowsze wersje.
# Dane przychodzące od przeglądarki (wysłane przez GET lub POST) są modyfikowane przez dodanie "magicznych cudzysłowów" (niezależnie od ustawień PHP). W związku z tym możesz bezpiecznie wsadzić je bezpośrednio do bazy danych. Inne dane (z plików, baz danych) muszą zostać eskejpowane za pomocą addslashes() przed dodaniem ich do bazy danych. To zagadnienie często przysparza problemów. Więcej o eskejpowaniu na [[Rozwój:Ukośniki|osobnej stronie]].
# BARDZO WAŻNE: Wszystkie teksty wewnątrz Moodle, a szczególnie te, które pochodzą od użytkowników powinny być wyświetlane za pomocą funkcji format_text(). Zapewnia to odpowiednią filtrację i oczyszczenie tekstu. Więcej informacji na stronie o [[Funkcje wyjściowe|funkcjach wyjściowych]].
# Aktywność użytkowników powinna być logowana za pomocą funkcji [[Logi|add_to_log()]]. Logi te są używane przy [[Ustawienia#Pokaż_raporty_aktywności|raportach aktywności]] i [[Logi|logach]].
# Tworząc łącza HTML, zawsze dbaj o to, aby ścieżka była podana względem głównego katalogu całej witryny, np. ''$CFG->wwwroot/mod/blonk/view.php?id=99'' zamiast ''view.php?id=99''. Dzięki temu twój kod będzie działał, kiedy zostanie wywołany przez skrypt znajdujący się w innym katalogu.

==Styl kodowania==

Wiemy, że zmienianie twojego stylu kodowania, do którego jesteś przyzwyczajony, może być irytujące. Jednak wyobraź sobie irytację ludzi, którzy w przyszłości będą męczyć się z kodem napisanym niespójnym stylem. Oczywiście każdy styl kodowania ma swoje dobre i złe strony, ale aktualny styl jest obowiązujący, więc prosimy o jego przestrzeganie.

1. Wcięcia powinny być dokonywane czterema spacjami. W OGÓLE nie używaj znaków tabulacji.

2. Nazwy zmiennych zawsze powinny być łatwymi do odczytania, znaczącymi angielskimi słowami, pisanymi małymi literami. Jeśli potrzebujesz więcej niż jednego słowa, po prostu zestaw je wszystkie razem, jednak staraj się je utrzymać tak krótkie, jak to tylko możliwe. Używaj liczby mnogiej dla tablic obiektów.

DOBRZE: $quiz
DOBRZE: $errorstring
DOBRZE: $assignments (dla tablicy obiektów)
DOBRZE: $i (tylko w małych pętlach)

ŹLE: $Quiz
ŹLE: $aReallyLongVariableNameWithoutAGoodReason
ŹLE: $error_string

Stałe powinny zawsze być pisane wielkimi literami i zawsze zaczynać się nazwą modułu. Słowa składowe powinny być odseparowane od siebie znakami podkreślenia.

define("FORUM_MODE_FLATOLDEST", 1);
4. Nazwy funkcji powinny być prostymi angielskimi słowami, pisanymi małymi literami oraz zaczynać się nazwą modułu, aby uniknąć konfliktów pomiędzy modułami. Słowa powinny być oddzielone znakami podkreślenia. Parametry powinny mieć rozsądne wartości domyślne, kiedy tylko to możliwe. Zawuaż, że nie ma odstępu pomiędzy nazwą funkcji a następującymi po niej nawiasami.

function forum_set_display_mode($mode=0) {
global $USER, $CFG;

if ($mode) {
$USER->mode = $mode;
} else if (empty($USER->mode)) {
$USER->mode = $CFG->forum_displaymode;
}
}

5. Bloki powinny zawsze być zawierane w nawiasach klamrowych (nawet, gdy w bloku jest tylko jedna linia). Moodle używa tego stylu:

if ($quiz->attempts) {
if ($numattempts > $quiz->attempts) {
error($strtoomanyattempts, "view.php?id=$cm->id");
}
}

6. Napisy powinny być definiowane, używając pojedynczych cudzysłowów gdzie tylko jest to możliwe. W ten sposób [http://pl.php.net/types.string oszczędzamy pamięć].

$var = 'pewien tekst bez żadnych zmiennych';
$var = 'ze specjalnymi znakami, np. końca linii '."\n";
$var = 'bardzo długi napis z '.$pojedyncza.' zmienną w środku';
$var = 'pewien '.$tekst.' z '.$wieloma.' zmiennymi w '.$srodku.' niego';

7. Komentarze powinny być dodawane tak często, jak jest to użyteczne, aby wyjaśnić przepływ programu oraz przeznaczenie funkcji czy też zmiennych.

* Każda funkcja (i klasa) powinna używać popularnego [http://www.phpdoc.org/ formatu phpDoc]. Pozwala to na automatyczne generowanie dokumentacji.
* Komentarze jednoliniowe powinny być w stylu //, wyrównane tak, aby pasować do otaczającego kodu.

/**
* Na początku powinien znaleźć się opis, z gwiazdkami dokładnie jak
* w tym przykładzie. Jeśli chcesz odwołać się do innej funkcji,
* zrób to w ten sposób: {@link clean_param()}. Następnie dodaj opisy
* każdego parametru jak poniżej.
*
* @param int $postid Nazwa zmiennej jest poprzedzana przez typ PHP
* @param array $scale Nazwa zmiennej jest poprzedzana przez typ PHP
* @param array $ratings Nazwa zmiennej jest poprzedzana przez typ PHP
* @return mixed
*/
function forum_get_ratings_mean($postid, $scale, $ratings=NULL) {
if (!$ratings) {
$ratings = array(); // Initialize the empty array
if ($rates = get_records("forum_ratings", "post", $postid)) {
// Process each rating in turn
foreach ($rates as $rate) {
....etc

8. Spacje powinny być często używane - nie bój się "rozstrzelić" tesktu aby zyskać na przejrzystości. Pojedynczy odstęp powinien znaleźć się pomiędzy nawiasami a normalnymi wyrażeniami, ale nie powinno być odstępu pomiędzy nawiasami, a nazwami funkcji:

foreach ($objects as $key => $thing) {
process($thing);
}

if ($x == $y) {
$a = $b;
} else if ($x == $z) {
$a = $c;
} else {
$a = $d;
}

9. Tworząc KOPIĘ obiektu, zawsze używaj funkcji clone() z php5 (inaczej możesz utworzyć wyłącznie referencję do poprzedniego obiektu). Moodle zadba, aby ten sposób zadziałał również z php4.

DOBRZE: $b = $a;
ŹLE: $b = clone($a);

Jeśli to, co chcesz skopiować nie jest obiektem, ale może zawierać obiekty (np. tablica obiektów) użyj fullclone().

==Struktury bazy danych==

Aby ułatwić ci tworzenie tabel zgodnie z poniższymi wytycznymi, zalecamy używanie wbudowanego [[XMLDB_definiowanie_struktury_XML#Edytor_XMLDB|edytora definicji bazy danych (XMLDB)]].

# Każda tabela musi mieć automatycznie inkrementowane pole id (INT10) ustawione jako indeks podstawowy (zobacz [[IdColumnReasons]]).
# Główna tabela zawierająca instancje każdego modułu musi mieć taką samą nazwę, jak ma moduł (np. widget) i zawierać następujące pola:
#* id - opisano wyżej
#* course - id kursu, do którego należy każda instancja
#* name - pełna nazwa każdej instancji modułu
# Inne tabele powiązane z modułem, zawierającym informacje o "rzeczach" (ang. things) powinny być nazwane widget_things (w liczbie mnogiej).
# Nazwy tabeli i kolumn nie powinny zawierać [[Zarezerwowane słowa bazy danych|słów zarezerwowanych dla baz danych]]. Sprawdź ich listę przed nazywaniem tabel i kolumn.
# Nazwy kolumn powinny zawsze być pisane małymi literami, krótkie i proste. To samo dotyczy nazw zmiennych.
# Jeśli to tylko możliwe, kolumny zawierające referencje do pola id innej tabeli (np. widget) powinny być nazwane widgetid. (To nowa konwencja i nie jest przestrzegana w niektórych starszych tabelach.)
# Pola boolowskie powinny być zaimplementowane jako pola małych liczb całkowitych (np. INT4) i zawierać wartości 0 lub 1. To umożliwi dalsze poszerzanie zakresu wartości, jeśli kiedyś zajdzie taka konieczność.
# Większość tabeli powinna zawierać pole timemodified (INT10), każdorazowo uaktualniane bieżącym znacznikiem czasu (zwracanym przez funkcję time() w PHP).
# Zawsze definiuj rozsądne domyślne wartości dla każdego pola.
# Nazwa każdej tabeli powinna zaczynać się prefiksem bazy danych ($CFG->prefix). W wielu przypadkach dzieje się to automatycznie. W przypadku Postgres dotyczy to także nazwy każdego indeksu.
# Aby zapewnić [[Problemy z XMLDB#Aliasy tabel i kolumn - słowo kluczowe AS|kompatybilność między bazami]] dostosuj się do poniższych reguł dot. słowa kluczowego '''AS''' (oczywiście tylko wtedy, kiedy potrzebujesz aliasów na tabele lub kolumny):
#* '''Nie używaj''' słowa kluczowego '''AS''' dla '''aliasów tabel'''.
#* '''Używaj''' słowa kluczowego '''AS''' dla '''aliasów kolumn'''.
# '''Nigdy''' nie twórz unikalnych kluczy (UNIQUE KEY). Zamiast tego użyj UNIQUE INDEX. Być może w przyszłości zdecydujemy się wprowadzić spójność (wzajemność) odwołań w Moodle. Wtedy może się okazać, że potrzebujemy UNIQUE KEY, ale jeszcze nie teraz. Zauważ, że edytor XMLDB pozwala na określenie zarówno wyłącznej dla XMLDB reguły UNIQUE jak i FOREIGN, ale tylko podległe INDEXy zostaną wygenerowane.
# Wspomniane unikalne klucze (UNIQUE KEY, tylko w XMLDB) muszą być zdefiniowane tylko wtedy, gdy dane pole/pola '''będą celem odwołania''' jakiegoś FOREIGN KEY (również tylko w XMLDB). W przeciwnym wypadku utwórz UNIQUE INDEX zamiast UNIQUE KEY.
# Nazwy tabel powiązanych z '''jednym blokiem''' muszą trzymać się następującej konwencji: '''$CFG->prefix + "block_" + nazwa_bloku + cos_jeszcze'''. Przykładowo, przyjmując, że $CFG->prefix jest "mdl_", to nazwy wszystkich tabel bloku "rss_client" muszą zaczynać się od "mdl_block_rss_client" (można dodać więcej słów na końcu, np. "mdl_block_rss_client_innatabela...). Ta reguła zostanie wymuszona wraz z nadejściem Moodle 2.0. Developerzy będą mieli czas na wprowadzenie koniecznych zmian do tego czasu. Więcej informacji w [http://tracker.moodle.org/browse/MDL-6786 Task 6786].
# '''Nigdy''' nie modyfikuj baz danych w gałęziach stabilnych. Inaczej użytkownikom uaktualniającym jedną wersję stabilną do drugiej zmiany zostaną wprowadzony podwójnie. To może być przyczyną poważnych błędów.
# Odwołując się do zmiennej całkowitoliczbowej w zapytaniach SQL, nie umieszczaj wartości w cudzysłowiach. Na przykład poprawne jest get_records_select('question', "category=$catid"), ale get_records_select('question', "category='$catid'") już nie. Drugi przykład ukrywa błędy powodowane niezdefiniowanym $catid. ([http://moodle.org/mod/forum/discuss.php?d=80629 Ten wątek] wyjaśnia wszystko.)

==Kwestie bezpieczeństwa, formularze i dane w URL==

# Nie polegaj na "register_globals". Każda zmienna musi być poprawnie zainicjalizowana w każdym pliku z kodem. Musi być jasne, skąd ona pochodzi.
# Inicjalizuj wszystkie tablice i obiekty, nawet jeśli są puste. $a = array() lub $obj = new stdClass();.
# Nie używaj funkcji optional_variable(). Jest przestarzała i została zastąpiona przez optional_param(). Dobierz wartość PARAM_XXXX odpowiednią dla oczekiwanego typu danych.
# Nie używaj funkcji require_variable(). Jest przestarzała i została zastąpiona przez required_param(). Dobierz wartość PARAM_XXXX odpowiednią dla oczekiwanego typu danych.
# Ostrożnie użwaj data_submitted(). Dane muszą być przygotowane (oczyszczone) przed użyciem.
# Nie używaj $_GET, $_POST ani $_REQUEST. Użyj required_param() lub optional_param() zależnie od swoich potrzeb.
# Nie używaj if (isset($_GET['coś'])) i podobnych konstrukcji, aby sprawdzić, czy coś jest ustawione i używane. Zamiast tego zastosuj $cokolwiek = optional_param( 'cokolwiek',-1,PARAM_INT ) a następnie sprawdź, czy otrzymana wartość mieści się w oczekiwanym zakresie, np. if ($cokolwiek >= 0) {...
# Jeśli to możliwe, zgrupuj wszystkie wywołania required_param() i optional_param() na początku pliku. Tak samo postępuj z inicjalizacją innych zmiennych. Takie podejście ułatwia ich odszukanie.
# Użyj mechanizmu "sesskey" aby zabezpieczyć formularze przed próbami ataków. Prosty przykład użycia: w kodzie generującym formularz umieść następującą linijkę: <input type="hidden" name="sesskey" value="<?php echo sesskey(); ?>" />. W trakcie przetwarzania danych z formularza sprawdź sesskey za pomocą if (!confirm_sesskey()) {error('Zły klucz sesji (session key)');}.
# Wszystkie nazwy plików muszą być oczyszczane za pomocą funkcji clean_filename(), jeśli nie zostało to wcześniej dokonane przez prawidłowe wywołanie required_param() lub optional_param().
# Wszystkie dane czytane z bazy danych muszą zostać zmodyfikowane przez [[Ukośniki|addslashes()]] przed ich powtórnym zapisaniem do bazy. Cały obiekt danych może być zmieniony na raz, przez użycie addslashes_object().
# Jeśli tylko jest to możliwe, dane które będą zapisywane do bazy, muszą pochodzić z formularzy używających method="POST". Dane GET (z URL) nie nadają się do zapisania w bazie.
# W trosce o przenośność kodu, powinieneś unikać czerpania danych z $_SERVER.
# Upewnij się, że dane zapisywane do bazy są przetwarzane przez funkcję clean_param(), wywołaną z odpowiednim PARAM_XXXX.
# Jeśli piszesz własny kod SQL, upewnij się, że jest on poprawny. W szczególności uważaj na brakujące cudzysłowy wokół wartości. Możliwy atak typu SQL injection.
# Wszystkie dane sprawdzaj przed użyciem (szczególnie te zapisywane do bazy). Nie licz na to, że ktoś zrobił to za ciebie wcześniej.
# Bloki kodu powinny zwierać pełną strukturę PHP (deklaracja klasy, definicje funkcji, itd.) - proste, samodzielne bloki kodu zwiększają szansę na użycie niezainicjalizowanej zmiennej.

[[Category:Developer|Kodowanie]]

[[en:Development:Coding]]

Dla Administratorów

2008-01-05T21:50:53Z

Szymonk: /* Instalacja i Aktualizacja */

Celem tej strony jest zebranie linków do dobrych tekstów dla administratorów.

== Instalacja i Aktualizacja ==
*[[Aktualizacja]] Moodle
*[[Instalacja FAQ]]
*[[Instalacja AMP|Instalacja Apache, MySQL i PHP]]

== Instrukcje pod konkretne systemy operacyjne==
* [[Instalacja Moodle w Debianie]]
* [[Instalacja w RedHat]]
* [[Konfiguracja aspell w Windows 2003 Server]]

==Bezpieczeństwo, Wydajność i Role==
*[https://docs.moodle.org/pl/Bezpiecze%C5%84stwo Bezpieczeństwo]

== FAQ ==
*[[Instalacja FAQ]] - najczęściej zadawane pytania dot. instalacji Moodle
*[[Administracja FAQ]] - najczęściej zadawane pytania dot. administracji Moodle
*[[Backup FAQ]] - najczęściej zadawane pytania dot. tworzenia kopii zapasowych (backupów) Moodle

== Konfiguracja ==
* [[Cron]]

==Zarządzanie użytkownikami==
- brak polskich tekstów -

==Inne==
- brak polskich tekstów -

==Przeczytaj również==

*[[:Category:Administrator | Spis wszystkich tekstów dla administratorów]]
*[http://download.moodle.org/docs/using_moodle/ch16_server_admin.pdf Using Moodle Chapter 16: Moodle Administration]

[[Category: Administrator]]
[[en:Administrator documentation]]
[[cs:Rukověť správce]]
[[es:Documentación para Administradores]]
[[eu:Kudeatzaileentzako dokumentazioa]]
[[fr:Documentation administrateur]]
[[ja:管理者ドキュメント]]
[[ko:관리자 문서]]
[[nl:Documentatie voor beheerders]]
[[pt:Documentação para administradores]]
[[ru:Администраторам]]
[[zh:管理员文档]]

Dla Administratorów

2008-01-05T21:49:10Z

Szymonk:

Celem tej strony jest zebranie linków do dobrych tekstów dla administratorów.

== Instalacja i Aktualizacja ==
*[[Aktualizacja]] Moodle
*[[Instalacja FAQ]]

== Instrukcje pod konkretne systemy operacyjne==
* [[Instalacja Moodle w Debianie]]
* [[Instalacja w RedHat]]
* [[Konfiguracja aspell w Windows 2003 Server]]

==Bezpieczeństwo, Wydajność i Role==
*[https://docs.moodle.org/pl/Bezpiecze%C5%84stwo Bezpieczeństwo]

== FAQ ==
*[[Instalacja FAQ]] - najczęściej zadawane pytania dot. instalacji Moodle
*[[Administracja FAQ]] - najczęściej zadawane pytania dot. administracji Moodle
*[[Backup FAQ]] - najczęściej zadawane pytania dot. tworzenia kopii zapasowych (backupów) Moodle

== Konfiguracja ==
* [[Cron]]

==Zarządzanie użytkownikami==
- brak polskich tekstów -

==Inne==
- brak polskich tekstów -

==Przeczytaj również==

*[[:Category:Administrator | Spis wszystkich tekstów dla administratorów]]
*[http://download.moodle.org/docs/using_moodle/ch16_server_admin.pdf Using Moodle Chapter 16: Moodle Administration]

[[Category: Administrator]]
[[en:Administrator documentation]]
[[cs:Rukověť správce]]
[[es:Documentación para Administradores]]
[[eu:Kudeatzaileentzako dokumentazioa]]
[[fr:Documentation administrateur]]
[[ja:管理者ドキュメント]]
[[ko:관리자 문서]]
[[nl:Documentatie voor beheerders]]
[[pt:Documentação para administradores]]
[[ru:Администраторам]]
[[zh:管理员文档]]

Kategoria:FAQ

2008-01-05T21:44:54Z

Szymonk:

FAQ jest listą często zadawanych pytań (ang. Frequently Asked Questions, FAQ) wraz z odpowiedziami.

==Inne źródła informacji==

Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytanie w żadnym z poniższych FAQ, odwiedź:

* [[MoodleDocs:Przeszukiwanie|Przeszukiwanie Moodle Docs]]
* [http://moodle.org/course/view.php?id=5 Using Moodle course] na Moodle.org

[[Category:Nauczyciel]]
[[Category:Administrator]]
[[Category:Developer]]

[[en:Category:FAQ]]

Kategoria:FAQ

2008-01-05T21:44:04Z

Szymonk:

Rozwój:Funkcje wyjściowe

2008-01-05T21:38:13Z

Szymonk:

Ta strona jest próbą wyjaśnienia w jaki sposób dane dynamicznie generowane przez Moodle powinny być wysłane do przeglądarki. Oczywiście stosowanie swoich własnych metod jest możliwe, jednak biorąc pod uwagę opensource'owy charakter projektu, dostosowanie się do niżej przedstawionych wytycznych wydaje się być lepszym pomysłem. Dzięki temu łatwiej ponownie używać kod i utrzymywać system.

Stosując poniższe zalecenia uczynisz swój kod lepszym, bezpieczniejszym i czytelniejszym. Proszę, poświęć kilka minut na zrozumienie tych reguł.

Oczywiście, można dyskutować na temat niżej przedstawionych funkcji, modyfikować je, a nawet dodać inne, jeśli znajdzie się ku temu dobry powód. Wystarczy, że przyłączysz się do dyskusji na [http://moodle.org/mod/forum/view.php?id=55 ogólnym forum developerów] na [http://moodle.org moodle.org].

Każdą z poniższych funkcji opiszemy, wyjaśniając najważniejsze argumenty i ich znaczenie. Zatem, obejrzyjmy je!

=== p() i s() ===

function s($var, $strip=false)
function p($var, $strip=false)

Te funkcje używają wspólnego kodu, więc zostaną opisane razem. Jedyną różnicą między nimi jest fakt, iż s() zwraca cały napis, podczas gdy p() wypisuje go bezpośrednio.

Funkcje te powinny być używane do:

* wyświetlania wszystkich '''wartości pól formularza''', takich jak elementy <nowiki><input></nowiki> czy <nowiki><textarea></nowiki>.
* aby wyświetlić '''czysty, prosty tekst (nie HTML)''', który został wprowadzony przez użytkownika (np. hasło wyszukiwarki, odpowiedzi do quizów...).
* ogólnie, wszystkie '''dynamiczne dane, nie będące HTML-em''', które nie muszą być oczyszczane, ani przetwarzane przez żadne filtry.

Istotne jest, aby nie używać tych funkcji do tekstów, zawierających kod HTML.

Jeśli tekst przekazany do tych funkcji zawiera znaki, posiadające specjalne znaczenia w HTML ( <, >, ", ' oraz &), to zostaną one zastąpione przez encje HTML, co pozwoli na ich poprawne wyświetlenie. Zwróć uwagę na fakt, że nawet jeśli ustawisz wartości pól formularza za pomocą tych funkcji i znajdą się tam encje HTML, to ponownie wysłane dane będą z powrotem zawierać oryginalny tekst.

Kluczowym parametrem tych funkcji jest:

* '''strip''': określa, czy chcemy wyciąć ukośniki z napisu. Domyślnie jest on ustawiony na "false", tak że ukośniki nie są wycinane. Powinniśmy ustawić ten parametr na "true" tylko wtedy, gdy przetwarzane dane nie pochodzą z bazy danych, lecz z żądań HTTP (formularze, hiperłącza...).

=== format_text() ===

function format_text($text, $format=FORMAT_MOODLE, $options=NULL, $courseid=NULL )

Ta funkcja powinna być używana do:

* wyświetlenia tekstu '''html/czystego/markdown/moodle''', kiedy potrzebna jest którakolwiek z poniższych funkcji. Głównie używana do długich tekstów, takich jak posty, odpowiedzi, elementy słownika...

Zwróć uwagę, że ta funkcja jest naprawdę '''ciężka''', ponieważ obsługuje '''oczyszczanie''' z niebezpiecznych treści, stosuje '''filtry''', wspiera różne formaty tekstu (HTML, PLAIN, MARKDOWN, MOODLE) i wykonuje mnóstwo '''automatycznych konwersji''', takich jak dodawanie uśmieszków, czy konstruowanie hiperłączy. Zawiera także potężny '''mechanizm cache'owania''' oparty na bazie danych, który oszczędza serwerowi dużo pracy przy przetwarzaniu tych samych tekstów.

Interesującymi parametrami tej funkcji są:

* '''format''': mówi, w jaki sposób dane zostały wprowadzone. Domyślnie przyjmuje wartość FORMAT_MOODLE, który jest dobrym formatem do obsługi czystego tekstu, ponieważ zawiera automatyczną konwersję hiperłączy, uśmieszków i dobrą konwersję do wyjściowego HTML-a. Inne dostępne formaty to: FORMAT_HTML, FORMAT_PLAIN, FORMAT_MARKDOWN. Zobacz [[Opcje formatowania]].

* '''options''': tutaj możemy określić w jaki sposób ma być wykonane przetwarzanie. Musisz podać ten parametr tylko wtedy, gdy twoje oczekiwania różnią się od domyślnej wartości. Głównymi opcjami są:
**'''options->noclean''': określa, czy tekst powinien być oczyszczony. Ustawienie tej opcji na "true" '''naraża nas''' na ataki i inne nadużycia związane z bezpieczeństwem. '''Nigdy nie powinieneś ustawiać tej opcji na "true"''', chyba że jesteś pewien na 200%, że tekst został wprowadzony przez zaufaną osobę (głównie administratora). '''Nigdy nie używaj jej przy tekstach pobieranych od użytkowników''' (posty...). W przeciwnym wypadku prędzej czy później zostaniesz zaatakowany! Zwróć uwagę, że ta opcja jest ignorowana, jeśli określono FORMAT_PLAIN, dla którego filtry nigdy nie są stosowane.
**'''options->filter''': określa, czy mają być zastosowane filtry (domyślnie "true"). Ta opcja jest ignorowana przy FORMAT_PLAIN, gdzie filtry nigdy nie są stosowane.
**'''options->smiley''': określa, czy chcemy automatycznej zamiany uśmieszków (emotikonek) na obrazki (domyślnie ustawione na "true"). Ta opcja jest ignorowana przy FORMAT_PLAIN, gdzie obrazki nigdy nie są dodawane.
**'''options->para''': określa, czy każdy akapit tekstu ma być automatycznie objęty HTML-owymi znacznikami akapitów (<nowiki>...</nowiki>) (domyślnie ustawione na "true"). Ta opcja ma znaczenie tylko przy FORMAT_MOODLE.
**'''options->newlines''': określa, czy przejścia do nowej linii w tekście powinny być konwertowane na odpowiedni element HTML (<nowiki> </nowiki>) (domyślnie na "true"). Ta opcja ma znaczenie tylko w przypadku FORMAT_MOODLE.
* '''courseid''': ten parametr powinien być zawsze przekazany, aby pomóc filtrom zadecydować, w jaki sposób powinny działać. Ten argument będzie miał coraz mniejsze znaczenie w miarę postępu prac w Moodle. Aktualnie implementowana jest funkcja trzymania id bieżącego kursu w sesji/zmiennej globalnej, jednak na dzień dzisiejszy zaleca się podawanie tego parametru.

=== format_string() ===

function format_string ($string, $striplinks = true, $courseid=NULL )

Ta funkcja powinna być używana do:

* wyświetlania '''krótkich, nie HTML-owych tekstów, wymagających filtrowania''' (tytuły ćwiczeń, tematy postów, pojęcia słownikowe...).

Zauważ, że ta funkcja jest zasadniczo okrojoną wersją pełnej funkcji format_text() opisanej powyżej i '''nie obsługuje żadnej z jej opcji czy zabezpieczeń'''. Po prostu filtruje ciąg znaków i zwraca wynik, a więc musimy upewnić się, że przetwarzany tekst został poprawnie oczyszczony w momencie pobierania przez właściwe wywołanie odpowiedniej funkcji xxx_param().

Interesującymi parametrami tej funkcji są:

* '''striplinks''': określa, czy po przefiltrowaniu powinny być usunięte hiperłącza. Ta opcja jest użwana, gdy chcemy wyświetlić tekst wewnątrz menu, tytułów stron... (domyślnie "true").
* '''courseid''': ten parametr powinien być zawsze przekazany, aby pomóc filtrom zadecydować, w jaki sposób powinny działać. Ten argument będzie miał coraz mniejsze znaczenie w miarę postępu prac w Moodle. Aktualnie implementowana jest funkcja trzymania id bieżącego kursu w sesji/zmiennej globalnej, jednak na dzień dzisiejszy zaleca się podawanie tego parametru.

=== print_textarea() ===

function print_textarea($usehtmleditor, $rows, $cols, $width,
$height, $name, $value=<nowiki>''</nowiki>, $courseid=0, $return=false)

Ta funkcja powinna być używana do:

* wyświetlania pól <nowiki><textarea></nowiki>, jeśli chcemy umożliwić użytkownikom (zależnie od ich preferencji i możliwości przeglądarki) '''używanie wizualnego edytora HTML''' zamiast zwykłego, prostego pola tekstowego.

Interesującymi parametrami tej funkcji są:

* '''usehtmleditor''': określa, czy powinien zostać wyświetlony edytor HTML. Wartość tego argumentu musi zostać określona za pomocą funkcji can_use_html_editor().
* '''rows, cols''': jeśli zostało wyświetlone standardowe pole tekstowe, parametry te określają jego rozmiar (odpowiednio w wierszach i kolumnach).
* '''width, height''': jeśli został wyświetlony edytor HTML, parametry te określają jego rozmiar.
* '''name''': nazwa pola, zawierającego tekst, używana przy wysyłaniu tekstu.
* '''value''': początkowa wartość pola tekstowego.
* '''courseid''': ten parametr powinien być zawsze przekazany, aby pomóc filtrom zadecydować, w jaki sposób powinny działać. Ten argument będzie miał coraz mniejsze znaczenie w miarę postępu prac w Moodle. Aktualnie implementowana jest funkcja trzymania id bieżącego kursu w sesji/zmiennej globalnej, jednak na dzień dzisiejszy zaleca się podawanie tego parametru.
* '''return''': określa, czy wygenerowany kod HTML powinien być zwrócony (true), czy wyświetlony od razu (false). Domyślnie przyjmuje wartość false.

[[en:Development:Output functions]]

[[Category:Developer|Funkcje wyjściowe]]

Funkcje wyjściowe

2008-01-05T21:36:11Z

Szymonk:

#redirect [[Rozwój:Funkcje wyjściowe]]